DERGİ DÜNYASI

DEĞİRMEN DERGİSİ 17. SAYI…

2009-04-13T12:29:00.000-07:00

Hasbihal

Gerçek hayatla- medya hayat arasındaki farkı tebarüz ettirmeliyiz.
Bizler hayata gözlerini ‘mahalle’de açmış ve o mahalleyi muhalleştirmiş-
kaybetmiş bir nesiliz. Sosyal bir müessese, tarihi bir müessese
olarak tebarüz etmiş mahalleyi (Osmanlı-İran) çok zaman evvel yitirdik.
Bugün şehirlerimizde o mahallerden- mahallelerden bulmak artık imkânsız
hale gelmiştir. Bursa’da Muradiye civarında bambaşka bir havayı
teneffüs etmek mümkün ve fakat Orhan Gazi kabrinden o muhteşem
ovaya baktığınız vakit, tenekeden–betondan hayatın tıngırtıları acıtır canınızı.
Gerisi getto sitelerin büyük şehirlerimizi dikey biçtiği bir mimari:
Soğuk, yalıtıcı, yalnızlaştırıcı…

Osmanlı bürokrasisinin yahut din ve ilim camiasının hafif temasının
olduğu kimi büyük şehirlerimizde de kısmen huzur nakli mümkün.
Ama artık TOKİ’nin ulaşamadığı bir yer de kalmadı gibi. Gece konuşlanmalarına
başka türlü de mani olunamazdı. Tüm bu tarihi ve içtimai
tadilat sürüp giderken zayi mülkümüzün terekesi hususunda kavgalar
edildiğine şahit olmaktayız. Politik çevrelerden ilim zümrelerine, oradan
medya plazalara ve curcunalı sokağa varıncaya dek hemen herkes zayi
mülkümüzün ganimet kavgasını vermede. Hemen herkes yanına bir
‘baskı’ kelimesi kuşanıp ‘mahalle’mize tokat atmaktadır. Biz de, mahcup
gözlerle dönüp ‘mahalle’mize bakmak istedik.

Kapak Dosyası: Mahalle

Osmanlı’da Mahalle- Murat DEMİRCİ

The Other Mahalle- Mehmet DOĞAN

Ortadoğu’da Bir Mahalle: GAZZE- Ahmet SAKARTEPE

Mahalle Baskısı mı? Gelenek-Görenekler mi?- Göktan AY

“Sen Bizim Mahalleden Geçersin!”- Fahri TUNA

Korkularımızı İdeolojikleştirmek- Hanifi ŞAHİN

Bir Varoluş Mekânı Olarak Mahalle ve Ötekileştirme- Yusuf YAVUZYILMAZ

Hz. Peygamber Döneminde Medine’de Yerleşim- Abdulvahap ÖZSOY

Bir Medeniyet Projesi Olarak FETA- Mahalle İklimi- Menderes DAŞKIRAN

Dün Dünde Kaldı- Sebahattin KARAKOÇ

XXI. Yüzyılda Mahalle’nin Görünümü- Rüstem BUDAK

Yepisyeni Globalköy Mahallesi…- Said COŞAR

Şiirler:

L Çay Molası- Mehmet DOĞAN

Serzeniş – Ziyapaşa AKYÜREK

Nale(inleyiş)- Abdulkadir AKDEMİR

Fatih Sultan Mehmet- Özer BURGAZ

Yasaklı Kırmızı- Yalçın BEHÇET YEYMEK

Beyaz Düşerken- Nef- i PEDRİ

Başlıksız- Sevin ATLAER

Makaleler:

Popüler Kültür ve Eğitim- Rıdvan ŞİMŞEK

Beynelmilel Dakikalar- Ali ÖZTÜRK

David Hume ve Nedensellik- Recep AYDIN

Sekulerleşmenin Refleks Noktaları- Zekeriya MENAK

Türk Şiirinde Anlam Arayışları:Mehmed Akif’in Duygu ve Fikir Dünyasında Kısa

Bir Yolculuk- Selim GÜNDÜZALP

Geleneği Devam Eden Sanatlar- Ersan PERÇEM

Gezi Notları:

Billur Bir Avize Bursa’da Zaman- Nihat MALKOÇ

Harmanlama-1- Asiye YÜCEL

Denemeler:

Kara Kutu Cadı Kazanı- Eda KESİCİ

Çağına Sorular Soran Çocuk- Veli KARANFİL

İnsan ile Şii’rin Hikâyesi- - İsmail SÜPHANDAĞI

Hikayeler:

Söylenemeyen Kelimeler- Murat TAŞ

Göründüğü Gibi Yaşanmalı Hayatlar- Muzaffer TANSU

Değirmenden Mektuplar- Mehmet DOĞAN

Nt Kitapevleri ve seçkin kitapçılarda…

Abone Tel: 0505 647 03 25

Kişilere: 20 TL

Kurumlara: 40 TL

Hesap No:

533 94 08 posta çeki hesabı Rüstem Budak adına

71263082 Yapı Kredi Bankası Adapazarı Şubesi

e- mail:degirmendergi@gmail.comweb: http://www.degirmendergi.com/

Bizim Külliye Dergisi-39. Sayı...

2009-03-15T07:14:00.000-07:00

Bizim Külliye Dergisi---Bu Sayıda

Muhterem Okurlar,
Dergimizin dosya konusu “tarih ve edebiyat”.Tarih ve edebiyat milletlerin varlık belirleyicileri, süreklilik unsurları. Tarihi edebiyata, edebiyatı tarihe tercih etme gibi bir lüksümüz yok. Ancak edebiyat kefesinin yere daha yakın durduğunu söylemeden de geçemeyeceğiz.Mustafa Miyasoğlu, tarihin bir edebiyat türü sayıldığı ve tarih kitaplarının da teşbih ve istiare gibi edebî sanatlardan yararlanarak okuyucusunu etkilemeye çalıştığı dönemlerden geçtiğimizi belirtirken, Hasan Akçay için tarih ve edebiyat, farklı alanlar gibi görünse de aslında iç içe geçmiş iki türdür.Yahya Akengin, tarihi anlamlı kılanın, tarihteki olaylara kılık kıyafet giydirenin yine edebiyat ürünleri olduğu üzerinde duruyor.

Metin Önal Mengüşoğlu, “Tarih ilmini ilimler sınıfından saymayanlara dikkatimizi çekerek; bu ikinci kanaati besleyen, destekleyen bir hayli delil temin etmek mümkündür.” diyor. Mahir Adıbeş, edebiyat, tarihin konuşan dili, tespitiyle âdeta, dilsiz bir tarihin neye yarayacağını, bizlere soruyor.
İnci Enginün ve Ataol Behramoğlu, kendileriyle yapılan konuşmada zamanın kesintisizliğine işaret ederek tarihi bütünsel bir akış olarak algılıyorlar.

Emrah Gürsu, Melih Cevdet Anday’ın şiirlerinden hareketle: ‘tarihin, şiirin anakronistik boyutunda güçlenmiş ve geçmişten geleceğe akan bir zamandır’ tezini savunuyor. Mehmet Nuri Eminler, ‘tarih ve moral değerlerimize temayül etmemizin dinamiği’ olan bir şiire, Yahya Kemal’in ‘İstanbul’un Fethini Gören Üsküdar’ şiirine odaklanıyor.Şinasi Gülaçtı, zalim ve mazlumların mücadelesi bir tarihe vurgu yaparken “Zulmün bayrağını dalgalandıran Tanrı’nın rüzgârı değil, olsa olsa iblisin nefesidir.” diyor.

Ayrıca İsmail Çetişli, Rıfat Araz, Beyhan Kanter, Ahmet Uludağ, Lütfü Parlak, Ünal Taşkın, Özcan Bayrak, İbrahim Çapan ve Suat Bulut’un düşünce kapılarımızı aralayacak yazılarının dikkatleri çekeceğini umuyoruz.39. sayımızda tarih-edebiyat ilişkisi üzerine düşünülmesi ve söylenilmesi gerekeni yerimizin darlığından söyleyemediğimiz için, 40’ıncı sayımızda da aynı konuyu sürdüreceğimizin bilinmesini isteriz.Sağlıcakla kalın.

Nazım PAYAM

Dergah Dergisi-Mart 2009 Sayısı

2009-03-15T07:11:00.000-07:00

Yeni Ümit Dergisi-Ocak/Şubat/Mart 2009 Sayısı

2009-03-15T07:03:00.000-07:00

Mukaddes Göç

Göç, yaratıldığı günden bu yana hiç durmak bilmeyen insanoğlu için umumî mânâda; insanlar arasında seçkinlerden seçkin aydınlık ordusu kudsîler için de hususî mânâda ve aynı zamanda medeniyet tarihini de yakından alâkadar eden önemli bir mefhumdur.

Evet, bir tarafta anne karnından çocukluğa, çocukluktan delikanlılık ve olgunluğa, derken yaşlılık ve ölüme uğrayarak upuzun bir sefere çıkmış gariplerden garip insan fertleri; diğer yanda, elindeki meşaleyle çağlara ışık saçan, çeşitli devirlere mührünü basan; açtığı nurlu yolda arkasına düşenleri hep medeniyetin şahikalarında dolaştıran; sinesinde tutuşturduğu kıvılcımlarla kendine gönül verenlerin ruhlarını aydınlatıp onları iman ve ümit kuşağında ölümsüzlüğe hazırlayan; aydınlık düşünceleriyle, kara deliklerin çehrelerinde Cennet’lere ait ışık ve renk cümbüşü çıkararak karanlıkların ve karamsarlığın hükmettiği aynı noktalarda ümit meşcerelikleri meydana getiren yüce rehber ve yüksek kametler, hep birer yolcudurlar ve bütün bir hayat boyu göç edip dururlar; inançları, düşünceleri, dâvâları uğrunda bitip tükenme bilmeyen bir göç...

Bir hakikatin değişik rükün ve yönlerinden ibaret olan iman, göç ve cihad üçlüsünün, Kutlu Beyan’da ekseriya peşi peşine zikredilmesi, bu meselenin ne denli ehemmiyet arz ettiğinin en parlak delilidir. İnanma, hicret etme ve inancı uğrunda vereceği mücadeleyi, bu yeni iklimde, yeni muhatap ve yeni şartlara göre durup dinlenmeden devam ettirme... işte kudsîlerin sabah-akşam başvurageldikleri üç musluklu Hızır çeşmesi! Bu çeşmeden kana kana içenler, inançla gerilecek ve karanlık bucaklara durmadan kıvılcımlar salacaklardır. Yollar sarpa sarıp çevreyi terslikler, yanlışlıklar, cahiliye duygu ve tutkuları alınca da mal-menâl, yurt-yuva, evlâd ü iyâle bakmadan "bir başka diyar!" deyip yeniden yolculuğa çıkacaklardır.

Dâvâ ne kadar yüksek, düşünce ne kadar yararlı ve orijinal, mesajlar ne kadar parlak da olsa, onu ilk defa duyan ruhların irdemesi, mukabelede bulunup zorluklar çıkarması kaçınılmaz ve bir ölçüde de tabiîdir. Buna göre, kendi toplumunda yeni bir iman, yeni bir aşk ve heyecan uyarmak isteyen herkes, ya mücadelesini orada açık-kapalı devam ettirecek veya hicret edip gönlünün ilhamlarına, takdimiyle vazifeli olduğu mesajlarına başka talip ve başka meşcerelikler araştıracaktır.

Birinci şıkta, o inanç ve düşünceye gönül veren her ferdin, fevkalâde dikkatli, tedbirli olması ve yenilmişlik adına ne varsa hepsini daha baştan aşması şarttır. Yoksa ümit edildiği mânâda aydınlatma olamayacağı bir yana, çok defa küçük bir dikkatsizlik, az bir yanlışlık, şartların ağırlaştırılmasına, atmosferin de bütün bütün yaşanmaz hâle gelmesine sebebiyet verebilir... Bir heyetin bütün fertlerinin her zaman bu denli dikkat ve teyakkuz içinde bulunmaları çok zor, hatta imkânsız olduğundan, bu türlü durumlarda aydınlatma ve irşadın ayrı bir iklimde devam ettirilmesi bir bakıma zarurîdir; başka şekilde hareket ve direnmelerin de hiçbir faydası yoktur.

Öteden beri her yeni düşünce, doğduğu muhitte hor karşılanıp, aleyhinde kampanyalar oluşturulmasına karşılık; o düşünce ve onu temsil eden şahısları çocukluk ve gençlikleriyle bilmeyen bir başka muhit, çok defa onlara kucak açmış ve destek olmuştur.

Bu itibarla, her kudsînin kaderinde değişmez şu çizgiler, âdeta bir fasl-ı müşterektir: Önce iman ve aşk, sonra yığınları saran yanlışlık ve inhiraflara karşı mücadele, sonra da gerekirse insanlığın mutluluk ve saadeti uğrunda yurt-yuva her şeyi feda ederek, başka âşina gönüller aramak üzere yeniden yollara dökülmek...

Hemen her yeni dirilişte bu iki esas ve iki merhale çok önemlidir. Birinci merhale, ferdin şahsiyet kazanması, inançla şahlanıp aşkla gerilmesi, nefis ve benliğini aşarak Hakk’ın âzâd kabul etmez kölesi olma merhalesidir. Bu merhaledeki cihad, bütün buudlarıyla nefsin dümenlerine karşı, benliği yenmeye müteveccih ve insanın kendisini yeniden inşâ etmesiyle alâkalıdır. Bu itibarla da cihadların en büyüğü "cihad-ı ekber"dir. İkinci merhale ise, her gönülde bir kor, bir alev hâline gelen inancın aydınlık tufanı, artık çevreye çeşitli dalga boylarında şualar neşretmeye başlar. Çok defa bu safhanın tahakkukuyla beraber hicret de gelip kapıya dayanır.

Aslında, bu devreye kadar geçirilen safhalarda dahi, ruh plânında bir hicretten bahsetmek her zaman mümkündür: İnsanın içinde bulunduğu durumdan, olması gerekli olan duruma; hareketsizlik ve dağınıklıktan, aksiyon ve sisteme; donmuşluk ve bozulmuşluktan, kendini yenilemeye; bin bir günahın boğucu atmosferinden, ruh ve kalbin hayat derecesine yükselmeye gibi... hususların hemen hepsinde bir hicret mânâsı vardır ve bu mânâlarda o hep hicret edip durmaktadır. Kanaatimizce, ikinci hicretin fonksiyonunu tam edâ edebilmesi de, birinci merhaledeki hicretlerin yapılıp yaşanmasına bağlıdır. Nefsinden kalbine, cisminden ruhuna, dış şatafatlardan vicdanındaki ihtişama, özünden özüne hicrette başarılı olanlar, öbür hicret ve ötesinde de başarılı olurlar. Bunu tam temsil edemeyenler, çok defa diğer hicret ve ona bağlı olanları da kusursuz temsil edemezler.

Bu mânâda hicret, ilk defa, insanlık semasının ayları, güneşleri sayılan Hz. İbrahim, Hz. Lût, Hz. Musa, Hz. İsa gibi yüce kametler tarafından başlatıldı; sonra da bu aydınlık yolun eşsiz rehberi, İnsanlığın İftihar Tablosu, zaman ve mekânın Efendisi bu yoldan yürüyüp gitti. Kapıyı da kıyamete kadar arkadan gelenlere açık bıraktı...

Hak yolunda ve Hakk’ın hatırı için yapılan hicret o kadar kudsîdir ki, mal ve canlarını inandıkları dava ve o davanın eşsiz temsilcisi uğrunda feda eden kutlulardan kutlu bir cemaatin, en çok sevilip takdir edildiği noktada, daha değişik sıfat ve unvanlarla değil de "muhacir" unvanıyla yâd edilmesi ne kadar mânidârdır! Hatta bu kudsîler dönemine bir tarih başlangıcı aranırken; Nebî’nin doğumu, peygamberlikle şereflendirilmesi, Medine halkının bu yüce davaya omuz vermesi, Bedir harbi, Mekke fethi gibi... her biri ayrı bir pırlanta olan bunca hâdise içinde hicretin seçilmesi, üzerinde hassasiyetle durulmaya değer önemli bir mevzudur.

Bir kere, yüksek bir mefkûre uğrunda göç eden her fert, hayatının her lâhzasında, göçe sebep teşkil eden yüksek gayenin baskısını vicdanında hissedecek ve hayatını bu yüksek duyguya göre düzenleme mecburiyetini duyacaktır. Ayrıca çocukluk ve gençlik dönemleriyle alâkalı horlayıcı nazarlardan kurtulması, rahat ve endişesiz hareket etmesi de ancak bu mukaddes göçle tahakkuk edebilecektir. Zira, kim olursa olsun, çocukluk ve gençlik dönemini geçirmiş olduğu çevrede, o devreye has, hasımları tarafından bazı yanlarının tenkit edilmesi ihtimaline karşılık; hicretle gerçekleştirilen yeni muhitte, pırıl pırıl hâli, tertemiz düşünceleri, baş döndürücü fedakârlıklarıyla devamlı takdir edilen biri olacaktır. İster bunlar isterse başka faktörler olsun, öteden beri tarihte devir açıp-devir kapayanlar ve büyük bir ölçüde tarihin akışını değiştirenler hep muhacir kavimler olmuştur.

Sosyologların tespitine göre, yeryüzündeki medeniyetlerin hemen hepsi, göç eden fert ve cemaatler tarafından kurulmuştur. Toynbee, göçebelerin kurduğu yirmi yedi medeniyetten bahseder ki; bu da hemen hemen çağlar boyu yeryüzünde göçebe hâkimiyeti demektir. Kendini rahata, rehavete kaptırmamış, her an her şeyden ayrılmaya hazır, vereceği mücadelenin doğuracağı sıkıntıları önceden yaşamaya alışmış ve bir asker gibi her an sefer emrini bekleyen bu dinamik ruhlarla mücadele etmeye ve onları silip geçmeye kimsenin gücü yetmeyecektir.
İşte ilk kudsîler ve ilk medeniyet muallimleri! Ve işte birkaç aşiretten cihan imparatorlukları kuranlar! Yıldırımlar gibi karanlık çağların bağrına inen bu insanlar, rahatı zahmette; diri kalmayı, ölüm ve ötesindeki her şeyi hakir görmede; ebed-müddet var olmayı, şartlara göre kendilerini yenilemede gördü ve ters-yüz edilmez birer güç hâline geldiler.

Keşke, günümüzün nesillerini, rahattan, rehavetten, hazlarına düşkünlük ve nefsanîlikten kurtararak, ruhlarını yüce duygularla donatıp daha çok ızdırap çeken, daha çok acı ve sızı duyan ideal insanlar hâline getirebilseydik. Belki o zaman, milletçe, küçük hesapların, hasis zevklerin tesirinde kalmayacak ve bir kısım ehemmiyetsiz sıkıntılardan ötürü de hiç mi hiç yer ve yön değiştirmeyecektik...

*Bu yazı, Sızıntı dergisinin Ekim 1985 tarihli 81. sayısından alınmıştır.

Mühür Dergisi-Nisan 2009 Sayısı

2009-03-15T07:01:00.000-07:00

İslamın Gölgesinde Hayat(Sızıntı'dan)---Mart 2009 Sayısı...

2009-03-15T06:51:00.000-07:00

İslâm'ın gölgesinde hayat, insanın ilâhî lütuflara mazhariyetinin bir değişik unvanıdır. Hayatını Kur'ân'a bağlı yaşama bahtiyarlığına erememiş kimselerin, İslâm'ın gölgesinde yaşamanın büyüsünü anlamaları mümkün değildir. Onu, kendi nev'i şahsına mahsus çerçevesiyle duyup yaşayanlardır ki, ömürlerini cennetlerin bekleme salonlarında geçiriyor gibi, gözlerini açar-kapar etraflarına sürekli tebessümler yağdırırlar. Hamd ederler İslâm'ın gölgesinde bulunduklarına, çevrelerini tefekkürle müşahede edip sürekli iman solukladıklarına, görüp duydukları her şeyin Kur'ân'ı çağrıştırması karşısında Furkan mırıldandıklarına; eşya ve hâdiseleri derin bir temâşâ zevkiyle seyredip içlerine akan yorumlarla kendilerinden geçtiklerine...

Onlar Kur'ân'ın aydınlık dünyasında düşünce hayatları adına oluşturdukları âhenk sayesinde hep doğru görür, doğru düşünür, hâdiseleri doğru yorumlar; anladıklarında anlamanın zevkini yaşar, anlamadıklarını da Allah'a itimadın gereği bir hikmete bağlar ve hiçbir zaman mütemadi sıkıntı, kaos ve bunalımla karşılaşmazlar. Aksine, sevinç ve neş'e veren durumlarını hamd ü senâlarla mânâlandırır, derinleştirir; "belâ" ve "musibet" diyecekleri dış yüzü ekşi hâdiseleri de "Yahu bu da geçer" esprisiyle yumuşatarak herkesin buhranlarla kıvrandığı en karanlık durumlarda bile, şevk u şükürden rengârenk dantelalar örerek, semtlerine uğrayanlara cennettekilerin şevk u tarâblarını yaşatırlar.

İslâm'ı tam kendi derinlik, kendi renk ve kendi deseniyle temsile çalışıp Kur'ân'la içli-dışlı olduğumuz ölçüde biz hemen hepimiz, âdeta hayatımızın onunla yükselip derinleştiğini, farklılaşıp uhrevîleştiğini duyup hisseder.. onun sayesinde varlığın gâyesini, yaratılışın hikmetini, insan olmanın sır ve mânâsını, buraya gönderilişimizin hedefini, gideceğimiz yerin kıymet ve değerini anlar.. ve bir ucu gönüllerimizde nurdan bir helezonla, fânilerin Bâkî'den ayrıldığı ufka ulaştığımızı duyar gibi olur ve kendi kendimize "Meğer hakikî hayat buymuş!" diyerek talihimizin gülen yüzü karşısında kendimizden geçeriz.

Biz, herkesin varlık, eşya ve hâdiselerin ürperticiliği ve dehşetiyle yalnızlık ve gurbetler yaşamalarına karşılık, İslâm'ın aydınlık ikliminde, Allah'a itaat ve inkıyatla, kâinatta cârî umumî hareket arasındaki uyumu, iç içeliği kavrar, idrak eder; bu koca dünyayı hânemiz gibi görür, her nesneyle bir ülfet havası yaşar, her varlıkla bir tür muâşakaya girer ve böyle bir bahtiyarlığa mazhariyetimizden ötürü Allah'a gönül dolusu hamd ü senâlarda bulunuruz.

Kur'ân'ın, gözlerimize, gönüllerimize saçtığı nurlar sayesinde, bütün varlığı, aklın zâhirî nazarındaki fotoğraflarından daha farklı, daha muhtevalı, daha anlamlı ve daha zengince görür ve âdeta şu üç buutlu mekânda buutlar üstü yaşıyor gibi kendimizi bir sihirli âlemin temâşâsında sanırız. Böyle bir temâşâ herkes için aynı seviyede olmasa da, bir ölçüde hemen hepimiz, imanın gönüllerimizde hâsıl ettiği zenginlik ve Kur'ân'ın düşünce dünyamıza saldığı ışıklarla, başkalarının içinde sıkışıp bocaladığı ve çok defa bunalımdan bunalıma sürüklendiği bu dünyayı, zâhir vüs'atinin kat kat üstünde ve genişlerden geniş bulur; kendilerini her zaman zindanlarda ve prangalar içinde vehmedenlere karşılık, kendimizi ucu-bucağı olmayan sarayların onurlu misafirleri gibi sımsıcak istikballerin atmosferinde zannederiz.

Aslında, İslâmî düşünce atlasında, bu kadar ferah-fezâ bulup zevk ettiğimiz bu dünya, üzerinde tenteneli bir perde gibi tüllenip durduğu, güzelliklerin gerçek meşheri ötelerin sadece bir buudundan ibarettir.. evet, İslâm'ın düşünce atlasında, metafizik dünyalar; onca ihtişamına rağmen bütün fizikî âlemlerin yanında tene nispeten can gibi, evimiz-köyümüz karşısında da cihan gibidir. Bu atlasta, her şey başka bir âlemde başlar ve bu âlemden sonra da renk, şekil, desen değiştirerek sürer gider.. ve yine bu atlasta, bütün debdebesiyle şu koca dünya sadece bir menzil, onun nimetleri de iştah açma türünden birer kahvaltıdan farksızdır. Berzah, herkesin buğulu bir cam arkasından akıbetini seyrettiği bir istasyon veya rıhtım.. mahşer, gönülleri ürperten ve ayakların bağını çözen -içinde rahmete bağlı ümitler esse de- korkunç bir güzergâh, daha ötesi ise ya sürekli tüllenip güzelleşen firdevsî bahçeler veya her an değişik gayzlarla köpürüp duran bir gayyâ.. dünyanın sona erişiyle başlayan "Gözlerin görmediği, kulakların işitmediği ve insan tasavvurunu aşkın..." sözlerine emanet belirsizliğiyle öbür âlem, bu upuzun yolculuğun son durağı.. dünyadaki mütemâdî gelip gitmelerin bir adım ötesi olmayan karargâhı ve mü'minlerin de mutluluk otağıdır.

İslâm'ın düşünce atlasında bu dünya her şey olmadığı gibi ölüm de bir son değildir; o, muvakkat bir nefes alma veya akıbeti yakından görme faslıdır; kabir ise, oradan başlayarak değişik mekânlara yolların uzayıp gittiği bir garipler hanı ve mutlak akıbetin hem endişe hem de ümitlerle derinden derine duyulduğu kapalı bir koridordur.. evet kabir, kimileri için ümitlere açık sevindiren bir durak olmasına karşılık, kimileri için de yılan-çıyan arkadaşlığına bağlı bir zindandır. Onun bir saray olarak duyulup yaşanması da, bir zindan hâline getirilmesi de bizim buradaki duygu, düşünce ve davranışlarımızla yakından alâkalıdır. Burada istikamet ve gayret, ötede ebedî saadet.. işte bütün bu mülâhazaları, "Dünya ahiretin mezraasıdır." sözüyle özetlemek mümkündür.

Böyle bir anlayış enginliğiyle bir Müslüman, her zaman başkalarıyla iç içe yaşasa da, her şeyi farklı görür, farklı duyar, farklı değerlendirir ve her hâliyle sürekli bir farklılık sergiler. Her şeyden evvel böyle bir ufuk itibarıyla o, yeryüzünde Allah'ın halifesidir. Bütün dünya ve içindekilerin, onun tasarrufuna verildiğinin de farkındadır. O her zaman, vicdanının derinliklerinde: "Hani Rabbin meleklere: 'Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım.' demişti" (Bakara, 2/30) gerçeğinin yankılandığını duyar; "Arz ve üzerindeki her şey sizin emrinize musahhar kılınmıştır." (Câsiye, 45/13) ilâhî teveccühüyle iki büklüm olur ve zaman üstü derinliklerden kopup gelen baş döndürücü bu iltifat ve nişanı ilk defa duyuyor, ilk defa elde ediyor gibi sevinçle karşılar, bugüne kadar verilenleri bundan sonra verileceklerin referansı sayar ve koşar soluk soluğa peygamberlerin yürüdüğü yolda. Yürür bu yolda ve Hakk'a güvenip dayanmada da asla kusur etmez; sebeplere riayeti ise esbap dairesi içinde bulunanlara Allah'ın yüklediği bir sorumluluk olarak görür, dolayısıyla da bütün sa'y u gayretlerinin neticesini de sadece ve sadece Allah'tan bekler. O, hayatını böyle dengeli bir anlayışa bağlı götürdüğünden, sürekli Allah'ın himayesinde bulunduğu şuuruyla her zaman huzur, emniyet ve itmi'nan soluklar. İşte böyle bir tasavvurdan doğan gönül rahatlığı ne hoş.! Böyle bir ufkun hislere saldığı neş'e ve sevinç ne lâtif.! Ve Allah'a güven ve O'na itimattaki kuvvet ne sağlam bir dayanaktır!

Şunu rahatlıkla söyleyebiliriz ki, yeryüzünde, belli ölçüde de olsa fesadın giderilmesi, milletler arası kalıcı bir barış ve diyaloğun sağlanması, bütün bütün huzursuz hâle gelmiş insanlığın yeniden arayıp özlediği huzura kavuşabilmesi, insanî hayatla kâinat ve tabiat arasındaki uyumun keşfedilip, toplumların ve milletlerin yaşama biçimlerine aksettirilebilmesi... evet, bütün bunlar ancak ve ancak gönüllerin Allah'a yönelmesinin bir başka unvanı olan "İslâm'ın gölgesindeki hayat"la mümkün görünmektedir. Eğer bugün İslâm'ın vaadettiklerini bütünüyle göremiyorsak, bunu onun yetersizliğinde değil, onun dost ve müntesiplerinin vefasızlığında, aymazlığında; ona hasmâne tavır alan cephenin de kin, nefret, iğbirar ve önyargılarında aramalıyız. Zira Cenâb-ı Hak: "Biz bu Kur'ân'ı bir şifa ve rahmet kaynağı olarak ceste ceste indiriyoruz." (İsrâ, 17/82) buyurarak, onun bütün dertlere derman, bütün sıkıntılara çare olduğunu hatırlatıp ona yönelmemizi istemekte ve "Doğrusu bu Kur'ân, insanları yolların en sağlam ve en eminine ulaştıran bir rehberdir." (İsra, 17/9) fermanıyla da bize her kapıyı açabilecek, her problemi çözebilecek sırlı bir anahtar vermektedir; vermektedir ama, çoklarımız, hâlâ anlaşılmaz bir temerrüt ve cehalete takılarak, hazineler kıymetindeki bu anahtarı bir türlü değerlendirememekteyiz. Gariptir, herhangi bir alet ve cihaz bozulduğunda, o alet ve cihazın firmasına ya da o konudaki uzmanlara başvurduğumuz hâlde, nedense, aynı usulü kalbî ve rûhî hayatımızla alâkalı problemler karşısında uygulamaya bir türlü yanaşmamakta ve Yaratıcı'nın tavsiye ve direktiflerini almayı düşünmemekteyiz. Oysaki "Yapan bilir, üreten onarır." fehvasınca, çok kıymetli ve kıymetli olduğu kadar da kompleks bir yapıya sahip olan insanoğlunun, zâhirî ve bâtınî yanlarıyla alâkalı hemen bütün problemlerinde, kendini "Alîm" ve "Habîr" olarak tanıtan Zât'a müracaat etmek icap ederdi; böyle hareket aklın ve mantığın yolu olduğu gibi genel davranışlarımızda da tenakuza düşmemenin gereğiydi. Allah, kalbî ve rûhî problemlerimizi giderme konusunda bize sürekli Kur'ân'ı referans olarak göstermekte, İslâmî hayatı salıklamakta ve "Şu bir gerçektir ki, Allah gönüllerin her yanını bilir. O, yarattıklarını hiç bilmez olur mu? İlmi her şeye nüfûz eden Lâtif O, her şeyden haberdar olan Habîr de O'dur." (Mülk, 67/13-14)

Bugün insanlığın büyük bir kısmının İslâm'a karşı alâkasızlığı ve Kur'ân'ı duymazlıktan gelmesi, istikbalde onun talihsizliği olarak tarihe geçecektir. Zannediyorum geleceğin nesilleri bu konuyu değerlendirirken: "Keşke azıcık basiretlice davranılsaydı.!" diyerek hep teessüf ve telehhüfte bulunacaklar; bulunacaklar ama, o gün böyle bir hasret ve inkisar neye yarar ki..! Önemli olan, bugün o büyük gerçeğin duyulması ve o tarihî yönelişin gerçekleştirilmesidir. Bakalım günümüzün "kaderdenk" noktasındaki nesilleri bunu başarabilecekler mi.? Keşke başarabilseler..!

Günümüzün nesillerinin son bir kere daha İslâm'a ve Kur'ân'ın seslendirdiği ruh ve mânâya yönelmesi, onların yeniden doğuşu olacaktır. Evet, İslâm'ın kitabı Kur'ân; insanî değerler, varlık, kâinat ve hayat hakkında en orijinal fikirlerin, hiçbir zaman eskimeyen disiplinlerin ve hep ter ü tâze kalabilen esasların biricik kaynağıdır. Onun, günümüzün toplumlarına da yeni ufuklar açacağına, onlara alternatif düşünce sistemleri sunacağına ve insanımızın ızdıraplarını dindireceğine inancımız tamdır. Elverir ki, varlık içindeki yer ve konumumuzu bir kere daha gözden geçirerek, mazhariyet ve mevhibelerimizi yerli yerince iyi değerlendirebilelim. Aslında birkaç asırlık uzun bir uykudan sonra bizdeki böyle bir "ba'sü ba'de'l-mevt" dünyanın da rengini değiştirecektir.

Şurası da bir gerçek ki, tarihte İslâm âleminin hemen her dirilişi, onun, bir yandan kendini, diğer yandan da umumî hayat kanunlarını, varlık ve tabiatın esrarını dinî düşüncesiyle telif ettiği, tekvînî emirlerle teşriî emirler arasına sokuşturulan zıtlıkları aştığı, dinin yanında eşya ve hâdiselere açık durduğu dönemlere rastlar; çöküşü ve çözülüşü de bu telif ve terkibi kavrayamadığı ve koruyamadığı zamanlara. O, büyük ölçüde bugün de, insan, kâinat ve Allah arasındaki münasebeti tam kavrayamadığı ve koruyamadığından dolayıdır ki, ızdıraplar içinde kıvranmakta, iç içe şaşkınlıklar yaşamakta ve bunalımdan bunalıma sürüklenmektedir. Onun bu şaşkınlık ve bunalımlardan kurtulmasının yolu ise, çağdaş bilgilerin ışığı altında İslâmî tefekkürü bir kere daha harekete geçirerek, bütün varlığı kuşatan "sünnetullah" ve onun cereyanıyla, teşriî emirler vasıtasıyla düzenlenen insan-Allah münasebetindeki uyumun yeniden ortaya konması olsa gerek. Yakın geçmişte bu münasebet tam kavranamamış, tekvînî kanunlarla teşriî emirler arasındaki irtibat sezilememiş, hatta yok farz edilmiş; derken hayattaki âhenk bütün bütün bozularak her şey içinden çıkılmaz bir hâle gelmiştir.. evet biz, varlıkla aramızdaki âhengi bozmuşuz; Allah da lütfettiği nimetleri elimizden almış; işte hepsi bu kadar. Bu, Allah'ın değişmeyen bir kanunu ve "sünnetullah"tır. "Bir toplum (değişik iç deformasyonlarla) kendi kendini değiştirmedikçe Allah ona lütfettiği nimetlerini değiştirecek değildir." (Enfal, 8/53) Değişmeden, hem Allah hem de varlıkla olan münasebetlerimizde olduğumuz yerde durup, olduğumuz gibi kalmamız, korunmamızın da en selâmetli yoludur. Bu önemli işi de, şimdiye kadar sadece hakikî Kur'ân nesli -üzerinde durmayı düşünürüm- başarabilmiştir...

Ayvakti Dergisi---Mart 2009

2009-03-15T06:45:00.000-07:00

YÜZYIL...

Son yüzyıl, hemen hemen her olaya, bütün kitlelerin tanık olduğu yüzyıldır.
Her olayın tarafının olduğu, şu ya da bu şekilde içinde bulunulduğu yüzyıldır.
Farklı iklimlerde var olandan, farklı mekânlarda yararlanılan bir yüzyıldır.
Geçmişte, belki de yüzyıla sığan hadiselerin kısa zamanda yaşanıldığı yüzyıldır.

Eskiten bir yüzyıldır.

Tüketen bir yüzyıldır.

Hayata dair kattıklarıyla kolaylıklar sunan, imkân alanı genişleyen, bu nedenle de zaman ve mekân kullanımına müdahale eden, kolayı zorla çember içine alan bir yüzyıldır.
Alışkınlıkları teknolojik gelişmelerle yenileyen, her yenilenmeyle yeni yeni zihni kümbetler kuran ve yıkarak yol alan bir yüzyıldır.
Hızın nefes alamadığı bir yüzyıldır.
İradenin daha da bir terbiyeye muhtaç olduğu bir yüzyıldır.
Bilginin terbiye edilmeden insanlara ulaştığı, zihni alışkanlıkların terki diyar etmesinin zorlaştığı bir yüzyıldır.
Tüketim hırsının zorlamalarıyla mutlu olunmaya çalışılan bir yüzyıldır.
Üretimin zarar muhasebesi yapmaktan yoksun, ihtiyacı giderme adına, var olanın aslına müdahale ettiği bir yüzyıldır.
İsrafın ikram olarak algılandığı, lüksün heba ettiği ne varsa imrenildiği bir yüzyıldır.
Teknoloji günübirlik hayatın kimi zamanlarında yakınlık sinyali verse de, savrulan yalnızlıkların çırpınışlarını sürdürdüğü bir yüzyıldır.

Ve İçinde yaşadığımız bir yüzyıldır.

…

Seçici olmak gerekir,

Bilgi kirliliğinin esiri olmak yerine, bize sunulan her şeyin gerekliliği gibi bir anlayışla donanmak yerine, kendimiz olmak…

Akl-ı selim ve kalb-i emin olmak.

Hüsrandadır denilenin aksi olmak.

Doğru olmak değil.

Dosdoğru olmak

Mortaka'nın Büyülü Satırları...

2009-03-15T06:40:00.000-07:00

İHSAN DENİZ

"BAHT-I SİYÂH" ÜZERİNE 'KISMÎ' BİR MONOLOG DENEMESİ

Böyle bir kitap yazmak istemezdim, evet!
Böyle bir hayatım olsun istemezdim, zira!
Böyle bir kitap yazarak, kendim için, hayatımın bir bölümünü 'hatırlanır' hâle getirmek istemezdim!
'Mecbur' kaldım!
'Yazmak zorunda' kaldım!..
…
"Baht-ı Siyâh"ı, bir 'kitap' olarak elime ilk aldığımda bunları düşündüm.
…
Dahası, hayat karşısında ne kadar âciz ve yoksul ve yoksun olduğumu/ kaldığımı bir kez daha gördüm/ yaşadım. 'Hayat' söz konusu olduğunda, her bakımdan hiçbir 'umut' taşıyamayacağıma yeniden kanaat getirdim..
…
1985 yılının yaz aylarında kaleme alarak, üç ayda tamamladığım ve sadece 'iki' adet bastırdığım (ve dolayısıyla yayımlanmış saymadığım) "Seninle Başlayan Dağ Uykuları" başlıklı kitabımı saymazsak; "Baht-ı Siyâh", yayımlanan 9. şiir kitabım. Hâlen üzerinde çalıştığım iki şiir dosyası var. Eğer ömrüm yeter, bu iki çalışma kitap olma şansına kavuşursa; T. S. Elıot'ın "orta yaşa yaklaşan yazarlar" için üzerinde durduğu üç ihtimalle karşı karşıya kalacağımı düşünüyorum. Neden olmasın: Bunlardan biri olan, "Yazma işine son vermek" seçeneği benim de 'gönüllü' tercihlerim arasında yer bulabilir.. 'Şiiri bırakmak!'; evet, kulağa hoş geliyor, neden olmasın!..
..//..
*

Yarası Kanayan Şair:

Müştehir Karakaya

İstanbul ile Van güzergâhında Şairimiz Müştehir Karakaya ile hasret giderme babında bir muhabbet edelim istedim. Birer eski dost olarak ben sordum Müştehir beni kırmayarak cevapladı. 1990 yılında tanıştık. Kardelen Dergisini çıkardık bir grup arkadaşla. Bir dostluk halkası kurulmuş oldu. Bir edebiyat camiası teşekkül etti. Ve derken kitaplar yayınlandı.
Bekârlar evlendi ve çoluk çocuğa karıştılar. Giderek dünyanın döndüğünü, ömür denen şeyin olduğunu ve zamanın su gibi akıp gittiğini gördüler. İş sahibi, kitap sahibi oldular. Kimi uzaklara gitti Müştehir Karakaya, Mesut Doğan gibi. Kimi çakılıp kaldı yerinde benim gibi. Hayat tabii bir yere bağlı kalmayı pek yakıştıramıyor olsa gerek. Böyle savuruyor oradan oraya insanı. Bunun acısını en çok şairler çekiyor. Onlar bir melali sürekli olarak yanlarında taşıyorlar.
Biz Müştehir'in eksikliğini, yanımızda olmamasını hep hüzünle kabul ederiz. Müştehir olsaydı şunu yapardık, bunu yapardık falan der dururuz zaman zaman. Belki yanımızda olsa hiçbir şey yapmayız ama gene içimizde bir ukde olarak vardır bu düşünce. En çok da biz Müştehir'e koca İstanbul'da bir iş bulamamanın üzüntüsünü yaşarız bu devirde.
İşte böyle bir şey sevgili okur. Bir iç konuşma olarak kabul buyur bu dediklerimi. Dostunu dost olarak bağrına bas!
Nurettin Durman
..//..
*

MAHMUD DERVİŞ

SEN ŞU ANDAN İTİBAREN KENDİNDEN BAŞKASISIN

" Zannettiğimiz gibi melek olmadığımızı anlamamız için üzerimize yıldırım düşüp de ellerimizin kanlandığını görmemiz mi lazım?
" Yine aynı şekilde hakikatimizin ortaya çıkması için toplumun önünde elbiselerimizin açılması mı gerekir?
" Biz istisnayız diyerek daha kaç yara almamız gerekir?
" Nefsini doğrulaman, başkasını yalanlamaktan daha kötüdür.
" Hoşlanmadıklarımızla dost olmak ve dostlarımıza kaba davranmak; işte bu büyük alçaklık ve apaçık zalimliktir.
" Ey mazi, bizi değiştiremedin, seninle başladığımız gibiyiz.
" Ey gelecek, sorma bize "siz kimsiniz?" diye, Bizden ne istiyorsun, biz de senin gibi bilmiyoruz.
" Ey şimdiki zaman bize biraz sabret, biz gölgelenen bir yolcudan başkası değiliz.
" Kişilik, onu miras almayız, miras da bırakmayız. Onu icat da etmeyiz, hatırlamayız da… Kişilik kırmamız gereken kadın fesadı gibidir ki her biri hoşumuza giden resimlerdir.
" İkna oldu, cesaretlendi, annesini öldürdü. Çünkü öldürmek onu kovmaktan daha kolay idi. Bir asker yanında durdu ve açılan göğüslerine baktı ve şöyle dedi: "Anneninkiler de böylemi?"
" Haya ve karanlık olmasaydı çağdaş Ebu Süfyanların ve Nebinin ismini taşıyanların evlerinin yolunu bilmeksizin Gazze'yi ziyaret ederdim.
..//..
*

KEMAL BULUT

ANTİK SÖZCÜKLERDE TRABZON-IX

"Bir varlığın bilgisini elde etmek
isteyenler için, bilinmesi gereken üç şey vardır:
Bilim dördüncü şeydir. Birincisi: ad."

PLATON (VII.mektup)

2009'un bahar sayısında bu köşenin meraklılarına merhaba diyerek yazımıza başlayalım.
Her zaman olduğu gibi geçen yaz ve sonbahar gezilerimde yaptığım incelemelerde ilginç adlarla karşılaştım, fotoğraflar çektim ve birçoğunun anlamını o yörede yaşayan insanlardan öğrenmeye çalıştım. Ancak ne yazık ki anlamını bir türlü bulamadığım onlarca sözcük torbamda saklı beklemekte.
"Antik adların anlamlarına kafa takmak" tam anlamıyla bir hastalık oldu bende. Rahatsızlığım nedeniyle gittiğim doktorum, bu tür işlerle uğraşmamı bir yıllığına yasakladı. Bu yasağa uymaya çalıştım ama Mor Taka'nın bu sayısı gelip çatınca yasağı delmek zorunda kaldım. Hatta arkadaş grubumuzla Ovit'ten kilometrelerce yukarıda Yedi Göller yöresinde gezimizi tamamlayıp dönüş yoluna girdiğimizde, yaya olarak yürümemiz gereken 3-4 km.lik yolda düşen eşimin kırılan ayağı, yaz dinlencemizi haram ettiği gibi beni de bir "ev erkeği" yaptı. Bol bol yemek yaptım, bulaşık yıkadım...
Şimdi bu yayla gezilerimde öğrendiğim adlar ve anlamlarından söz etme hakkına sahip olduğumu sanarak asıl konumuza gelelim.
Çaykara'nın (Kadahor) Tufa adıyla şirin bir yaylası var. Tabiî ki yolda kafama takılan "Tufa"nın Türkçe anlamı ne ola? Bir yaylaya çıktı yolumuz. Fotoğraf çekimleri, bulutlar, çiçekler, koyunlar derken, yayla evinin kapısında güneşlenen ihtiyarla selamlaştık, yanına yaklaştım. Tepeden tırnağa her tarafımı gözlemledikten sonra, titrek elleriyle benimle tokalaştı. Hal hatırdan sonra, -Amca bu yaylanızın adının bizim dilimizdeki manası-anlamı- ne olabilir?
...//...
*

DERYA UZUN

İLK İNSANIN AYAK İZLERİ GOBUSTAN KAYA YAZILARI

Türklerin hayat sürdüğü binlerce kilometrekarelik bir coğrafi alanda Türk kültür ve medeniyetinin ilk izleri olan sayısız kaya resimleri vardır. Azerbaycan sınırları içinde kalan; Gobustan, Delidağ, Şamahı, Gençe, Astra, Kuba, Kedebey, Kelbeçer, Ordubad, Tovuz, Abşeron, Çulfa, Merdekan, Şuvelan, Bilkeh Nardavan, Ramana, Bayıl, Türkan, Şagan, Dübendi..vb. yerleşim yerlerinde çok sayıda kaya resim ve yazılar vardır. Bu kaya yazılarının içerisinde Gobustan ve Abşeron gemikaya yazıları farklılık arz eder. Zira Gobustan kaya yazıları bilinen dünyanın en eski kaya yazılarıdırlar.
Gobustan kaya yazılarının bulunduğu alan kuzeyde Büyük Kafkas'ın güney yamacı, batıda Pirsaat Çayı, güneyde Haremi ve Mişov dağları, doğuda Hazar denizi ve Abşeron yarımadası ile çevrelenmiştir. Uzunluğu kuzeyden güneye 100 km, genişliği 80 km' ye yakındır. Ortalama yükseklik 600-700 m' dir. Gobustan'ın en önemli ve dikkati çeken kalıntıları kuşkusuz kaya resimleridir. Bunlar, Başkent Bakü'nün yaklaşık 55-60 km güneyinde, Büyüktaş, Küçüktaş ve Cingirdağ, Şongardağ, Şıhkaya, Taş kışlak bölgelerindeki kayalıklar üzerinde bulunmaktadır.
...//..

Mortaka'da Altı Çizili Satırlar...

2009-03-15T06:35:00.000-07:00

AIME CESAIRE

ŞİİR ve BİLGİ

Poetik bilgi, bilimsel bilginin sessizliğinden doğmuştur.
Gerçek dünyada yolunu yitiren insan; çözümlemeyle, gözlemle ve deneyimle bu dünyaya hükmetmeye başlamıştır. O andan itibaren olgular ormanında yolunu nasıl bulacağını öğrenmiştir. Dünyada nasıl hareket edeceğini öğrenmiştir.
Ancak, yine de dünyanın kralı o değildir.
Dünyaya ilişkin bir bakış açısı. Evet, bilim dünyaya ilişkin bir bakış açısı sunar insana. Ancak kısa ve yüzeysel türdendir bu.
Fizik, sınıflandırma yapar ve açıklama getirir, fakat özü kaçırır gözden. Doğal bilimler de tasnif eder, fakat özgü olanı kaçırırlar gözden. Matematikte ise, mantıksal ve soyut devinimini kaçıran gerçektir, gerçekliktir.
Bütün olarak değerlendirildiğinde bilimsel bilgi; hesaplar, ölçer, biçer, sınıflar ve öldürür.
Fakat bilimsel bilginin yüzeysel olduğunu söylemek yetmez. Yoksullaştırılmış ve açlığın pençesinde kıvranmakta olduğunu da eklememiz gerekir.
Onu elde edebilmek için her şeyini feda etmiştir insan: arzularını, korkularını, duygularını, saplantılarını.
Bilimsel olan bu kişisiz (impersonal) bilgiye ulaşmak için insan kendisini benlikten soyundurmuş, bireysellikten yoksun bırakmıştır.
Yoksullaştırılmış bilgi diyorum; çünkü kaynağında, serveti ne olursa olsun yoksullaştırılmış insan durmaktadır.
Aldous Huxley'nin 'Melek ve Hayvan' (The Angel and the Animal)'ında oldukça eğlenceli bir bölüm vardır: "Hepimiz aslanı tanıdığımızı sanırız. Aslan yelesi ve pençeleri olan ve Garibaldi'nin betimlemesindeki gibi rengini çölden alan bir hayvandır. Fakat aynı zamanda Afrika'da, çevresindeki antilopların ve zebraların, dolayısıyla da onu saran otlakların arasındadır. Antilop ve zebralar olmazsa aslanlar da olmayacaktır. Av kaynakları tükendiğinde, hayvanlar kralı zayıflar, bir deri bir kemik kalır. Hepsi yok olduğunda ise ölür."
Aynı şey bilgi için de geçerlidir. Bilimsel bilgi, antilopları ve zebraları olmayan bir aslandır. İçeriden kemirilir sürekli. Açlıkla -duygu açlığıyla, yaşam açlığıyla- kemirilir.
Bu nedenle, kurtuluşu başka yerlerde aramıştır tatmin olmayan insan. Sözü edilen kurtuluş bolluktur burada.
Ve insan, yavaş yavaş bilimsel, açlığın pençesinde kıvranan bilginin dışında bir başka tür bilginin farkına varmıştır: Tatmin edici bir bilginin.
Bu keşif, Ariadne'nin ipliğini akla getiriyor: İlk ilim adamları saymamız gereken insanların, sezgiyle, tümdengelim ya da tümevarım yolunu kullanmadan, en temel gerçeklerin farkına varmalarını sağlayan güçle ilgili oldukça yalın birtakım sözlerdir…

..//..

HÜSEYİN ATABAŞ

ŞİİRDE ESTETİK VE TEKNİK

Estetik sözcüğü, günlük yaşamda aşağı yukarı güzellik ve yakışmışlık kavramları ile eşanlamlı olarak kullanılmaktadır. Bu anlayış doğrultusunda, "Çok estetik olmuş değil mi? Estetik açıdan doğrusu ben yetkin buldum" gibi birçok örnek vermek olanaklıdır. Bu doğrultudaki kullanımı sanırız iki neden ya da gereksinim besliyor. Bunlardan birincisi, güzel yerine daha akademik bir kavramı kullanma gereksinimi; ikincisi de estetik sözcüğünü güzel sözcüğünün karşılığı olarak algılamak / anlamak… Ancak yazınsal sanatlar söz konusu olduğunda, konumuza giren estetik algılamayı bilimsel bir disiplinden daha farklı bir içeriğe oturtmamız gerekiyor. Yani burada konumuz şiir estetiği olduğuna göre, estetiği günlük dildeki kullanılış anlamından ayırmamız gerekecek. Böylece elde edeceğimiz doğru algılamayla estetik sözcüğünü sanatsal olarak bir beğeni düzeyi oluşturma, beğeni anlayışı olgusu olarak anlamamız sanırız doğru olur. Ama doğru anlamak estetiğin (estetik biliminin) ortaya çıkış nedenlerine ve anlamına değinmek de yerinde olacaktır.
..//..
*

NECMİ ZEKÂ

"NASIL"A NASIL BAKMALI?

Auden, Oxford'da şiir profesörü olarak verdiği ilk derste, kendisini bir şiirde en çok ilgilendiren iki şeyden ilkinin teknik olduğunu belirtir: Önce şiir denen sözel aygıtın nasıl işlediğine, nasıl çalıştığına bakmalıdır. (İkinci olarak da, "ahlaki" sorular sorduğunu söyler: Şair "iyi yaşam"dan ne anlamaktadır, okurdan, hatta kendinden neler saklamaktadır, vs.) Bu bakış açısı görece özgün sayılabilirse de, bildiğimiz biçim-içerik ayrımının çok da uzağına düşmez. Yaygın olarak kullanılan bu kavramsal çerçeveye göre, şiirde -ne söylendiğinden bağımsız- belli öğeleri bir araya getirmeye ve düzenlemeye, bu tür işlemlerdeki yetkinliğe ilişkin bir boyut vardır. Genellikle "biçim" başlığı altında değerlendirilen bu boyut, beceri (yapabilme) meselelerini içerir. Öte yandan, gösterilen, hissettirilen, sezdirilen her türlü bilgi, duyum, çağrışım, vs "içerik" başlığı altında ele alınır. Her ikisinin de çıkış ya da buluşma noktası, -eğer bir akım ya da ekol değilse- çoğunlukla şairdir. Malzemeyi seçen, kendi tercihlerine göre belli bir biçimde sunan; sonuçtan sorumlu tutulan, yerilen ya da övülen, odur...
..//..
*

AHMET TÜZÜN

Şiirde Teknik ve Estetik Olan Var mıdır?

Bir şiirin yapısının nasıl oluştuğunun ipuçlarını en iyi, Almanca, "Dichten" sözcüğünün verdiğini düşünüyorum. " Sıklaştırmak" anlamına gelen bu sözcükten yola çıkarak Alman Edebiyatı'nda, Dichten (şiir yazmak), Dichtung (değerli edebiyat yapıtları), Gedicht (şiir) terimleri üretilmiştir. Anlatılmak istenilenin belli bir bağlantı içerisinde yer almasının sağlanması, oradan şiiri şairi katında bitmiş, alımlayıcı (okur) düzeyinde okunur duruma getirmek "Sıklaştırma"nın sonucudur.
Sıklaştırmak aynı zamanda şiirin " dış" ve " iç " öykü, biçim - biçem olarak ayrıştırılmasına da olanak sağlar.
..//..
*

CİHAN OKUYUCU

DİVAN ŞİİRİ ESTETİĞİ ve ESTETİK TARTIŞMALARI

Meseleye giriş sadedinde birkaç söz
Yazımıza güncel bir soruyla başlayalım,dilerseniz. Günümüzde sıradan bir okuyucu için Divan şiirini anlama problemi nereden kaynaklanıyor? Bu zorluk eski şiirin artık eskiyen ya da eskitilen diliyle ve tekniğiyle sınırlı bir zorluk mu,yoksa bunu da aşan bir problemle mi karşı karşıyayız ? Eğer problemimiz vokabülerle sınırlı kalsaydı ortada büyütülecek bir durum yok anlamına gelirdi. Çünkü yapacağımız şey önümüze kalın bir lugat çekmek ve anlamadığımız kelimeleri arayıp bulmakla sınırlı kalırdı. Ancak meseleye aşina her okuyucunun pekala farkında olduğu üzere kelimeleri bilmek klasik metinlere nüfuz etmek için kafi gelmiyor. Acaba niçin ? Çünkü sözlük kelimelerin sadece günlük manalarını verir. Oysa şair "başka bir lisanla tekellüm eder." Klasik şiirin kelimeleri sözlük anlamlarının çok ötesinde mana ve çağrışımlarla mücehhezdirler. Kelimelere yüklenen bu zengin manaları ve çağrışımları farketmek, diğer tabirle şiirde kullanılan bu "üst dili" yakalamak ancak o dili var eden kültürü tanımakla mümkündür."Tanımak" tabiriyle sadece geçmişteki hadiseleri,hayat tarzını ve şairi besleyen kaynakları kastetmiyoruz. Bunun da ötesinde onun günümüzden ve Batıdan hayli farklı olan sanat anlayışını,diğer bir tabirle -aşağıda bahsi geçeceği üzere-kainata hangi pencereden baktığını tespit etmekten bahsediyoruz. O halde klasik şiiri anlama yolculuğumuzda işimizin pek de kolay olmadığını itiraf etmekle işe başlamalı,kendimizi bu zorluklara hazırlamalıyız. Bu çerçevede yazımızı başlıca iki başlığa ayırabiliriz.Birinci kısımda modernleşme dönemi penceresinden bakıldığında Divan Edebiyatının nasıl göründüğü ile ilgili tespitler yer alacak.Bunlara bir nevi dolaylı cevap olan ikinci kısımda ise klasik şiirimizin kendi dünyasını ve estetiğini anlamaya çalışacağız.
..//..
*

NİYAZİ KARABULUT

ARAP ŞİİRİNDE ESTETİK

Şiirin girift bir sanat olduğu gerçeği, her zaman bu alanın uzmanlarınca kabul edilmiş ve bu yüzden şiir konusunda herkesin kabul edebileceği bir tarif yapılamamıştır. Bu tanımın yapılamayışında biçim ve içerik bakımından özünde taşıdığı karmaşa önemli rol oynamış olmalıdır. Sözün tarihiyle birlikte, şiir hakkında birçok şeyin söylenip yazılmasına yol açmış, hemen her devirde alanın otoriteleri, şiir hakkında kendilerince daha isabetli gözüken görüşler dile getirmişler; ancak bu görüşler, büyük ölçüde şiiri bir veya birkaç yönüyle ifade etmekten öteye gidememiştir. Şiir gibi tarif edilemez ya da tarifi herkese göre değişen bir konu ile estetik gibi herkese göre farklı anlamlar ifade eden bir konunun bir arada olmasından kaynaklanan oldukça girift bir yapılanma.
..//..
*

HAŞİM HÜSREVŞAHİ

Farsça şiirde görsellik

Farsça şiirde dil konusunu başka bir makalede gözden geçirmiştik. Dil, varlığı ve bu varlığın kapsamındaki şeyleri ve nesnel olan ya da olmayan bu şeyler arasındaki ilişkilerin topunun keşfinin zihinde bıraktığı ve bu varlığa geri dönüşümün bütününü içeren yaşayan bir varlıktır dersek, şiir dilinin oluşumunda işlevi olan temel öğelere değinmiş oluruz. Konuşulan dil ile yazılan dil arasında var olan aralıkların, ayırımların ve ortak olan ve olmayan sorunların tümüyle şiir dilinde de var olduğunu vurguladıktan sonra, bu süreç içinde yani şiirin konuşulan dilden yazılan dile geçişi sırasında önemli hadiseler cereyan ettiğini de kabul edebiliriz. İnsan zihninden bağımsız olarak varlığını sürdüren her şeyin, zihinde oluşturduğu idelerin bir yandan gösterileni olan ama diğer yandan zihnin dışındaki şey olarak "somut gerçeğin" göstereni olarak işlev gören sözcükler, sessel varlıklarıyla olduğu kadar yazıldıkları andan itibaren, kararlaştırılmış simgelerle beyaz kağıt üzerine çizilen görsel varlıklara -ki bu varlıkların aynı zamanda ister görsel ister işitsel olarak zihne dönüşündeki macerada yarattıkları da buna dahildir- bir şiirin bütününü oluşturmakta temel rolü oynar. Sözcükler tümce oluşturduklarında zihni çevreleyen şeyleri algılama bütünlüğü oluşurken, şiirde satırlar halini aldıklarında (dizeler) düşünsel, imgesel (şiirin dışsal imgesi yanında içerdiği içsel imge dahil) ve sessel bütünlüğe ulaşma yolunda önemli bir "mesafeyi" kat eder. Böylece gözümüz, yan yana dizilen sözcükleri bir mesafe içinde izlerken, kulaklarımız da o süremsel gerçeklikte sessel varlığı algılayıp duyarak o şiir dizesinin (ve dizelerinin) bütünselliğine katılır ve onun bir parçası olur. Böylece şiirin oluşum (yapılım) süreci, sadece şairin zihnindeki tözsel varlıklarla değil, bu tözsel varlıkların sözcüklere dönüşü, bu sözcüklerin kağıda dökülüşü, gözün onları görmesi ve sesli okunmadan işitme merkezimizin onları sessel varlık olarak algılaması ve okununca ise kulaklar yoluyla duyulması ve bu iki temel (görme ve işitme) duyu aracıyla ve aracılığıyla duyumsanması ve duyanın dünyasında başka bir tözsel evrene dönüşmesiyle oluşan bir bütünlük içinde ele alınabilir. Bu bağlamda şiirin sessel ve görsel varlığı tartışmaya açılabilir.
..//..
*

AHMET ADA

Şiir Tekniği ve Estetik

Şiirde tekniği kurcalamaya başlarken ilk akla gelen soru hangi şiirin tekniğidir? Klasik şiir ile modern şiirin örgütleniş teknikleri çok farklıdır. Klasik şiirde ölçü, uyak, belli biçimsellikler (Sone, Gazel gibi), ses ve ritim öne çıkarken, modern şiir farklı teknik özelliklerle örgütlenir ve bir 'yapı' kurar. Dilsel bağdaştırmalar, şiiri dikey ve yatay olarak kurmalar, tamlamalar, dilsel sapmalar, uzak çağrışımlar, imge, sözcüğün bir ses, bir kavram olarak değeri, sözcüğün seslerinin (ünlülerin, ünsüzlerin) bir eşgüdüm içinde olması, dizenin yitmesi ya da bütün yapıya yayılması (artlama tekniği) modern şiirin yapıya giden olmazsa olmazlarıdır.
Şiirde tekniği şöyle tanımlayabiliriz: Şiiri şiir yapan öğelerin tümü. Şiiri şiir yapan öğelerin 'şiir olma' sürecinde uygulama ya da uygulayım. Şiirin sanatkârlığı, oluşturulması yöntemi. Modern şiir gerçekliklerin ve üstgerçekliklerin verileriyle, şiire ait öğelerin (sözcük, sözcük ilintileri, ritim, anlam vb.) eşgüdüm içinde şiirsel yapıya yönelmesi teknik bir işlemle açıklanamaz. Çünkü şiir bazen doğaçlama olarak kurulur. Dilin ses ve anlam boyutu bazen doğaçlama olarak eşgüdüm içine girebilir. Bazen de şiir, şiirin malzemeleri bir araya getirilerek ve önceden tasarlanarak yazılır ya da yapılır. Öyle veya böyle, şiirde teknik yine şiirin kendinden çıkar.
..//..
*

CELÂL FEDAİ

ŞİİRDE ESKİ VE YENİ HÜNERLER

Son Samuray filmiyle Holywood, tıpkı Son Mohikan'da yaptığı gibi, ancak şeytanın aklına gelecek bir hinliğe imza atarak kendisini doğurup besleyen zihin işleyişine 'nezih' hizmetlerinden birini daha yapmıştı. Samuraylara ya da Mohikanlara ağıt yakarak onların vakitlerinin artık geçtiğini söylemek, sinema hüneri gerektirmeden önce başka hünerlere sahip olmayı istemekteydi çünkü. Modern sonrası zamanların insanlarının içindeki kahramana hayranlık duygusunu hem kabartıp hem de söndürmeden önce, bu zaman insanlarının içindeki söz konusu duygunun varlığını tüm boyutlarıyla keşfetmek ve onları filmin dışındaki dünyadaki edilgin yaşamlarına ufuneti alınmış sinikler olarak döndürmek, gerçekten de, hüner değil hünerler gerektiren süreçleri ifade eder. Her Japon'un içindeki samuray otomobil vidalarını sıkarken uyanmalı, her Türk'ün içindeki Osmanlı kadınlara olan zaafında kendini belli etmeli, her Rus'unsa içkisi daima dolu olmalı… Bu adamcıkların içindeki adam, arada bir uyandırılmalı ki, kendini hepten çöküntüye bırakmasın. Bu düşüncelerimden ötürü paranoyak olarak görülebilirim. Hatta bu yüzden sözlerimin itibarı da düşebilir. Fakat endişelenmiyorum, Holywood işin bu veçhesine de el atmıştır. İnsanlar benden ya da kendince kafa yoran bir başkasından duyabilecekleri bir hakikati 'komplo' olarak onlardan seyretmeye daha bir meraklıdırlar. Bu duygularının tatmini sıradan insanlar için yemek yemek gibi bir ihtiyaç olmuştur. Dedikodunun diyalogun yerini aldığı dil dünyaları ile sıradan insanlar, kendilerini sıradan kılmaya devam ettirecek her çeşit hünerin sergilenmesine bayılırlar. Yeter ki sıradan kalmaya devam edebilsinler.
..//..
*

ERDAL SARIÇAM

TÜRK SATİRİK ŞİİRİNDE TEKNİK ve ESTETİK

(Genel Bir Bakış: Nef'i, Şair Eşref, Neyzen Tevfik)
Bu yazımda, "Türk Şiirinde Teknik ve Estetik" ana konusu çerçevesinde içinde, "Türk Satirik Şiirinde Teknik ve Estetik" alt konusunu ele almaya çalışacağım.
Halk edebiyatında "taşlama", Divan edebiyatında "hiciv", günümüzde ise "yergi" şeklinde adlandırılan satirik şiir, bir kimseyi, bir olayı ya da bir düşünceyi, kendisine has üslubuyla yermek ve eleştirmek amacıyla yazılan şiirlerdir. Bu tür şiirlerde şair, hedef aldığı kişi, olay ya da düşünceyi genelde ağır şekilde eleştirir. Bu "ağır"lık şairin kendi tercih ettiği kelimelerle cereyan eder. Birçok satirik şiirinde sövgü, aşağılama, alaya alma ve hakaret içeren ifadelere yer verilir.
..//..
*

VEYSEL ÇOLAK

İNSAN İÇİN DİRENİŞİN ŞİİR

Filistin direnişinin şiirini anlama çabası, Türk şiirinin izlek sorununa da katkı getirebilir. Bu açıdan da konunun üzerinde düşünmeye gerek var, kanısındayım. Çünkü 1980'de sonra, sadece kendine, kendi içine bakan bir şiir anlayışı belirleyici olmaya başladı. Şimdilerde öylesine bir noktaya vardı ki bu, ortaya konan şiirler kendilerini bile anlatamaz duruma geldi. Çünkü geleneği içerip dönüştüremediğinden, kendi bilgilerini de üretemez durumda yazılan şiir. Doğaldır ki içerik kaybolmaya başladığında, biçim de, yapı da kayboluyor. Türk şiirindeki bir örnekleşme, durmadan kendini yineleme durumunda kalış; yaşamın dışında bir şiir kurma çabasından kaynaklanıyor. Bakın 1980 sonrası şiire. Yaşama ilişkin bulacaklarınızın çok az olduğunu göreceksiniz. İşçiler, öğrenciler, Pazar yerleri, grevler, toplumsal kalkışmalar, mitingler, ezilenler, pazara çıkartılan kadınlar, faili meçhul cinayetler, toplumsal yapının getirdiği gerilimler, etnik dayanakları olan politik çatışmalar, bireysel özgürlüklerin kısıtlanması, kurulmak istenen toplumsal yapının ürettiği korku, açlık, işsizlik, insanların giderek lümpenleşmesi, lotarya kültürünün belirleyici olmaya başlaması, töre cinayetleri, barışın önemi, çete savaşları, mafyanın belirleyiciliği, emperyalizmin kanlı uygulamaları,; din ve dinin giderek önem kazanıp belirleyici olmaya başlaması, yurt sevgisinin yitmesi, dil bilincinin işlerlikten kalkması; kısaca birbiriyle iç içe yüzlerce konu (tema) şiirin dışındadır. Şair; insan, birey dendiğinde sadece kendini anlıyor.
..//..
*

GÖKHER ŞÜKRÜ BAYLAN

ESTETİK AYDINLANMANIN ŞİİRDEKİ GÖLGESİ OLARAK TEKNİK

Giriş:
Yaşam bir dağa tırmanıp, dağın ağırlığınca yükü sırtımıza bindiğinde, dağın zahmetine karışarak dağı kavramakken… Ve yaşam dünyadaki tüm dağların kipiyle tek bir dağa bakabilmekken… Yaşam, tırmandığımız dağın soğuğuyla tenimizi yakarken… Ve yaşam en sağlam şekilde bastığımız topraklardan, derin okyanus diplerine bizi fırlatıp atarken… Ve yaşam ne olacağı önceden kestirilmeyen, beklenmedik bir heyulayken… Teknik önceden kurulu dümdüz bir söz salıncağının paslı demir halatlarında, bir oyana bir buyana sallanmaktır…
Varlık derinlik ve zirvelerden oluşan engebesiyle insana türlü meşakkatler ve hazlar yaşatır. Dil bu engebeyi alır ve onu kelimelerin imbiğinden geçirerek, düz bir coğrafyanın izdüşümünce, deneyimden ve hal ilmiyle sezilen bilgiden kopartarak tekrar yaratır. Böylelikle deneyimin rakımı, kelimelerin coğrafyasınca sıfırlanır.
Kelimeler, varlığı çarmıha geren Yahuda'nın çivilerine benzer. Varlığı oluş halindeki anından kopartarak, varlığı, varoluşu bitmiş yalın kelimenin zamanında esir alır. Varlık oluş halindedir. Zaman ve mekân içinde varlık, sonu asla gelmeyen bir akışa sahiptir. Teknik, henüz tamamlanmamış bir varoluşun içinde bulunan kelimeye ve insana, anlatımını tamamlamış rolü oynama fırsatı tanır. Varlığın kelimeden yansıyan özünü, söyleyişin süsüne boğar. Kelimeler, durağan sonlu haliyle insanoğlunu akışkan süreğen varoluşundan alıkoyar. İnsanı, varoluşuna uygun olmayan anlamların boyunduruğuna alır.
*

NECLA MARAŞLI

BAŞKA BİR YAŞAMIN ARDINDA

Kına dövmesi vardı iki kaşının arasında. Doğduğunda yakılmış, yöresine yazılmış alın yazısı gibi. Adın ne dedim, Sahra dedi. Gözlerinin yeşiline kaçtım, döktü bakışlarını yere. İçimde çöllerin umudu kurudu. Fırat oldu dövmesi, içinde düşlerim yoruldu.
Simli, nefti yeşil kadifeden uzun bir elbise giymiş, gümüş kemerli. Örtüsünden kurtulan siyah saçlarından omuzlarına kurşuni bir yorgunluk akıyor sanki. Başka bir yaşamın ardındayken yolum Sahrayla kesişti...
Bastığı yeri incitmekten korkarcasına yürüyor, süzülürken gölgesi soğuyordu ayak izleri.
Sahra!
Seslendim sesimi geri verdi.
..//..

Mortaka'nın Satır Aralarında...

2009-03-15T06:32:00.000-07:00

ŞİİRİN SOĞUK DEMİRCİSİ ARİF DAMAR ANLATIYOR
……
... Kemal Tahir de o uzun oturuşlarında Münevver'i gözlemliyorlar. Çünkü Nazım'la Piraye Tahir'le Şirin, Leyla ile Mecnun vs. gibi bir efsane olmuştu. Bu arada şu gerçeği altını çizerek belirtmek isterim. Münevver'i Nazım'ın başına musallat eden bu konuda her türlü çabayı gösteren bir zamanlar dönek olduğunu şiirlerinde gösterdiği Vala ile yeniden dost olmalarını yadırgıyor ve şairi bu konuda uyarıyor, eleştiriyordu. Nazım'ın Benerci'de dönekliğini teşhir etmişti. Roy Dranat işte Vala'dır. Memet Fuat'tan dinlediğime ve öğrendiğime göre Münevver Hanım iç çamaşırsız ve yeşil bir elbise ile Nazım'a yani Cezaevine gidiyor ve Şairimizi baştan çıkarıyor. Hapishanede yatmış erkekler kadınsızlığa dayanmanın ne kadar zor ve çok güç olduğunu iyi bilirler. Nazım'a dayısı Ali Fuat Cebesoy'dan ötürü bir de o zamanki Bursa Cezaevi Müdürü çok hoşgörülü bir insandı. Balaban yazdı da öğrendik. Günlerden bir gün (Bursa kaplıcaları bilindiği gibi çok ünlüdür.) görevliler üstadı alıp bir kaplıcaya getiriyorlar, üç saat sonra gelip alacaklarını söyleyerek. Kaplıcanın havuzunda çırılçıplak harika güzel bir kadın onu beklemektedir. Bu Semiha Berksoy'dur. Piraye Hanım Semiha'nın Nazım'ı ziyarete gittiğini bilir. Hiç kıskançlık göstermez. İlk opera sanatçımız olan Semiha Berksoy 90 yaşında bile yine güzeldir.
../..
*
KEMAL ÖZER / günlükler

V E Y S E L Ç O L A K Ü Z E R İ N D E N Y O R U M L A R
2 Şubat 2002/ Veysel, 1980 öncesinden gelip de 80 sonrasındaki yeni gelişmeler karşısında edilgin kalmayan bir kişi. Buna karşılık, gelişmeler karşısında takındığı tavır, bana göre, olması gereken tavır değil. Toplumcu duruşunu yadsımıyor, hatta koruduğu ve sürdürdüğü kanısında. Bunu yaparken, hem yazdığı şiirin artık eskisi gibi yazılamayacağını düşünüyor, hem de şiirin yeni gelişmelerden sonra nasıl yazılması gerektiğini başka açıklamalara dayandırıyor. Bir bakıma, "şiirde özne" kavramı etken oluyor her iki durumda da. 80 öncesi toplumcu şiirin, bireysel dünyayı yansıtmadığı kanısında. 80 sonrası, aynı şiirin sürdürülemeyeceğini düşünüyor. Buna karşılık, yeni toplumcu duruşun bireysel dünyayı kavramaya yönelik olacağını ileri sürüyor. (Yenibütüncü şiirin kuramcılığını üstlenmişti; bu konumunu korumakta hâlâ diretken.)
../..
*
TÜRKAN YOLDAŞ

TRABZON HAVALİSİNDE KESİŞEN VE GÖLGELERLE AYDINLANAN HAYATLAR

Mevsimlerin her deminde yüzmeye bayıldığımız, ama bilmeden açıldığımız derinliklerinde bazen boğulup bazen can bulduğumuz bir deryadır tarih. Cehaletin en kara gölgesiyle dünü ve günü aydınlattığımızı düşünürüz. Oysa dillenip söylediklerimiz, derinlerimizdeki bir şeylere ait olma, tutunma çabasıdır çoğu zaman. Sahip çıkıp sarmaladığımızı zannederek sarılırken elimizdekilere yabancılaştırır, tüketiriz dokunduklarımızı.
Böylesi bir dokunuştur aslında Trabzon havalisinde kesişen hayatların bizlere akseden yansıması. Bir yanda Mustafa Suphi, Kâhya Yahya diğer yanda Topal Osman Ağa-Ali Şükrü Bey. Ve hepsinin kıyıdan köşeden hayatlarına dokundurdukları İttihat ve Terakki bilmecesi.
../..
*
FATİH DEMİRCİ

KAAN ROMERO

Krizantem Pasajı'nın arkasındaki Angel Han'ın içinde; antikacı sahaflardan biri, çokça kitap almamdan ötürü, geçenlerde Bilinmeyen Yazarlar Sözlüğü adlı, ilginç bir kitap armağan etti. Kitabı öylesine ortayından doğru açtığımda, şimdiye dek duymadığım 'Kaan Romero' diye biri çıktı karşıma, kısa bir tanıtım yazısı vardı, hiç bir şey anlayamamıştım, kim bu dedim sahafa, o da Romero'yu tanıdığını, akordeoncu Madam Anahit'i vaktiyle dinlemeye geldiğini, içe dönük bir yaşam süren bu kişiye ilişkin, tümüyle değilse de, bazı ayrıntıları bildiğini söyleyerek ilginç bulabileceğimiz anekdotlar aktardı bana, sözün yazına dönüşürken doğan handikaplarını, elden geldiğince düzeltmiş olmam sıfatıyla, doğallığının bozulmayacağını düşlüyor ve iyimser çabalarımın, bir yapaylık oluşturmuşsa eğer bağışlamanızı umarak, bundan ötürü özel bir kırgınlık (veya gönül yakıcı bir kızgınlık) duymamanızı diliyorum...
Kaan Romero, yirmidokuz şubat bindokuz yüz ellidokuz'da Aydın'ın Karacasu beldesinde doğdu. Ses uyumuna uygun olmayan soyadını, büyük babasının, Anafartalar'da öldürmek zorunda kaldığı, İspanyol asıllı olmasıyla övünen, bir Anzak savaşçısından almıştı. Babası, (elinde olmayan nedenlerle) hukuk fakültesini bırakmak zorunda kalmış, ziraatçılık yanında arzuhalcilikte yapan, varsıl sayılabilecek biriydi. Eşrafla içli dışlı olan ve yanında oturup kalkmadığı bürokrat, siyasi kimse kalmamış, kasabanın sözünü esirgemez ve sevilen bir adamıydı. Ayrıca kültürlüydü de, genelde bu tip insanlarda görülen boşboğazlık ve kof bir gururun tutsağı değil, gün gördükçe bilgisi artan ve birikimini çevresiyle paylaşan ve bundandır saygınlığın da bağışlandığı biriydi. Kasabanın kavuksuz Nasrettin'i, yeri geldiğinde sözünü esirgemez, hak yedirmez bir cin-bir şeytan veya yoksullara kanat gerip, kucak açan, güneş gözlü bir melek, aydın Köroğlu, pazar yerlerinin, semt aralarının uçar gibi yetişen Koçero'suydu...
*
SELİM TUNÇBİLEK

ŞİİR YAŞIYOR

Edebiyat dünyası geçen yıla şiir tartışmaları ile girmişti, yeni yıla da şiiri tartışarak giriyor. Geçen yıl dergilerin büyük bir çoğunluğu şiiri, birçok boyutları ile tartıştı. Bu tartışmalar yer yer günlük gazetelerin sayfalarına taşındı.
Şiir ve şairi yok sayan yaklaşımlardan, "şiir öldü" insafsızlığına ve izansızlığına kadar varan tartışmalara şahit olduk. Şiir, bence Bütün bu münakaşalardan güçlenerek çıktı. Şiirin gücü kendi niteliğinden ve yapısından kaynaklanmakta. Onu yok sayanlara bile, kelimelerin ince sihir'i onlara, en dokunulmaz anlarda ve zamanlarda öyle içten ve samimi bir dokunuşla ürpertiler yaşattı ki; Onun bu soylu ayrıcalığını şiir karşıtları bile kelimelere dökmek zorunda kaldılar. Şiir, kendine karşı yükseltilen isyan bayraklarını da, kendi adına yükselen bayrakların rengini de hep kendi coşkusuna katmayı bildi. Şiirin böylesine her şeyi -olumlu ve olumsuz - kuşatan, saran, sarmalayan ve sonra, olumsuz oluşları bile olumluya çeviren yapısı, onun gücünün ve sihirli atmosfer yaratmadaki maharetinin en belirgin ipuçlarından biri olsa gerek. Şiir, bu yönü ile esasta olağanüstü durumların zirve anlatıcısı. Sıradan şeyleri şiirin yok saydığı anlamını çıkarmak, şiirin doğuşunu yok saymak gibi abes. Zira sıradan bir durumu, olağanüstü anlatım gücü ile sıra dışı kılma biçimidir şiir. Şiir, bunu yaparken kelimelere, onların sıradan anlatım gücünün ötesinde, manalar yükleyerek gerçekleştirir.

MORTAKA'NIN İÇİNDEN...

2009-03-15T06:27:00.000-07:00

MORTAKA'NIN İÇİNDEN...

YAŞAR BEDRİ

EDEB İLE GELEN, LÜTUF İLE DÖNER

Gazze'li çocuk henüz kavrayamıyor olan biteni, meraklı bakışların ardından soruyor: "Bizi neden sevmiyorsunuz, size ne yaptık?" İngiliz'in mimarlığı, Abd'nin taşeronluğunda sürdürdüğü bu ihale dinmeyen bir kanama olarak sürüyor. Adil değil bu soykırım. Nazi zulüm ve soykırımını yaşamış bir ulustan, özgürlüğün anlamını bilen, insanı sevgiyle kuşatan bir hoşgörü beklenirdi. Ne var ki ütopya bu. Peygamber katili bir kavimden, ihya eden, donatan davranışlar beklemek safça ve aptalcaydı oysa. Her Noel'i kana bulamak, özellikle İslam coğrafyasına gözdağı vermek, hamilerinin vazgeçilmezi oldu. Evet bu dünyadan bir zalim, bir katil daha, son röveşatasını yaparak, bol bol bayrak yaktırarak geçti. Neden deve kuşu gibi başımızı kuma soktuk olan biteni görmemekte ısrar ediyoruz? Başında fötrü, ağzında Küba purosu, elinde çakaralmaz karabina, kalabalıkların önünde eski patronuna meydan okuyan Saddam fotoğraflarını hatırlarsınız… Kâğıt mendil gibi kullanıldığının ve onların gözünde bir sentlik değeri olmadığının farkında olmadan, Sam amcasının kılavuz kargalığında halkı için ve kendi için vahim bir sonun başlangıcına çanak tutmadı mı? Bir damla kanla bir damla petrolü takas eden vahşi vahşi batının oyunları bir gün bizim de toprağımızı kana bulamayacağını kim garanti edebilir? Meydanlarda bağırmaktan, nutuk atmaktan, bayrak yakmaktan çok daha etkili tedbirler olmalıydı. Bir avuç Siyonist, dünya mazlumlarıyla alay ederken, 'laf olsun diye kınama'yı bile esirgeyen tek dişi kalmış canavarlar ve sağduyu sahibi halklara rağmen Arap coğrafyasının paspal liderlerinin 'ne'liği, kimliği sert bir şekilde masaya yatırılmalı. Bir ülke, birey olma, ulus olma bilincini genlerinde taşı(ya)mıyorsa, sadece kendisine zarar vermiyor ortak kültürleri taşıyan halkları da zor durumda bırakıyordur. İmdi… Söylemekte zorlanıyorum lâkin, Adolf Hitler'e rahmet okutan çocuk katillerine sesleniyor Ortadoğulu: "Hatırlayınız!.. Jarussalem'da çok azdınız. Miladi 637'de Halife Ömer sizi Haçlıların zulmünden kurtarıp ibadet özgürlüğünüze kavuşturdu. Tarih 1177, yine haçlı seferleri, Selahaddin Eyyübi sizi istilacıların zulmünden kurtardı. Fatih'le yaşam rahatlığına kavuştunuz. 16. yüzyıl. Avrupa'nın soykırım, zulüm ve engizisyonundan kurtarıp sizi Adana havalisine yerleştiren 2.Bayezit. Çar 2.Aleksandr'ın ölümünden sizi sorumlu tutan Ruslar, ülke dışına sürmüştü. Aç, sefil, perişan bir duruma düşmüştünüz! Yine imdadınıza 2.Abdülhamit yetişmiş, sizi aylarca İstanbul'da ağırlayarak misafir etti. Sizin yeni kıtaya yerleştirdi. Bugün Abd'de varsanız, bunun müsebbibi kimdir? Siz, bütün bu iyiliklerin bedelini nasıl ödediniz? 1915'de Çanakkale'de istilâ ordusuna gönüllü yazılıp, Siyon Katır Birliği olarak Osmanlıya karşı savaştığınız. Bütün Bunlara rağmen kurduğunuz İsrail Devleti'ni 1948 yılında ilk tanıyan,yine ihanet ettiğiniz bu neslin torunları oldu." Zembereği kurulmuş kanlı bir makine olarak, sürdürdüğünüz bu öfke kimseye huzur getirmeyecektir. Büyük Ortadoğu için hazırladığınız tuzağa koşar adım gidiyorsunuz.

SIRADAKİ BEKLESİN, OBAMA GELDİ

11 Eylül harakirisi ile timsah gözyaşlarını daha fazla sürdüremeyeceğini anlayan tescilli katil beyaz şef(ler), saygınlığına, inandırıcılığına, masumiyetlerine olan inancını tamamen kaybettiği bir anda zembereği kurulmuş Rice'ları sahneye koyuyor. Şimdi bu aktörler, hiçbir zaman 'sanık' olmaktan kurtulamayacağı bilinciyle, öteki olmak 'zan'ıyla dışarıda bozulan itibarlarına rötuş yapma seansları yılan hikâyesidir. Tasfiye edilen onurlu köleler itibar mı var? Katlederek dezenfekte ettikleri Bronx'un asi çocuklarının rollerini figüranlıktan başrol oyunculuğuna kadar yükselttiler. Siyahî figüranlar ihanetlerini çok güzel oynayınca, başrol oyunculuğu için geni bozulmuş inorganik 'nesne'leri gönül rahatlığıyla kullanabilirdiler. Rice rüyama girmesin diye her gece dua ediyordum. Biliyoruz ki uykularımız hepten kaçacak. Özgürlük meşalesindeki ateşi teneke tepside sundukları bay 'kara adam'a ihale edilecek olan, ihaleler; operasyonların narkozla yapılmasını mı öngörüyor? Kimse iyimser olmasın. Zulümistanda değişen hiçbir şey yok, olmayacak da. Derisi kara olduğu için kız vermek bir yana, arabasının anahtarını teslim etmeyen bay beyazın başına taş mı düştü de böyle bir gaflet ve dalalette bulundu? Sahneye koyulan tanıdık bir senaryodur. Sömürüyle, mezalimle, çaldıklarıyla palazlanan batı ve batının batısı borçlandırılan vahşi modernizmin köleleri artık uzatmaları oynuyor... Bu güruh ve hamileri; ABD'nin 'günah çıkartma' seanslarını ve bu oyalamanın arka planının dikkatli okunması gerekiyor. Kara adam o kadar aşındırıldı ki; bunun sonucunda "asileştirildi". Özgürlükleri lütfedilirken öfkeli, kontrast, protest bir muhalefet inşa ettiler. Bu öfkeli güruha kukla liderleri sayesinde istediklerini yaptırabilirlerdi artık. İtaatten tahribata giden yolun ayrık otlarıydı ve çok dikkatli yolunmalıydı. Uzaktan kumandalı bir liderin günü geldiğinde ipini çekmek çok zor bir şey değildi beyaz şeytan için. Onlar için insan eti kaç para ki? Onun portföyünde oyunu bitmez hiç. Biliyoruz ki sırada petrol bitene kadar yetecek malzemeleri mutlaka vardır… Siyahîler sırasını savdı. İmdi Kızılderililer, İnkalar, Mayalar, Aztekler, Toltekler, Müslümanlar, yeni ikiz kuleler, biraz Pentagon, biraz Beyaz Saray, Saray Bosna, Kandahar, Bağdat, Gazze, bor… Kan kaybettikçe; yeni serumları ve gençleşme kürleri çoktan hazırlanmıştır bile. Obama için hiç hayal kurmuyorum, gene biliyoruz ki; her imparatorluğa biçilen bir ömür olmuştur. Onun da içinde boğulacağı bir obruk olacaktır.

GÖRSEL İMGE

Aime Cesaire göre; "Poetik bilginin temelinde, evrene ve insana ait bütün güçlerin şaşırtıcı akışkanlığı vardır." Yazının ve fotoğrafın bulunuşu putperest naiflikten, modern metinperestliğe evirilmenin ve sonucu olarak kavramsalın da tetikleyicisi addedilir. 19.yy'ın bu görsel saptaması ile 'tarihin de sonunu' hazırladığı iddia edilirken; Marx da, Hegel de şiirin ilkel toplumlarda geliştiğini, burjuva ve sanayi toplumlarında eksiltiye, zaafa uğrayacağını söyler. Naif bir plato zihinde dahi kurulamıyorsa, burjuvazi ve refah; huzuru ve şiiri zorlayacaksa, yeni bir dilin kurulması zorunlu(mu)ydu. Bilincin kurgulayacağı, yapacağı daha üst bir dili aramak gerekliydi belki. Şiirin sezdirme gücü ve bıraktığı izlek, hızla sanallaşan modern yaşamın pratiklerinde çok rahat karşılığını bulmakta zorlanıyor artık. Bu müşkül iki kuşak sonra çok daha net gözlemlenebilecektir hiç kuşkusuz. Büyüsel kurgular, kendi görsel dinamiklerini estetize ederken yeni bir dile dönüştürülmeyi de öngörüyor/ öngörecektir. Tarihsel süreç olarak bizden önce gelenlerin 'sonucu', bizden sonra geleceklerin 'nedeni' olan, bu nedenselliğin; anaforunu 'şey'lerin ışık oyunu, 'şey'lerin diyalektiği ile varsıllaşan tabletler olarak açığa çıkması yeni zamanın zorunluluğuydu. Görüngü, insan zihninde dalan, dışarıdaki eylemlerin ve çatışmaların bezenip soyuttan somuta imge katsayısını yükselten tabletlerdir. Kodlanan semboller levha olan bilinçte kutsanır ve varsıllaşır. Sözün kifayetsiz kaldığı anlar olur. Reddiye ve eleştirinin, yeni malzemelerle kurduğu imagination, alımlama estetini de yükseltir. Bazen okkalı bir sövgü bütün reddiyelerin yerini tutabileceği gibi kalbin aynası olabilecek tebessüm methüsenanın yerine geçecektir. Manifestizmin imkânsızlığını söylemiş olmama rağmen, hâlâ söylenecek yeni şeylerin olabilme ihtimalini de zorluyor olmak, hiç şüphesiz aklı ve tekâmülü yok sayamayacağımızın da göstergesidir. Gerekçem; dünyada her şeyin söylenmiş olduğu aforizması, konuşmaktan yorulan insanın yazıyı icat etmesiyle başlayan süreç… Aşırı bireyselleşme, sanalda uçuşan eylem, etiksizlik ve tepkiler ve modern zamanların evirdiği bireyi gözden çıkarma sorunsallarıydı. Yıkımı hızlandıran bu unsurlar aynı zamanda aklın karşı durma/direnme nedenseli olarak yeni şeyler üretme enerjisi değil miydi? Çoğaltılan, çoğaldıkça kendini tekrarlayan şiirin ne kadar zorlanırsa zorlansın, 'kendi kendine'liği rehavetini sürdürmeyip, yeni 'iş'lerin farklı alanlar, yeni yörüngeler araması kaçınılmazdı. Maruzatlarından azat olmak isteyenlerin, ışığa, biraz daha ışığa kavuşma özlemi, dokunabilme, kitabilikten kurtarabilme keyifli bir dönüştürme süreciydi. Oyunlar; bedenin ve ruhun rollerden ve maskelerden arındırılmış, uyum halleri ise; Sanatın çok ciddi bir oyun olduğunu düşünüyorum. Oyun ola!...

BU SAYIDA

Uzun süredir üzerinde çalıştığım "görsel imge" levhalardan örnekleri bu sayıda okurla buluşturdum. İlhan Berk, Arif Damar için "Sözü siler sanki sözün altındakini yazar," diyordu. "Şiirin soğuk demircisine" sormak istiyordum: Kurumsuzluğun, tokluğun, insanca olanın, yer altı suları gibi yavaş yavaş baş vermenin ipuçları nelerdi? "Adem abinin bile ellerini yakan gülü"n gizemini anlatsana? Soruyoruz: Salvador Dali sergisi açıldı. At başlığı takmış sözde aydınlarımız sanal iletişim ortamında Dali'yi faşist olmakla yargıladı. Arif Damar ise, "Sürrealizm akımının devrimci bir akım olduğunu anladım," diyor. Faşizm, devrimcilik, devrimci olmak, resmin dili… Neler oluyor? Soruyorum: Son yıllarda ödüller öylesine çoğaldı ki her şaire bir ödül düşecek nerdeyse. Niceliğin, raconu bozduğunu düşünüyorum. Geçmişteki ve günümüzde verilen ödüllerin niteliği, kazanımları hakkında neler söyleyeceksiniz? Tam bu noktada Türkiye'de her şaire bir veya birkaç ödül düşüyor (bendeniz hariç, temizim çok şükür) Heyecan da duyamıyorum. Bu oldubitti ve günümüz Türk şiiri sizde heyecan uyandırıyor mu? Soruyorum: Şiirimizin kesik damarlarından biri de hiç şüphesiz, şiirimizde sistemli eleştirinin olmayışı. Her kafadan bir ses çıkıyor ve sadece konuşuyorlar. Yapılan üstmetin çalışmaları genelde övgü amaçlı ve beklentileriyle kaleme alınan olumlamalar niteliğinde süregidiyor. Bu kirlenmeye etiksizlik te ekleniyor. Övecek, cilalayacak dost bulamayınca bu işi kendi yapıyor, takma isimle yayınlıyor. Bu meydande menfi anlamda eleştirilmeye kimsenin tahammülü yok. Şiiri hücrelerine ayıracak, poetik bilinç ve şiir donanımının olmasına rağmen; olabildiğince nesnel bir eleştirinin olmayışını neye bağlıyorsunuz? Yoğun içerik, dil ve biçim kaygınızdan yola çıkarak, Mor Taka'nın da dosya konusu olması gerekçesiyle sormak istiyorum: "Şiirde teknik ve estetik"in sizde karşılığı nelerdir? Dilediğince, nasıl istediyse öyle yanıtladı "şiirin soğuk demircisi". Sizlerde düşünün bunu isterseniz? Arif Damar, kitap fuarı etkinliklerine Refik Durbaş'la birlikte gelmişti Trabzon'a. Askerden yeni dönmüştüm. Resim atölyem, etkinliğin olduğu pasajda idi. Etkinlikler çerçevesinde açmış olduğum resim sergisini gezerken, "Gurbet ne yana düşer ustam" şarkısı çalıyordu. "Bak bu şarkının sözleri Refiğindir," demişti Arif Ağabey. Arif Damar'la ilk buluşmamızın üzerinden çeyrek asır geçmiş demek ki. Ayakları yere basan şairler şiirdeki hal yolculuklarını yaşamlarıyla da sürdürürler. Kadim olan, ete kemiğe bürünmüş siyah beyaz bir yolculuktur bu. Uzun zamandır bir söyleşi yapmak istiyordum Arif Ağabeyle. Aralık ayının ikinci pazarıydı, sesi zayıf ve yorgundu. Sohbet arasında sakalını sordum, "kesmedim" dedi ve ekledi, "Ama Hilmi kesti." Sohbetimizin sonunda; "Çok soğuk var, üşüyorum," dedi, "şimdi yatağa girip ısınacağım." Dağ çocuğu olduğumdan mıdır nedir, ürperten kışları sevmem. Soğuğun yakıcılığını biliriz de; Ungaretti gibi yaz insanı olmak isteriz hep. Yoksulların ve yalnızların kışı hiç bitmeyecek gibi uzun sürer. Yine bu sayıda; Mahmud Derviş'in gündemi koruyan nefis aforizmasını sizlerle buluşturuyoruz. Bu sayı dosya konumuz "Şiirde teknik ve estetik" idi. Dosyamıza; Hüseyin Atabaş, Ahmet Tüzün, Necmi Zeka, Cihan Okuyucu, Hilmi Haşal, Ahmet Ada, Haşim Hüsrevşahi, G.Şükrü Baylan, Niyazi Karabulut, Celâl Fedai, Erdal Sarıçam yazdı. "Poetik bilgi, bilimsel bilginin sessizliğinden doğmuştur," diyen Aime Cesaire'ın metnini keyifle okuyacağınıza inanıyorum. Önce sayımızda basım aşamasında gözden kaçırdığımız Anton Neumayr'ın Georg Trakl şiirinin patolojisini gecikmeli yayınlıyoruz. Bu sayımızda şairlerin el yazılarıyla şiirlerini yayınlamayı sürdürüyoruz. Topal Osman, M. Kemal'in muhafızlığına geldikten sonra bölgedeki gücü artar. M. Kemal ile olan yakınlığı, ona muhalif yapılanmadaki kimlikleri iyi takip etmesine yol açmıştır. İsmet İnönü - Ali Şükrü çatışmasının onu etkilediği, yönlendirdiği söylenebilir mi? Topal Osman ile Ali Şükrü'yü karşı karşıya getiren ideolojik çatışmanın gelecek kaygısı olabilir miydi? Zira Ali Şükrü hilafeti destekliyor ve meclisi etkileyebiliyordu. Topal Osman ise Osmanlı yönetimince suçlu konumda görülen bir kimlikti, gelecekteki yönetim sürecine dair bir hareketi engellemeye yönelik bir planlamaya dâhil edilmiş olabilir miydi? Bunların yanıtını Türkan Yoldaş'ın yazısında bulacaksınız. Dünyanın en eski kaya resimleri Bakü'nün (60 km) güneyinde yer alan Gobustan kayalıklarında olduğu tespit edildi. Tunç devrine ait olduğu söylenen, zehirli yılanlarıyla ünlü Gobustan'ı Derya Uzun yazdı. Şubat ayı içinde kaybettiğimiz şair Bahtiyar Vahapzade 'ile Hüseyn Cavid, Samed Vurgun ve iki ulusun gençlik sorunlarını konuşan Enver Uzun'un röportajını bu sayıda yayınlıyoruz Şiirleriyle, yazılarıyla, çevirileriyle emeğini esirgemeyen Niyazi Karabulut, Müesser Yeniay, Ö.Cem Demirci, Murat Alpar, Yahya Kurtkaya, Mümin Hakkıoğlu, Halil İbrahim Aydın'a teşekkür ediyorum. Şiir sürecimiz gencinden ustasına, yeniyle eskiyi buluşturma platformu olmuştur. Köylü kurnazlığı postuna bürünmüş zavallı birilerinin laf olsun diye gevelediği isnatları kabul etmiyorum. Kimlerin neler yaptığını, neler söylediğinin herkes kadar farkındayız. Köyde kal köylü gibi yaşa sözüm olmaz, lâkin köylülüğümüzle kentlerde gülünç olmayalım. Eeee ne demişler: "Dere gider kumu kalır!.."

GELECEK SAYIMIZ "ŞİİR VE ŞİDDET"

Dergicilik ve yayıncılık çetrefil bir iş. Her yer kemik ve kılçık!.. Ne yana dönsek daha çok batıyor. Edep ile gelen, lütuf ile döner dedik, yanlış ettik. İnsan asla değişmez, ayağı düz basınca, menfaatine dokunulunca tırnaklarını gösterir. Ha bunlar Mor Taka'nın seyrine zerrece ziyan mıdır? Elbette hayır. Dağ taş şaire ve şiire kestiği, ama okunmadığı bir zamanda, ekonomik açmazlara rağmen edebiyat tenceresini kotarmak keyifli bir iş. Mor Taka, yayın periyodundan da gözlemleneceği gibi medyatik olma ve keyfilik zaafına düşmedi, düşmeyecek. Köylü uyanıklığını hüner belleyip, bizi yaftalamak isteyenlerin hem kel, hem fodul olduğunu sağır sultan görüyor. Yazınsal misilleme; belagatin diyalektiğidir diyedir kentlerin kültürüne dahloldu. Bu etik dışı müdahaleler gün geçtikçe yazınımızı kirletmektedir. Sanırım bizden sonraki kuşak bunu pek umursamıyor. Bir yazın dergisi editörünün çıkışını okuyalım: "Değerli Şair dostlar, kimseyi kast etmeden söylüyorum: Bir ülkenin neredeyse bütün şairleri…" Bu hitap yazılarını önemsediğim bir kalemin girizgâhı. Hem kimseyi kast etmeden hem de bütün ne demek istendi. Her neyse... İçerik kim adına, ne adına çok da önemsemiyorum. Kimin kaç dirhem dirayeti olduğu ve nokta kadar menfaat için virgül kadar eğildiğini kör olmayan görüyor. Yediği kaba işeyenleri de çok gördü bu ulus. Zaten bu ülkenin kaderi bu. Atana, törene, kabilene, dostuna ve geleneğine söversen acayip afili insansın. Entelektüalizmin yolu ihanetten (mi) geçiyor! Bu değişecek elbette! "Şiir ve Şiddet" 13.sayı dosyamız. Katılımlarınızı bekliyoruz.
Mor Taka şiire müdahaledir!..

MORTAKA'NIN BU SAYISINDA(12. SAYI)

2009-03-15T06:19:00.000-07:00

MORTAKA'NIN BU SAYISINDA(12. SAYI)

yazısız/ı -1

bu sayıda -2

editöryal -3

arif damar ile söyleşi - 6

görsel imge levhaları/ y.bedri -9

arif damar/ cacala (şiir) -17

hüseyin atabaş/ geçiyor zaman (şiir) -18

veysel çolak/ taşbaskı (şiir) -19

mahmud derviş/ sen şu andan kendinden başkasısın -20

erdal alova/ ateş dolaşımı (şiir) -21

hilmi haşal / göğün gölgesi (şiir) -22

nurettin durman/ ruhumu kurtarmak için (şiir) -23

necmi zekâ/ ne dedin ne dedin (şiir) -24

ihsan deniz/ "baht-ı siyâh" üzerine monolog -25

ahmet ada/ yaz için prelüdler ıv,vıı -26

çiğdem sezer/ bisküvi tozları (şiir) -27

âdem turan/ morsalkımlınisan (şiir) -28

berna olgaç/ hiç ve her şey ıı (şiir)-29

ercan yılmaz / güzel atlar (şiir) -30

dosya/ şiirde teknik ve estetik -31

hüseyin atabaş/ şiirde estetik ve teknik -32

ahmet tüzün/ şiirde teknik ve estetik olan var mıdır? -33

necmi zekâ/ "nasıl"a nasıl bakmalı? -34

cihan okuyucu/ divan şiiri estetiği ve estetik -35

ahmet ada / şiir tekniği ve estetik -43

haşim hüsrevşahi/ farsça şiirde görsellik -45

gökher şükrü baylan/ aydınlanmanın şiirdeki gölgesi.. -49

niyazi karabulut/arap şiirinde estetik -52

celâl fedai/ şiirde eski ve yeni hünerler -57

erdal sarıçam/ türk satirik şiirinde teknik ve estetik -59

aime cesaıie/ şiir ve bilgi -65

hilmi haşal/içerik biçim biçem:şiir -69

metin cengiz/felsefe ve şiir -70

görsel imge/siyah beyaz -71

kemal özer / günlükler -72

veysel çolak/ insan için direnişin şiir -73

caner ocak/ gökçedir yeryüzünde (şiir) -74

z.betül yazıcı/ hangi el (şiir) -75

anton neumayr/ georg trakl şiiri'nin patolojisi -76

özer ciravoğlu/ günce-şiir -80

ihsan bektaş / acelesi yok (şiir) -81

nurettin taşçı/ sevincik (şiir) -82

tamer sağır/ çok uzun kılıçlar geçiyor boğazdan -82

atila er/ ey farfara! (şiir) -83

erdinç dinçer/ gece saklardı seni (şiir) -83

c. hüseyin düz/ mevsimler,-güllere kıymak içindir -84

gülden aşçıoğlu/kendinden ayrılanlar ... -84

adnan algın/ s'ağır boşluk (şiir) -85

mustafa eroglu/ ikinci çarşının delisi (şiir) -85

dilek değerli/ oda (şiir) -86

nevzat akyar/ misafir (şiir) -86

necla maraşlı /başka bir yaşamın ardında -87

a.uğur olgar/ bir ben kaldım kavuşmasız (şiir) -87

müesser yeniay/kucağında oyuncak bebek -88

tamer abuşoğlu/ hüseyni (şiir) -88

pia tafdrup/ iki şiir -89

jorge luis borges/satranç (şiir) -90

robert creeley/ şiirler -91

j.c.mangan/sibirya (şiir) -92

salah abdussabur/ leyla ve mecnun'dan -93

selim tunçbilek/ şiir yaşıyor -94

sidar s.özmen/ vals (şiir) -96

fatih demirci/ kaan romero -97

dilek akın / günah eskizinde yaşama davet (şiir) -100

sıddık akbayır/okur tipolojileri -101

mehmet şamil/ şair, kader ve esrar (şiir) -102

bahtiyar vahapzade ile söyleşi -103

müştehir karakaya söyleşi -105

tamer gürbüz söyleşi -107

zekeriya saka söyleşi -108

z.nesrin inankul/ m.m.mazhar alphan -110

nalan gür söyleşi -112

mustafa e.kılıç söyleşi -113

hasan akarsu / kitap tanıtımları -115

seçme haikular / -117

erdem menteşoğlu /topal osman ve ali şükrü bey'i ... -119

türkan yoldaş/ trabzon havalisinde kesişen hayatlar -121

rıfat gürsoy/ deniz dediğin budur işte (öykü)-129

derya uzun/ ilk insanın ayak izleri gobustan ... -130

niyazi bulut/ hayat ile gerçek arasındaki ince çizgi -132

m.nihat malkoç/ yazmalar yetim kaldı -133

kemal bulut / antik sözcüklerde trabzon -ıx -135

ayla aksoyoğlu / görsel imge-1 -136

enes malikoğlu/ faîl-î malûm bir cinayete (şiir) 137

ayla aksoyoğlu/görsel imge levhaları-2 -138

bize gelenler -139

mektup/ imren çalışkan tüzün -140

Somuncu Baba Dergisi'nin 100. Şeref Sayısı

2009-02-05T01:06:00.001-08:00

M.NİHAT MALKOÇ

“Dergi hür tefekkürün kalesidir” demişti Cemil Meriç “Bu Ülke” adlı kitabında… Gazeteler günün haberlerine değinir ve bunları değişik açılardan yorumlar; bu yüzden bir günlük ömrü vardır gazetelerin. Ya dergiler; dergiler öyle midir? Gazetenin aksine dergiler daha kalıcıdır. En azından yayınlandığı dönem içerisinde hayatiyetini sürdürürler. Birçok aydının duygu ve düşüncelerini iki kapak arasına alan dergiler fikriyatımıza ışık tutarlar.

Türkiye’de son yıllarda çok sayıda dergi çıkarılıyor. Fakat bu dergilerin çoğu magazin içeriklidir. Bu dergiler çok kere okunmak için değil, şöyle bir göz atmak için alınıyor. Ben o dergiler için harcanan kâğıtlara ve o kâğıtları elde etmek için kesilen güzelim ağaçlara yanıyorum. Kitapçı raflarında bu dergi kalabalığında faydalı dergiler de gözden ırak oluyor.

Bazı dergiler vardır ki belli bir zaman sonra bağımlılık oluşturur insanda. İyi bir okuyucu satın aldığı bu dergileri okuyunca çöpe atmaz; onların arşivini tutar. Bu aslında bir ilgi ve merak meselesidir. Bazıları da aldığı dergileri gazete karıştırır gibi şöyle bir gözden geçirerek elinden atar. O dergiler kısa zamanda içeriğinden faydalanılmadan zayi edilir.

Malatya’nın Darende ilçesinde uzun yıllardan beri Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi Vakfı tarafından “Somuncu Baba” adında çok kıymetli bir dergi çıkarılıyor. “Somuncu Baba” bir Allah dostu… Asıl adı Hamid Hamidüddin…1331–1412 yıllarında yaşamış bir Hakk âşığı… Şeyh Hamid-i Veli’nin kabri Malatya’nın Darende ilçesinde Somuncu Baba Camii’nde bulunmaktadır. İşte Somuncu Baba dergisi de bu büyük zat etrafında kenetlenen Hak dostları tarafından 15 yıldan beri yayınlanmaktadır. Bu zengin içerikli dergi A. Şemsettin Ateş tarafından 15 yıl evvel kurulmuştur. Derginin imtiyaz sahipliğini Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi Vakfı adına Sebahaddin Ateş yapmaktadır. Derginin Yazı İşleri Müdürü Hulusi Yayla ve Yayın Editörü Musa Tektaş, her ay zorlu bir hazırlığa koyularak okuyuculara bir önceki sayıdan daha zengin muhtevalı bir dergi ulaştırabilmenin mücadelesini vermektedir.

Somuncu Baba dergisi sadece dinî içerikli bir dergi değildir. İlim, kültür ve edebiyat alanında çok değerli yazı ve şiirlere de yer vermektedir bu güzide dergi… Farklı tasarımı ve boyutuyla, kullanılan kâğıdın kalitesiyle ve en önemlisi de içeriğiyle benzerlerine fark atmaktadır. Bu dergiyi alan okuyucu, bir ay boyunca onu elinden düşürememektedir. Bu derginin sayfalarında öyle yazılar yayınlanıyor ki insanın o yazıları defalarca okuyası geliyor. Zira bu ak yazılar gönülden gönüle çelik kadar mukavemetli maneviyat köprüleri kuruyor.

Türkiye’de dergicilik yaparak köşe dönen insana rastlamak pek mümkün değildir. Hemen her dergi belli bir fedakârlık neticesinde vücut buluyor. İşte Somuncu Baba dergisi de zor şartlarda, büyük fedakârlıklar gösterilerek hazırlanıyor; hiçbir ticarî gaye gütmüyor.

Maneviyat kokan Somuncu Baba dergisi çok şükür ki bu ay itibariyle yüzüncü şeref sayısına ulaşmış bulunmaktadır. Allah rızasından başka gayesi olmayan bu yayın, uzun ömür sürmeli bundan sonra da… Bu gülistan soldurulmamalı. İri güller yetişmeli bu aşk diyarında. Geleceğimizin inançlı ellerde yükselmesi ve nesillerin ıslahı için bu yayınlara olan ihtiyaç her geçen gün daha da artmaktadır. Bu dergiler selülozdan üretilen kâğıdı ebedileştirmektedir.

Anadolu’da çıkan bir derginin yüzlü sayıları görmesi sıkça rastlanan bir durum değildir. Üstelik Somuncu Baba’ya, derginin ötesinde aylık yayınlanan ortak kitap da diyebiliriz. Zira çoğu sayıları yüz sayfayı buluyor, bazıları da yüz sayfayı aşıyor; üstelik içeriğini bozmadan, kalitesini koruyarak gerçekleştiriyor bu üstün başarıyı. Bir de sıra dışı çocuk ilavesi veriyor yanında. Derginin mizanpajcısından yazarına kadar herkes olağanüstü bir gayretle ve inançla her ay uzun ve yorucu bir maneviyat yolculuğuna çıkıyor.

Dergi, bu ayki yüzüncü sayısında geçmiş sayıların arşivi olan bir CD ve 48 sayfalık bir de ek veriyor okuyucularına. Bu ekte Türkiye’nin önemli insanları, kanaat önderleri Somuncu Baba dergisiyle ilgili düşüncelerini dile getiriyorlar. Ne diyelim Allah başarılarını daim etsin. Rabbim torunlarımıza Somuncu Baba dergisinin bininci sayılarını da görmeyi nasip etsin.

HECE ÖYKÜ DERGİSİ---DOSYA; ÇAĞDAŞ FİLİSTİN ÖYKÜSÜ

2009-01-28T23:25:00.000-08:00

DOSYA; ÇAĞDAŞ FİLİSTİN ÖYKÜSÜ
Ercan Yıldırım - Ortadoğu’ya Edebiyattan Bakmak - 3
Cihad Şahinoğlu - Yeni Bir Öykü Dergisi: Öykü Teknesi - 4
Cafer Özgül - Deli Hafız - 4
DOSYA - ÇAĞDAŞ FİLİSTİN ÖYKÜSÜ - 47
Garib Askalani - Açlık - 122
İsmail Sert - Bildiğin Ceviz - 162
Suavi Kemal Yazgıç - Mustafa Kutlu Hikâyeciliği: Varoluş, Yabancılaşma... - 206
Mehmet Öztunç - Konsolosun Köpeği - 207

ÖYKÜ GÜNDEMİ
Ercan Yıldırım Ortadoğu’ya Edebiyattan Bakmak 3
Cihad Şahinoğlu Yeni Bir Öykü Dergisi: Öykü Teknesi 4

ÖYKÜLER
Sadık Yalsızuçanlar Seyda 9
Cemal Şakar Karşılaşma 14
Ethem Baran Söylerim Sözüm Almıyor 19
Cafer Özgül Deli Hafız 24
Abdullah Harmancı Televizyon Mavisi 34
Mehmet Erkan Yaşlılık 37

Hasan Aycın Çizgi 45

DOSYA ÇAĞDAŞ FİLİSTİN ÖYKÜSÜ 47
Selma Hadra Cayyûsi Modern Filistin Edebiyatı: Hikâye ve Roman 48
İshak Yetiş Türkçe’de Çağdaş Filistin Öyküsü/Ramallah Sevgilim 82
Mahmud Ebu Haşhaş Ramallah Sevgilim 88
Mahmud Seyfeddin El-İrani Çöp 93
Süleyman Eş-Şeyh Hücum 98
Salih Ebu Usba Serap 102
Mahmud Şukayr Yarışma/Giysi/Kanıt/Zenginlik/Gözetleme 106
Gassân Kenefânî Kayan Bilinç 108
Tevfik Fayyad Deli 112
Garib Askalani Açlık 122
Yahya Rabah Kuş Avcısının Ölümü 130
Halil El-Savahiri Seyirciler 136
Valid Rabah Çinko Çatıdaki Solo Sesler 143
Necve Kavar Ferah İki Seçeneğin En Kötüsü ya da Terk edilmiş... 149
Ekrem Haniyyeh Kuşatmadan Sonra, Gün Doğmadan Az Önce 155

ÖYKÜLER
Mehmet Harmancı Türbe Ziyareti 161
İsmail Sert Bildiğin Ceviz 162
Muammer Küçükergör Tünel 166
Ömer Egi Hanlar Üstüne 170
Zeynep Hicret Resimler Şahidimdir 173
Ömer Faruk Dönmez’le Söyleşi 177
Hayati Koca Ömer Faruk Dönmez’in Hikâyeleri 187

SÖZLÜK
Hüseyin Su – Ömer Lekesiz Öykücüler ve Öykü Kitapları Sözlüğü-25 191

ÖYKÜ KİTAPLIĞI
Suavi Kemal Yazgıç Mustafa Kutlu Hikâyeciliği: Varoluş, Yabancılaşma... 206
Mehmet Öztunç Konsolosun Köpeği 207

HECE DERGİSİ---Dosya: MODERNİZMDEN POSTMODERNİZME

2009-01-28T23:19:00.000-08:00

HECE DERGİSİ---Dosya: MODERNİZMDEN POSTMODERNİZME

Düşüncede, Edebiyatta, Sanatta Modernizmden Postmodernizme 5
Yasin Aktay/Kavramsal Açıdan Modernizm ve Postmodernizm'e Bakmak
M. Murat Özkul/Post-Modern Dönemde Roman ve Nitelikleri
Hasanali Yıldırım/Modernizm: Hayalin Perdetanımazlığı
Gül Ebru Turna/Türk Tiyatrosunda Modernleşme ve Modernizm Üzerine
Atasoy Müftüoğlu/Tamamlanmamış Bütünlükler
Müge İplikçi/Modernizm 634

Üzeri Fiyatı
35,00
5,26
29,75
İndirim % 15
Satış Bedeli

Düşüncede, Edebiyatta, Sanatta Modernizmden Postmodernizme 5

Hasan Aycın/Çizgi 7

I. BÖLÜM: DÜŞÜNSEL, FELSEFİ ARKAPLÂN (8-277)
Yasin Aktay/Kavramsal Açıdan Modernizm ve Postmodernizm'e Bakmak 8
Hakan Poyraz/Modernitenin İki Efendisi: Descartes ve Bacon 17
Işık Yanar/Postmodernizm: Doğuşu, Etkisi ve Sınırları 26
Mustafa Aydın/Postmodernizm ve Eleştirisi 34
Cevat Özyurt/Özgürleşme ve Özdeşleşme Arasında Öznenin Direnişi... 47
Necdet Subaşı/Bir Darbeye Ad Koymak ya da Postmodern Darbe 55
Milay Köktürk/Zaman Algısının Değişimi ve Tarihselci Söylemler Üzerine 66
Alev Erkilet/Postmodernizmin Fırsatları ve Açmazları: Kime Göre, Kimin İçin? 82
Vefa Taşdelen/Hermeneutik ve Postmodernizm 89
Kadir Canatan/Modernizm ve Postmodernizm Perspektifinden Toplumsal Değişme 110
Ali Emre/Gelenekçilik ile Modernlik Tartışmalarında Sentez Arayışları... 120
Kenan Çağan/Sosyal Bilimler ve Postmodernizm 129
Recep Duran/Postmodernizm Bir Düşünce Okulu mudur? 142
Veli Urhan/Postmodernizm ve Kişilik 152
Murat Erol/"Yaşamıyormuş Gibi Yaşamak" ya da Postmodern Hayat Tarzı 158
Mustafa Karaosmanoğlu/Durumdan İzme Postmodern 169
Cemal Şakar/Milliyetçiliğin İnşâsı Olarak: Millîlik 182
Yunus Balcı/Modernden Postmoderne Türk Romanının Jakoben Aydınları 187
Ercan Yıldırım/Paradigmayı Yenilemek, Değiştirmek, Terketmek Sürecinde... 196
İbrahim Gürses/Modernizm, Postmodernizm ve Hipermodernizm Üçgeninde Ahlak 224
Abdurrahim Karadeniz/Modernizmden Postmodernizme Gençlik ve Gelecek Kurgusu 227
Ertuğrul Aydın/Bir Kaçış Olarak Modern ve Postmodern Tavır 233
Aydın Aktay/Bir Yorum Mektebi: Oryantalizm 236
Firdevs Canbaz/İmkânları ve Sorunlarıyla Postmodern Feminizm 245
Ahmet Oktay/Postmodern'den Popüler'e Destek 253
Mehmet Ali Aydemir/Modern ve Postmodern Zamanlarda Tüketim Kültürü 255
Ihab Hassan/"Bir Postmodernizm Kavramına Doğru" 267

II. BÖLÜM: EDEBİYAT (278-545)
Selahattin İpek/Batılılaşma, Modernleşme ve Edebiyat: Hayat ve Tipler 278
Hayriye Ünal/Postmodern Stratejiler ve Yöntem Sorunu Üzerine 286
Şaban Sağlık/Modern/Postmodern Öykü ve Romanda Anlatıcının Değişimi ve İşlevi 297
Mehmet Narlı/Postmodern Romanda Modern Gerçekliğin Yitimi 311
M. Murat Özkul/Post-Modern Dönemde Roman ve Nitelikleri 322
Yıldız Ecevit/Postmodern Türk Romanında Osmanlıca Kullanımı 333
S. Dilek Yalçın/1980 Sonrası Türk Edebiyatında Postmodern Tarih Romanları 343
Yavuz Demir/Üst(ü)Kurmaca A(n)L(a)Tı Roman 357
Dinçer Ateş/Modernden Postmodern Anlatılara Uzanan Yolculuğunda... 360
Oğuzhan Karaburğu/Postmodern Anlatılarda Zaman 363
Bekir Şakir Konyalı/Büyük Anlatılar ve Postmodern Durum 368
Necip Tosun/Postmodern Öykü ve Türk Öyküsünde Postmodernizmin Etkileri 374
İshak Yetiş/Türk Öykücülüğünde Postmodernizmin İzleri 389
Celâl Fedai/Tekmeden Çok Çifte: Şiir Sanatı, Modernizm ve Postmodernizm... 395
Dursun Ali Tökel/Bir Modern Var-Olan ya da Ebedi Şimdi Olarak Divan Şiiri 401
Ali K. Metin/Türk Şiirinde Postmodern Yükseltiler 415
Şahin Köktürk/Modern ve Postmodern Kavramlarından Halk Şiirine Bakmak 439
Gönül Utku/Kayıp Kilit 450
Necati Mert/Postmodern ve Okur 454
Atiye Gülfer Kaymak/Yazarın Canına 'Okur', Yazar Olsa Kaç 'Yazar'?:... 459
Hilmi Uçan/J. Derrida ve Dil Bağlamında Postmodernizm 467
Metin Tavukçuoğlu/Modernliğin Zaferi ve Hezimeti: Dil 489
Aysun Aslaner/Kılavuzu Postmodernizm Olanın Burnu Belirsizlikten Kurtulmaz 499
Kadir Can Dilber/Postmodernizm ve Yeni Adlandırmalar 505
Ali Galip Yener/Modernizmden Postmodernizme Edebi Eleştiri Meselesi 516
Salih Nurdağ/Modernizm-Postmodernizm Bağlamında Edebiyat Dergileri 523
Ihab Hassan/Postmodernizm Parakritik Bir Bibliyografya 532

III. SANAT, MİMARİ, RESİM, SİNEMA, TİYATRO, TV... (546-615)
Hasanali Yıldırım/Modernizm: Hayalin Perdetanımazlığı 546
Akif Emre/Postmodern Mimari Bir Alternatif Olabilir mi? 553
Köksal Alver/Mekân Tartışmaları ve Değişen Mekân Algısı 557
Sevgi Soylu Koyuncu/Halesini Yitiren Sanat/Postmodernizm 571
Gül Ebru Turna/Türk Tiyatrosunda Modernleşme ve Modernizm Üzerine 576
Rıdvan Şentürk/Modern Entropi ve Film 585
Azra Yetiş/Postmodern Sinema ve Tarantino 596
Cafer Özgül/Televizyon Günleri 599
Mehmet Harmancı/Moderniteden Postmoderniteye Türk Müziğinin Serencamı 611

IV. BÖLÜM: SORUŞTURMA (616-655)
Atasoy Müftüoğlu/Tamamlanmamış Bütünlükler 616
Talât Sait Halman/Post-Post-Modernizm 618
İsmet Emre/ 620
İskender Savaşır/ 624
Abdullah Şevki/Moderniteden Postmoderniteye Güdülenen Toplum 626
Ali Akay/ 630
Müge İplikçi/Modernizm 634
Ömer Lekesiz/Boğulurken Bir Kütük Edinmek 636
Hüseyin Atlansoy/Postmodernizm: Öldüğünü Hatırlarsan(!) Yaşarsın 638
Ömer Aksay/Yok Modernizmden Halâs Artık Başımıza Oldu Postmodernizm... 639
Hilmi Yavuz/Oryantalizm ve Aydınlar 641
Mustafa Şerif Onaran/Postmodernizm Açık Bir Yol mu? 643
Ömer Faruk Dönmez/Adı: Mazlum/Soyadı: Türk 645
Mehmet H. Maraşlıoğlu/Diyalojizm ve Postmodernizm 647
Zeynep Sayın/ 650
Robert D. Vivian/Postmodernizm Üzerine Bir Denemedir 651

V. BÖLÜM: KAYNAKÇA (656-736)
Yusuf Turan Günaydın/Modernizm/Postmodernizm Bibliyografyası 656
A. Yazılar 657
B. Kitaplar 708
C. Kitaplarda Bölümler 720
D. Röportaj, Soruşturma ve Açıkoturumlar 727
E. Özel Sayılar 730
F. Dosyalar 730
G. Tezler 730

HECE DERGİSİ---Dosya: TEHLİKELİ ALAKA EDEBİYAT VE DENEYSELLİK

2009-01-28T23:17:00.000-08:00

HECE DERGİSİ---Dosya: TEHLİKELİ ALAKA EDEBİYAT VE DENEYSELLİK

KUM SAATİ

Necati Mert/Zihin Sürçtü mü Bir Yol 3
Abdurrahim Karadeniz/Yaz Yazısı - II 4
Yusuf Turan Günaydın/Arapçaya Tercüme Edilmiş Türkçe Filistin Şiirleri 5
Ayla Abak/Yolun Açık Olsun Aytmatov 6

Hasan Aycın/Çizgi 10
Hüseyin Atlansoy/Draje 11
Ömer Aksay/Siyahın Önünde Halk Setleri 13
Mustafa Muharrem/1 i Bazen Kanat 15
Ali Emre/Unutuşun Dili 17
Kenan Çağan/Dikenli Papuç 18
Ali K. Metin/Faşizme Karşı 20
Mustafa Köneçoğlu/Boş Kâğıda İmza 21
Fatih Yavuz Çiçek/Ezber 23
Hasan Yurtoğlu/Mor/Marj 25
Şahin Taş/Dokunur Bana Şarkılar 26
Gürsel Aytaç/Niçin Edebiyat? 27
Gönül Utku/Yazar Metin Okur: Parçası Kimde? 32
Kâmil Aydoğan/Günlüklerim 39
Abdullah Harmancı/Kötü Yazar ne Yazar? 43
Mustafa Şerif Onaran/Gelenekten Güncele Şiir Notları... 45

Dosya: TEHLİKELİ ALAKA EDEBİYAT VE DENEYSELLİK
Dursun Ali Tökel/Deneysel Edebiyat Yönüyle Divan Şiiri 52
Hayriye Ünal/Tekinsiz Bir Edebiyata Doğru 80
Necip Tosun/Avangard, Yeni ve Deneysel 98
Şaban Sağlık/Roman ve Öykümüzde Atlama Taşları... 107
Enis Akın/İsmet Özel'in Deneyi 122
Ali Kozan/Somut/Görsel Şiir Hareketine Bakış 127
Gerhard Rühm/Sans Tıtre 139
Suzan Sarı/Genel Bakışlara Genel Bakış 140
Ali K. Metin/Şiirimizdeki Bakışımsız Şiirlemeler: Dilin Gariplikleri 146
Ali Emre/Tanzimattan Cumhuriyete Deneysel Şiir 158
Mehmet Sarsmaz/"Deneysel Şiir, Şiirin Ana Yolunun Yan Yollarından Biridir…" 166
Ali K. Metin/Ali Kozan'la İlk Kitabı Üzerine Söyleşi 170
Mehmet Sabri Genç/Sûrzen 174
İshak Yetiş/Soljenitsin ne Zaman Öldü?/Eksik Ülkenin Eksik Oğlu:... 178

KİTAPLIK
Duran Çetin/Kuşların Kalbine Dokunmak 190
Yusuf Turan Günaydın/Tasavvuf Sözlüğü/Istılâhât-ı İnsân-ı Kâmil 191

HECE DERGİSİ---Dosya: Yahya Kemal Beyatlı

2009-01-28T23:13:00.000-08:00

HECE DERGİSİ---Dosya: Yahya Kemal Beyatlı

Hasan Aycın/Çizgi 10

I. Bölüm: HayatI, KİŞİlİĞİ, DüŞüncesİ (11-197)
Ercan Yıldırım/Türk Ruhu ve Cumhuriyet Kültürü Arasında Sahiciliği
Yakalayamayan Şair: Yahya Kemal 11
Süleyman Hayri Bolay/Yahya Kemal ve Din 25
Abdurrahim Karadeniz/Yahya Kemal’in Tarih Perspektifine Dair Bazı Dikkatler 46
Vefa Taşdelen/Yahya Kemal’in Şiirlerinde Zaman 52
Köksal Alver/Yahya Kemal Şiirinde Şehir ve Mekân 58
Selim Somuncu/Yahya Kemal ve İstanbul 64
Mehmet Narlı/Yahya Kemal Havza Medeniyeti ve Nev-Yunanilik 73
Süleyman Hayri Bolay/Yabancılaşma Karşısında Yahya Kemal 79
Kenan Çağan/Milliyetçi Muhafazakârlık ve Yahya Kemal Düşüncesi 86
Murat Erol/İsim, Şehir ve Tarih Eşittir Yahya Kemal 98
Ali Emre/“Türk Sağı” ve Yahya Kemal 115
Asım Öz/Yahya Kemal’in Kimliğinin Yapılanma Sürecinde Paris Yıllarının Etkileri 122
Süleyman Ceran/Yahya Kemal ve Türk Müslümanlığı 132
Hilmi Uçan/Üç Şair Üç Şiir: Tevfik Fikret, Yahya Kemal ve Baudelaire 137
Nurşen Aldı/Öze ve Eve Dönüşün Şairleri: Mehmed Âkif ve Yahya Kemal 149
Selahattin İpek/Yahya Kemal’de Kadın ve Aşk 154
Sadık Yalsızuçanlar/İhtiyar Şarkın Son Firarisi/Saraydaki Dergâhın Son Şairi 160
Mustafa Şerif Onaran/Yahya Kemal Beyatlı’nın Şiirinde
Rintlik Anlayışı ile Tasavvuf Öğeleri 167
Sermet Sami Uysal/Annesinin Ölümü Üzerine Göçebeleşen Yahya Kemal... 172
Dinçer Ateş/Yahya Kemal’in Cumhuriyet ve Çankaya’yla İlişkisi yahut
Kendi Kaleminden Siyasi Portresi 178
Kadir Can Dilber/Yahya Kemal’in “Ev”den Ayrılışları, Seyahatleri
ve Yurt Dışı Görevleri 183

II. Bölüm: Şaİr Yahya Kemal (198-343)
Celâl Fedai/Şiirin Rejenerasyonu Kürsüsünde Yahya Kemal’in Poetik Tercihi 198
Mustafa Muharrem/Müze-Şiir mi, Saltık Olan mı? 203
Şaban Sağlık/Yahya Kemal’in Şiir Estetiği 208
Ali K. Metin/Sorumluluğun ve Kuruluşun Şairi Olarak Yahya Kemal 233
Ümit Apaydın/Eski Şiir ve Yahya Kemal 244
Bekir Şakir Konyalı/Kendi Gök Kubbemiz’den Hareketle Yahya Kemal Şiiri ve Sorunları 249
Yavuz Bayram/Divan Edebiyatı Bağlamında Yahyâ Kemâl Şiirinin Kaynakları 255
Ali Galip Yener/Muhafazakârlık ve Şiirde Yerlilik/Millilik
Bağlamında Yahya Kemal Şiiri Üzerine 275
Turan Koç/Yahya Kemal’in Şiirinde Din Duygusu 281
Dursun Ali Tökel/Bir Medeniyet ve Kültür Göstereni Olarak
Yahya Kemal’de Mitolojik Tavır 287
Mustafa Özbalcı/Vatanın ve “İstanbul’un Şâiri” Yahya Kemâl Beyatlı 304
İbrahim Tökel/Yahya Kemal ve Modern Şiirimizin Kuşluk Vakti Üzerine Fragmanlar 314
Gökhan Tunç/“Tanrı Şair” Yahya Kemal’in Bir Baba Figürü Olarak Türk Şiirine Etkisi 317
Mustafa Çıpan/Yahya Kemal Beyatlı’nın Bestelenmiş Şiirleri ve
“İstanbul’u Fetheden Yeniçeriye Gazel”i Şerh Denemesi 330

III. Bölüm: Şaİr Yahya Kemal (344-398)
Cemal Şakar/Yahya Kemal: “Şiir, Şiir Olsun Kâfî Derim” 344
Hasanali Yıldırım/Yahya Kemal’in Yerine Dair Yedi Cümle 351
Mustafa Karaosmanoğlu/Eleştirinin Korku Temelleri veya Yahya Kemal Özelinde Eleştiri 353
Hüseyin Tuncer/Yahya Kemal’in Paris’teki Kazanımlarının
Tarih ve Edebiyatımıza Yansıyan Boyutları Üzerine Çıkarımlar 359
Gönül Utku/Siyasi Hikayeler’iyle Yahya Kemal 367
Özlem Fedai/Vatanın Hülâsası “Aziz” İstanbul, Öz Şiirin Hülâsası Yahya Kemal 371
Salih Nurdağ/Yahya Kemal’in Edebiyat ve Kültür Anlayışına
Aziz İstanbul ve Eğil Dağlar’dan Bakmak 377
Necati Mert/Yahya Kemal ve “Anne Sütü” 386
Recep Ayık/Yahya Kemal’in Sohbetleri 391
Ömer Aksay/Eskiz Defteri (10):Yahya Kemal Beyatlı 395

Iv. Bölüm: AnIlarda Yahya Kemal (399-435)
Recep Duymaz/Yahya Kemal Beyatlı’nın Balkan Hatıraları 399
Zeki Gürel/“Kaybolan Şehir”de Yahya Kemal Tuttu Elimden 408
Abdülhak Şinasi Hisar/Bir Gün, Vasiyet Eder Gibi... 420
Mahir İz/Şiir ve Edebiyatla Alâkadar Bir Çevrede Yahya Kemal 421
Nihad Sami Banarlı/Bir İnsan Nasıl ve Hangi Şartlarda Yahya Kemal Olabilir? 423
Necip Fazıl /Tarih Muallimi Yahya Kemal 424
Baki Süha Ediboğlu/Yahya Kemal Beyatlı 426
Adile Ayda/Mülâkatın Hikâyesi 429
Hakkı Süha Gezgin /Yahya Kemal 431
Mina Urgan 434

V. Bölüm: SoruŞturma (436-466)
Atasoy Müftüoğlu/Yahya Kemal ve Kimlik Hastalıkları 436
Cahit Tanyol/Yahya Kemal’de Tarih ve Devlet 438
Abdullah Uçman 441
Ertuğrul Günay/Yahya Kemal’e Ait Bir Şimdiki Zaman Düşü 443
Talât S. Halman/Kemal’e Erişmek İdeali 445
Vecihi Timuroğlu/Yahya Kemal Beyatlı Üzerine 446
Ahmet Oktay/Yahya Kemal’e Dair... 448
Doğan Hızlan/Yahya Kemal Beyatlı Yeterince İncelendi (mi?) 449
Oğuz Demiralp/Yahya Kemal’e Dair... 452
Veysel Çolak/Ses, Ölçü, Sözcük ve Konu Fetişisti Bir Şair: Yahya Kemal 454
Süreyya Berfe/İstanbullu Bir İhtiyar: Yahya Kemal 458
Yavuz Demir 459
Hüseyin Atlansoy/“Sipahi” 460
A. Ali Ural/Evi ve Kitabı Olmadı Fakat Vatanı ve Hayali Vardı 461
Hicabi Kırlangıç/Aruzun Pastırma Yazı 462
Ali Ayçil/İstanbul’un Büyüttüğü Ankara’nın Yuttuğu Dev 464
Gürsel Aytaç/Yahya Kemal Beyatlı 466

VI. Bölüm) ALBÜM (467-498)

VII. Bölüm: Kaynakça (499-576)
Yusuf Turan Günaydın/A. Yazılar-501 • B. Haberler-551 • C. Kitaplar-552 • D. Kitaplarda Bölümler-556 • E. Yazı Dizileri-563 • F. Antoloji, Edebiyat Tarihi, Yazar Sözlükleri,
Albüm ve Dizinler-564 • G. Ansiklopedi Maddeleri-567 • H. Dosyalar-569 • I. Özel Sayılar-569
J. Röportajlar-570 • K. Soruşturmalar ve Anketler-571 • L. İthaf Şiirler, Nazireler-571
M. Yahya Kemal’den Tercümeler-573 • N. Eserleri-574 • O. Tezler-574

Ay Vakti Dergisi'nin 97. Sayısının Kapağı

2008-10-17T20:48:00.000-07:00

TÜRK DİLİ DERGİSİ 680.SAYI

2008-09-04T14:33:00.000-07:00

TÜRK DİLİ

Dil ve Edebiyat Dergisi

Cilt XCVI

Sayı 680 • Ağustos 2008

Sahibi ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Türk Dil Kurumu adına
Prof. Dr. Şükrü Halûk AKALIN

İçindekiler

Ahmet Cüneyt ISSI- Ferda ZAMBAK, Şehre/Şehirden Sızan Duyarlıklar: Bodrum Dörtlemesi’nde Metafor Olarak Bodrum

Veysel ŞAHİN, Ömer Seyfettin’in “Başını Vermeyen Şehit” Adlı Öyküsünde Kendilik Bilinci

Nazım Dündar SAYILAN, Kocatepe (Şiir)

Prof. Dr. Hamza ZÜLFİKAR, Dünden Bugüne Türkçe

Şakir SUSUZ, Güzel Yurdum (Şiir)

Harun DOĞRUYOL, Deniz ve Sen (Şiir)

Ejder ÇELİK, Bile Bile “Emosyonel”

Fahri ERSAVAŞ, Yolculuk (Şiir)

Yrd. Doç. Dr. Fatih ARSLAN, Postmodernizm Yeniden Anlam(landırm)a Denemesi

Mustafa BÜLBÜL, Ağustostan Çok Sonra (Şiir)

Mine ENGİN TEKAY, Fötr Şapka (Hikâye)

Prof. Dr. Osman Fikri SERTKAYA, Çince Tay “Büyük” Kelimesi ile Yapılan Damla, Dayı, Teyze ve Dede Kelimeleri Üzerine

Prof. Dr. Nevzat GÖZAYDIN, Dergi ve Kitap Dünyasından

Yabancı Sözlere Karşılıklar

YİTİRDİKLERİMİZ

Nail TAN, Ünlü Kırgız Hikâyeci ve Romancı Cengiz Aytmatov Şair, Yazar Ali Püskülüoğlu

HABERLER

Ayşe BALCI, Türk Dil Kurumunda Geçen Ay

Burçak OKKALI-Beyza GÜLTEKİN, İkizdere’de “Geçmişten Günümüze Türkçe” Açık Oturumu

GENÇ TÜRK DİLİ

Âdem TERZİ, Türkçenin Söz Denizinde
Bilmece Bildirmece
Öyküleriyle Deyimlerimiz Atasözlerimiz
Fıkra

Âdem TERZİ, Gençler İçin Seçtiklerimiz

DEĞİRMEN DERGİSİNİN 15. SAYISI

2008-09-04T04:52:00.000-07:00

Değirmen Dergisi 15. sayı çıktı
15. sayımızda teknolojinin varlık üzerindeki etkilerini tartışmaya çalıştık. Bu konuda makaleler, kitap incelemesi ve röportaj ile zengin bir dosya sizlere sunuyoruz. Eğitimce dosyamızda farklı bakış açıları ile eğitim- öğretim olgusunun farklı sorunlarını okuyacaksınız. Makale, deneme ve şiirler ile sizleri anlam yolculuğuna çağırıyoruz.
04 Eylül 2008 12:27 Yorum Sayısı :0 Okunma : 5

Hasbihal

Teknoloji, var oluş imkânımızı kayıt altına aldı. Oryantal muhalefet üslubuyla söylediğim bir şey değil bu. Bizden bağımsız bir şekilde var olan var oluş maceramız binlerce sistematik prosedüre bağlanmak suretiyle fact orijinalitesini yitirmiştir diyorum. Hayatımızı idame ettirmemiz için lüzum ihdas ettirilen her alet modern çağa dek bizim başparmağımıza bağlı bir atılım yetisi mesabesindeydi, artık değil. Tekno-hayat, bize bağlı olarak seyreden bir kader değil, bizi bağlayarak yol alan bir plana evirildi.

Yabancılaşma, tekniği yaratma alınyazısı alnına yazılmamışların, Şarklıların, bizlerin muhatap olmaması icab eden bir sosyo-sağaltım kavramı. Bizim duçar edildiğimiz kanser, olsa olsa yabancılaştırma olabilir. Zira var oluşumuzu kayıt altına almak suretiyle bize hayat hakkı bahşeden teknoloji, bizim elimizden sadır olmayan bir yaratık. Marx’ın sözünü ettiği talihsizler piyango çekilişine bileti olanlardı; bizler kimiz?

Hayat bankalardan geçilmiyor. Hayat arabalardan ve gürültüden geçilmiyor. Hayat cep telefonundan ve fiber optik kablolardan geçilmiyor. Ne yapacağız Allah’ım.

Çıkış yok. İmkânsız. Sisyphus bir kayayı sürüklemek zorundaydı, sarp bir yokuşa. Biz Sisyphus değiliz; bizi kayanın sürüklediği bir Sisyphus’us. Dönüş yok.

Diriliş zamanlarındayız. “Bozkırın Büyük Oğlu” Aytmatov, “Memleket Şairi” Erdem Bayazıt ve 14. sayımızda “Kimlik Kartı” adlı şiirine yer verdiğimiz “Varoluş Şairi” Mahmud Derviş büyük dirilişe doğru yola çıktılar. İnsanlığa açtıkları anlam çığırlarında yürüyeceğimizi belirtir, kendilerine rahmet, yakınlarına sabır diliyoruz.

Değirmen Dergisi 5. yılındaki serüvenine devam ederken yeni bir açılım yapmak hedefindeyiz. Yayın kurulumuzdan Ali Öztürk’ün “İmajoloji” isimli felsefe kitabı ve Mehmet Doğan’ın “Furi” isimli şiir kitabı Edim Yayınları’ndan çıkmıştı. Bu anlamda düşünsel değerlerimizi sizlerle tanıştırmak istiyoruz. Bunun Değirmen Yayınları sürecini başlatmış bulunmaktayız. İlk kitap olarak değerli hocamız H. Mustafa Açıköz’ün “Felsefi Sadalar” isimli eserini yayıma hazırlamaktayız. Yeni eserlerle devam edecek bu yeni girişime desteklerinizi bekliyoruz.

15. sayımızda teknolojinin varlık üzerindeki etkilerini tartışmaya çalıştık. Bu konuda makaleler, kitap incelemesi ve röportaj ile zengin bir dosya sizlere sunuyoruz. Eğitimce dosyamızda farklı bakış açıları ile eğitim- öğretim olgusunun farklı sorunlarını okuyacaksınız. Makale, deneme ve şiirler ile sizleri anlam yolculuğuna çağırıyoruz.

16. sayımızda buluşmak üzere derken, Değirmen’e karşı sorumluluklarımızdan bazılarını sizlerle paylaşmayı ümid ediyor, katkılarınızı bekliyoruz.

DEĞİRMEN 15. SAYI YAZILARI:

Kapak Dosyası: Teknoloji Ve İnsan

Postmodern Müze Çağında Simülasyon, Medya Ve Tekno-Kültüre Dair / Sıtkı Karadeniz

Teknoloji Ve İnsan / Yusuf Yavuzyılmaz

Bir Dramın Teknolojisi / Mehmet Doğan

Karikatür / Said Coşar

Bilinçaltımıza Uzanan Eller / Niyazi Karabulut

İnsanlık Ve Gelişen Teknoloji / Murat Soyak

Karikatür Atilla Özer

Karikatür Hasan Efe

Az Chat Üstü Mailli Olsun / Fahri Tuna

Teknoloji Ve İnsan İlişkisi Üzerine H.Mustafa Açıköz İle Röportaj

Sadece İtiraz Hakkı / Sebahattin Karakoç

Karikatür Atilla Özer

Tekniği Anlamaya Giriş:Jacques Ellul’un “Teknoloji Toplumu” Kitabı Üzerine / Rüstem Budak

Global Köy 2180 / Said Coşar

EĞİTİMCE

İnsan Hakları Ve Vatandaşlık Eğitimi / Recep Tezgel

Hakiki Mürşidin Kimliği / Zekeriya Menak

İmam- Hatip Liselerinde Okutulan Hadis Ders Kitabı Bağlamında Yerleşik Hadis- Sünnet Anlayışının Islahı / Mustafa Akman

ANMA

Edebiyatçıya Edebiyatla Veda- Namık Kaya Sayfa

Çıngız Ata Göçtü Beka Yurduna!... / M.Nihat Malkoç

DENEMELER

Kapı Aralığındaki Güzel / Hamza Kaya

Renkli Kutunun, Siyah Beyaz Odaya Yansıması / Asiye Yücel

Cemreler / Uğur Yassıbaş

Başlıksız / Sevinç Atlaer

Tecessüs / Eyüp Yıldırım

Mevsimin A’rafındayım / Yusuf Tosun

Martılar / Merve Aydoğan

Korku İmparatorluğu / Özgür Karakaya

ŞİİRLER

Yusuf İle Suna’nın Şiiridir / Mehmet Doğan

Gölgeye Gidene /Nida Merç

Karanfil Çıkmazı / Ömür Öter

Açılım /Ahmet Yılmaz Tuncer

Beton /Ali Parlak

Pervane / Mehmet Ali Şentürk

Hüseyin / Tufan Cumhur

Sabah Çiçekleri/ Özer Burgaz

Güle Güle / Ali Rıza Malkoç

Kiev’den Bir Çığlık / Salih Kaymaz

Ölüm Orak/Tır Bana / Abdulkadir Akdemir

MAKALELER

Küreselleşme, İnsan Yaşamı Ve Edebiyatımız Üzerine / Haldun Günay

Gazzalide Zorunluluğun Reddi / Recep Aydın

Daha Güzel Bir Diyalogu Hak Etmeyen Kim Var / Dr. Mehmet Yolcu

Doğu-Batı Karşıtlığından, Medeniyetler Çatışmasına / Hasan Coşkun

Seçkinci Bir Filozof Vilfredo Pareto / Ali Öztürk

Reklam: Amin, Shell / Fatma Yazıcı

Mihrab / İsa Cıda

HİKAYELER

Biz Geldik Netekim / Muzaffer Tansu

Homo- Nano’nun Dramı Ali Öztürk

İki Somun / Murat Taş

Koltuk/ Veli Karanfil

Gel Yüreğim / Esin Rüyal

İki Ters Bir Düz / Sevil Kurallı

KİTAP İNCELEMESİ

Ali Öztürk Ve İmajoloji / Mehmet Doğan

“Furi” Şiirleri Ve Mehmet Doğan’ın Şairliği / Mustafa Duran

Feta Medeniyeti / İhsan Ünlü

4.Feta Ödülleri

Değirmenden Mektuplar / Mehmet Doğan

ABONE TELEFON: 0505 647 03 25

KURTUBA DERGİSİ

2008-09-04T04:22:00.000-07:00

Kurtuba Dergisinin Künyesi

Ekim 26, 2007

Editör

Selman Maltaş

selmanmaltas@gmail.com

Yayın Kurulu

Hatice Algın

Cemal Kaya

Şule Demirtaş

Agâh Bergüzar

Suphi Giz

İletişim ve Yazı Göndermek İçin

kurtubadergi@gmail.com

Merhaba,

Almanya’nın Ludwigshafen kentindeki bir binada 3 Şubat’ta çıkan ve 9 Türk’ün hayatını kaybettiği yangınla ilgili soruşturma kapatıldı. Soruşturmanın ilk evrelerinde savcılık olayın kundaklama olduğunu açıklamıştı. Görgü tanıklarının verdiği ifadeler binanın açıkça kundaklandığını gösteriyordu. Fakat Alman makamları yangının nedeninin çözülemediğini söyleyerek soruşturmanın yürütülmesine gerek kalmadığını açıkladı. Daha önce de buna benzer bir çok kundaklama olayı bizzat Alman makamları tarafından sümenaltı edilmişti. Bu haberden yalnızca iki gün önce ajanslara düşen başka bir haberde, 1992-1995 yılları arasında yaşanan Bosna Savaşı sırasında gerçekleşen katliamların, tecavüzlerin ve insanlığa karşı işlenen suçların baş aktörü Sırp Kasabı Radovan Karadzic‘in Belgrad‘da yakalandığı duyurulmuştu.

Birleşmiş Milletler tarafından savaş suçlusu ilan edilen Karadzic‘in yakalanması da, birnevi Avrupa nezdinde soruşturmanın kapatılması anlamına geliyordu. Bunu, “Sırbistan’a Avrupa Birliği yolu açıldı” türünden haberlerde görmek mümkündü. Srebrenitca’da işlenen katliama göz yuman ve daha da ileri giderek Sırp Kasaplarıyla kadeh tokuşturan Birleşmiş Milletler yetkililerinin kendilerini aklama operasyonuyla, Almanya’daki öldürülen yüzlerce Müslüman göçmene dair açılan soruşturmaların kesintiye uğratılması aynı mantığın ürünleridir. Srebrenitca’ya giren haçlı sürüsünün komutanı Ratko Mladiç’in, “Türklerle hesaplaşmanın zamanı geldi” sözü de hala dün gibi aklımızdadır.

Kurtuba’nın bu sayısında Fatih Mutlu’nun, “1. Geleneksel Bizim Mahalle Ödülleri” başlıklı dosyasını dikkatlerinize sunuyoruz. Suphi Giz, Aziz Mahmûd Hüdâyî’nin hayatına dair hazırladığı portre çalışmasıyla karşınızda olacak. Robert Fisk’in Hizbullah ve Terör Şebekesi İsrail arasında imzalanan Rıdvan Anlaşması’nı irdelediği, “Canlılar İçin de Ölüler İçin de Muhteşem Bir Dönüş” isimli makalesini sayfalarımızda bulabilirsiniz. Son olarak Yazar Osman Koca’nın, “Uyar Ayar” hikâyesi ve Sümeyye Ş. Akkök’ün, “Bedel” adlı şiiri ve Salih Demirhan’ın, "Mevsimlik Hayatlar" öyküsü 37. sayımızın ürünleri arasında yer alıyor.

Yeni sayılarda buluşmak ümidiyle.

Saygılarımızla.

Selman Maltaş

Hakkımızda
Ekim 19, 2007

Allah’ın selamı, rahmeti, bereketi üzerinize olsun değerli dostlar. Bir sefere çıktık. İlk adımımızı atıyoruz. Dergimiz Kurtuba’nın yeni sayıları 15 günlük aralıklarla her Cuma sizlerle birlikte olacak.

Aksiyoner bir dergi olmasını ümit ediyoruz Kurtuba’nın. Aksiyoner ve kaliteli… İnternette icra edilen kopyala-yapıştır edebiyatı yapılmayacak burada. İnce eleyip, sık dokuyacağız. Her gelen çalışma yayına girmeyecek. Kurala bağlanmış tetkiklerden geçtikten sonra, onay verildiği takdirde yazılar yayımlanacak.

“Bizim de bir dergimiz var” dedirtmeyecek Kurtuba. “Bizim söyleyecek bir sözümüz var” diyecek. Nitekim Kurtuba konuşacak. Sizin sevincinizi paylaşacak, sizin kederinize ortak olacak. Vel hasıl, Kurtuba’yı seveceksiniz ve sevdireceksiniz.

“Neden Kurtuba” suâlinizi işitir gibiyiz. Öyle uzun uzadıya nutuk çekmeye, misyon ve vizyon popülistliği yapmaya niyetimiz yok. Bunu yapanlar iyi yapıyorlar zaten. Birilerinin eline su dökmeyi gerekli görmüyoruz. Hele ki, şu belediyelerin vanaları kıstığı dönemde… Ait olduğumuz medeniyet icabı, sözün israfına karşı olduğumuz gibi, doğal kaynak israfına da karşıyız. Dikkat edelim.

Medeniyetimizin zirve noktalarından Endülüs’ün ilim, kültür ve sanat başkenti Kurtuba’yı hatırlayalım, bir dönem dünyayı aydınlatmış bu efsaneye karşı vefa borcumuzu ödeyelim, yağma edildikten sonra geride kalan her hatırası yakılmış olmasına rağmen, külleriyle insanlığa hayat veren bu menbağa dikkat çekelim istedik. Endülüs’ü, Kurtuba’yı, Gırnata’yı, El Hamra Sarayını, Kurtuba Camii’ni uzun asırlar sonra tekrar gündemimize alarak, daralan ufuklarımıza ilaç olacak bir panzehir üretmeye talip olduk.

Elimizi Kurtuba Camii’nin taşları altına koyuyoruz. Elinden sakınanlara ise bu sayfadan sükût çağrısında bulunuyoruz. Nitekim her boksörün bir köşesi vardır.

Kurtuba’da neler olacak? Edebî ürünler, söyleşiler, incelemeler, dosyalar, yani sizler olacaksınız… Bizler olacağız… Kurtuba düşünce dünyanızda bir sütun inşa edebilirse eğer, en bahtiyarı bizleriz…

İfade ettiğimiz gibi, üreteceğiz… Nitekim tükettiğimizden daha fazlasını üretmezsek hiçbir anlam ihtiva etmiyoruz demektir.

10 Ağustos 2007

portre: aziz mahmûd hüdâyî [1543-1628]
Temmuz 25, 2008

Aziz Mahmûd Hüdâyî, 1543 yılında Ankara yakınlarındaki Koçhisar kasabasında doğdu. Babasının adı Fadlullah bin Mahmûd’dur. Çocukluğu Eskişehir’e bağlı Sivrihisar kasabasında geçti. Burada ilk tahsîline başladı. İlmini ilerletmek için İstanbul’a geldi. Küçük Ayasofya Medresesinde tahsîline devâm etti.

Hocalarından Nazırzâde Ramazan Efendi, ona husûsî bir ihtimâm gösterdi. Mahmûd Hüdâyî genç yaşta; tefsîr, hadîs, fıkıh ve zamânın fen ilimlerinde büyük bir ilerleme kaydetti. Hocası Nâzırzâde onu yanına yardımcı olarak aldı.

Mahmûd Hüdâyî, bir taraftan hocası Ramazan Efendi’ye yardım ederken, diğer yandan da Halvetî yolunun şeyhlerinden Muslihuddîn Efendinin sohbetlerine katılarak tasavvuf yolunda ilerlemeye çalıştı. Bu arada hocası Nâzırzâde’nin, Edirne’de bulunan Sultan Selim Medresesine tâyini çıktı. Mahmûd Hüdâyî, yirmi sekiz yaşında iken hocası ile birlikte Edirne’ye gitti. Ramazan Efendi, kısa bir süre Edirne’de müderrislik yaptıktan sonra, Şam ve Mısır’a kâdı tâyin edildi. Talebesi Mahmûd Hüdâyî’yi oraya da götürdü. Mahmûd Hüdâyî Mısır’da Halvetî şeyhlerinden Kerîmüddîn efendiden ders alarak, tasavvuf yolunda yetişmeye çalıştı.

Mahmûd Hüdâyî otuz üç yaşında iken hocası Nâzırzâde ile Bursa’ya geldi. Üç sene Ferhâdiye Medresesinde müderrislik ve Cami-i Atik mahkemesine kadı nâibliği yaptı. Üç sene sonra, hocasının vefâtı ile Bursa kâdılığına getirildi.

Daha sonra kadılığı bırakarak Bursa’da Şeyh Muhammed Muhyiddin Üftade’ye intisab etti. Üftade’ye intisabı sırasında şeyhi kendisinden üç şey istedi:

1- Elinde avucunda bulunan bütün malını fakirlere dağıtmak

2- Müderrislik ve kadı nâibliği görevlerinden ayrılmak

3- Nefsini terbiye edebilmek için sıkı bir riyazet ve mücahedeye girmek…

Üç yıl gibi kısa bir zamanda seyr-u sülükünü tamamladı. Muhyiddin Üftade tarafından Sivrihisar’a halife tayin edildi. Azîz Mahmûd Hüdâyî, âilesiyle birlikte Sivrihisar’a giderek hizmete başladı. Ancak burada sâdece altı ay kadar kalabildi. Hocasının ayrılığına dayanamayarak tekrar Bursa’ya geldi. Bursa’ya geldiği günlerde, doksan yaşından ziyâde olan hocasının hizmetini görmeye başladı. Bu hizmetlerinden çok memnun olan Muhammed Üftâde; "Oğlum! Pâdişâhlar ardınca yürüsün." diye duâ etti. O sene Muhyiddin Üftade vefât etti. Şeyhi vefat edince Hüdayi, hizmet için Rumeli ve Balkanlar tarafına gitti.

Bir müddet sonra da Şeyhülislâm Hoca Sâdeddîn Efendi vâsıtasıyla İstanbul’a geldi. 1598 yılında İstanbul’da önce Küçükayasofya’yı mekan tuttu. Küçük Ayasofya Câmii tekkesinde hocalık yapmaya başladı. Bu arada dört yıl süreyle Fâtih Câmiinde, talebelere, tefsîr, hadîs ve fıkıh dersleri verdi. Burada kaldığı müddet içinde, ilim ve devlet adamlarına kadar uzanan geniş bir muhit edindi. Daha sonra da, Üsküdar tarafında aldığı bir arazide dergahını inşa etti.

Dergâhında yüzlerce talebenin yetişmesi için çok uğraştı. Kısa zamanda nâmı her tarafta duyuldu. Onun feyz ve sohbeti ile talebeleri mârifetullaha kavuştular. Dergâh, en fakirinden en zenginine ve en üst kademedeki devlet ricâline kadar her tabakadan insanlar ile dolup taşıyordu. Devrini idrak ettiği padişahlardan hemen hepsi ile güzel ilişkiler içinde bulundu. Bir asra yakın ömründe başta Üçüncü Murâd Han, Üçüncü Mehmed Han, Birinci Ahmed Han, İkinci Osman Han ve Dördüncü Murâd olmak üzere sekiz pâdişâh devrini idrâk eden Aziz Mahmut Hüdayi, gerek eserleri, gerekse sohbet, irşâd, vaaz ve nasîhatleri ile ümmet de için bir feyiz kaynağı oldu. Azîz Mahmûd Hüdâyî’nin talebesi olmakla şereflenmek için, herkes birbiriyle yarışıyordu. O zamanda Hüdâyî Dergâhı, İstanbul’un en mühim bir kültür merkezi hâline geldi.

1595 yılında İranlılarla yapılan Tebrîz seferine Ferhat Paşa ile berâber katıldı. Zaman zaman pâdişâhların dâvetlisi olarak saraya gidip, onlarla sohbetlerde bulundu. Azîz Mahmûd Hüdâyi’nin, çeşitli câmilerde vâz vermesi için sevenleri devamlı taleplerde bulundular. O, Üsküdar iskelesindeki Mihrimah Sultan Câmii ile Sultanahmed Câmiinde belli günlerde vâz vererek, insanlara ilim ve mârifet sundu.

İlim, tasavvuf ve edebiyat sahalarında parlak bir hüviyete sahip bulunan Mahmud Hüdâyî, mâneviyat rehberleri arasında da önemli bir mevkii sahiptir.

O, kuruluş yıllarında Şeyh Edebali’nin yapmış olduğu kıymetli irşâd, hizmet ve faâliyeti, Osmanlı’nın olgunluk döneminde aynı aşk, vecd ve heyecanla yürütebilen nâdir bir mânevî şahsiyettir. Allâh rızâsı istikâmetinde ihlâs, samîmiyyet ve gayret üzere hareket eden Aziz Mahmud Hüdâyî, sahip olduğu zâhirî ve bâtınî liyâkat sebebiyle de hem pâdişâhların hem de bütün teb’anın sevdiği bir Hakk dostu olarak tanınmıştır.

Osmanlı’nın yükselişten yavaş yavaş duraklamaya doğru seyir takip eden bir devrinde yaşayan Hüdâyî Hazretleri, bir yandan sultanlarını âdil, gayretli ve mâneviyat bakımından zinde olmaları için büyük çabalar sarfetmiş, bir yandan da birtakım kargaşadan bunalan devlet ricâlinin ve halkın gönül yaralarını âdetâ bir hekim gibi sarmaya çalışmıştır.

Gerçekten onun devri, seâdetle felâketin birbirini takip ettiği çileli bir zamana rastlamaktadır. Zîrâ siyâsî bakımdan gittikçe artan ve ictimâî bünyeyi de son derece sarsan çalkantılar, bu devirde görülmeye başlamıştır. Askerdeki disiplin ve nizamın sarsılıp bozulmasının fecî bir surette Genç Osman’ı katletme derecesine ulaştığı ve IV. Murâd’ın tahtının önünde sadrazamı hâfızlarının tahta bile bulaşmış olduğu düşünülürse, o günlerin siyâsî durumu daha iyi anlaşılır.

Aziz Mahmud Hüdayi, ardından binlerce mürid, 30 kadar eser, zengin vakıflar bırakarak 2 Ekim 1628 Salı günü vefat etti. Kabri Üsküdar’daki dergahı içindedir.

***

- Nazarî ve keşfi ilimleri şahsında cem aden bir alim

- Sekiz padişah dönemi boyunca Anadolu’nun mayası olmuş bir arif…

- Vakıf insan Aziz Mahmut Hüdayi …

Not: Bu yazı Kurtuba Dergisinden Alıntıdır.

YAZARI: SUPHİ GİZ

Türk Edebiyatı Dergisi Eylül 2008 Sayısı

2008-09-04T03:29:00.000-07:00

Türk Edebiyatı Dergisi Eylül 2008 Sayısı İçeriği...

YAZILAR

Beşir Ayvazoğlu
HASBIHAL

Konuşan: M. Selim Gökçe
HZ. OSMAN’IN YAZDIRDIĞI MUSHAFLAR GÜNÜMÜZE ULAŞTI MI?

Cemal Aydın
MAHMUD DERVİŞ: MAĞLUPLARIN ŞAİRİ

Mahmud Derviş
AYAK SESLERİ

Yalçın Çetinkaya
RAMAZAN, MUSİKİ VE İSTANBUL “GELDİ HOŞ LÛTFİYLE ŞEHR-İ RAMAZAN”

İnci Enginün
ESKİ BİR DERGİDE BİR DOSTA RASTLAYIŞ

Beşir Ayvazoğlu
“DOSTLARIM, RUHLARI RAHAT BIRAKIN!” TÜRK EDEBİYATININ MEDYUMLARI
AGATHA’NIN SIRRI

Süleyman Berk
ANADOLU’DA BİR ÜSKÜP YÂDİGÂRI: ALİ ÖZTAYLAN

Adige Batur
IHLAMURU BEKLERKEN

Recep Şükrü Güngör
YANGIN YERİ

S. Koralp Güreşir
AHMET HAŞİM’İN ŞİİR CO?RAFYASI

İzzet Tanju
TANPINAR’IN GÜNLÜKLER’İ, CEMİL MERİÇ’İN JURNAL’İ

Nuri Sağlam
SEZAİ KARAKOÇ’UN ŞİİRLERİNDE “ÖLÜM”ÜN AŞKIN TADI: ÖLMEDEN ÖNCE ÖLMEK

Mehmet Aycı
YAKINSAMA

Talip Mert
Hazine-i Evrak FATMA FAİKA HANIM VE BİR ŞİİRİ

Alpay Oymak
BİR CİHAN KAYNANASI: NAHİD SIRRI ÖRİK

Cafer Şen
II. MEŞRUTİYET DEVRİ EDEBİYATINI TEMSİL EDEN TOPLULUK FECR-İ ÂTÎ ENCÜMEN-İ EDEBÎSİ

Tamer Kütükçü
SEMAHAT ÖZDENSES’İN ARDINDAN

Hülya Atakan
MRS. DALLOWAY İLE LONDRA

Ayşe Göktürk Tunceroğlu
ÜÇ BRÜKSEL

Yıldız Akpolat
TÜRK SOSYOLOJİSİ YENİDEN KENDİ ÜZERİNE DÜŞÜNÜYOR TÜRKİYE’DE SOSYOLOJİ: İSİMLER VE ESERLER

Türk Edebiyatı
KIRKAMBAR

ŞİİRLER

Berat Demirci
SARA

Nadir Aşçı
BÜYÜ

Kâmil Uğurlu
NİYET TUTMAK

İsmail Aykanat
ŞAİRİN ÖLÜMÜ

HASBIHAL

Sevgili Türk Edebiyatı okuyucuları, Bu ayki Hasbıhal’ime, II. Meşrutiyet ve Cengiz Aytmatov özel sayılarımızın olağanüstü bir ilgiyle karşılandığını müjdeleyerek başlamak istiyorum. Dergimizin tirajı yavaş, fakat sürekli ve istikrarlı bir şekilde yükseliyor. Eski ve yeni bütün okuyucularımıza şükran borcumuz var.

Yeni sayımız, her zamanki gibi bir röportajla başlıyor. M. Selim Gökçe, ülkemize bürokrat ve parlamenter olarak da büyük hizmetlerde bulunmuş bir din âlimi olan Dr. Tayyar Altıkulaç’la önemli röportaj gerçekleştirdi, Türk Edebiyatı olarak Ramazan ayını böyle karşılamak istedik.

Bilindiği gibi, Hz. Osman, bir heyete Mushaflar yazdırarak belli başlı merkezlere göndermiş ve bunların esas alınmasını, o güne kadar okunan sayfaların ve Mushafların da imha edilmesini istemişti. İkisi Türkiye’de olmak üzere, bazı ülkelerde bulunan eski Kur’an yazmalarından bir kısmının Hz. Osman’ın yazdırdığı Mushaflar olduğu iddia edilmiştir. Ancak Topkapı Sarayı ile Türk ve İslâm Eserleri müzelerindeki Mushafları inceleyerek tıpkıbasımlarını ve karşılaştırmalı neşirlerini gerçekleştiren Tayyar Altıkulaç bu kanaatte değil. Değerli hocamızın tamamlamak üzere olduğu büyük projesini öğrenmek ve en eski Mushaf yazmaları hakkında bilgi edinmek istiyorsanız, bu röportajı okumalısınız.

Cemal Reşit Rey Konser Salonu Genel Sanat Yönetmeni Dr. Yalçın Çetinkaya, bu sayımızda Ramazan kültürüne musiki açısından baktı. Eskilerin şerefli bir ilim olarak kabul ettikleri musikinin (ilm-i şerîf-i musiki) şerefli bir ay olarak görülen Ramazan’la en güzel ve en verimli birlikteliği İstanbul’da yaşadığını söyleyen ve Ramazanlarda Osmanlı İstanbul’undaki musiki hayatını anlatan Çetikaya’nın yazısını beğeneceğinizden eminim.

1919’da yayımlanan İnci dergisinin sayfaları arasında gezinirken yakından tanıdığı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Günlükler’inde de ismi sık sık zikredilen Nesterin Dirvana ile kız kardeşinin küçücük birer çocukken yaptıkları resimlerle karşılaşınca heyecanlanan Prof. Dr. İnci Enginün’ün bu konudaki kısa yazısı dergimize renk kattı. İzzet Tanju’nun Tanpınar’ın Günlükler’iyle Cemil Meriç’in Jurnal’ini karşılaştırdığı yazı da öyle…

Cemal Aydın’ın ağustos sonlarında Paris’te vefat eden Filistinli ünlü şair Mahmud Derviş’in Fransız gazetelerinde yayımlanmış yazı ve mülâkatlarından seçmeleri bir araya getirdiği bir yazıyla katkıda bulunduğu bu sayıya ben de Türk edebiyatının medyumlarını yazdım. Peyami Safa biyografisini yazarken ilgilenmeye başladığım ve bir daha peşini bırakmadığım bu konuya niçin eğildiğimi, yazının başında anlattım.

Süleyman Berk, geçen ay vefat eden Üsküplü Ali Öztaylan’dan söz ediyor. Bandırma’da yetmiş sekiz yıldır bir sütçü dükkânı işleten Ali Efendi, İstanbul’da bazı sanat, kültür ve tasavvuf çevreleriyle sürekli irtibatta bir gönül ve irfan adamıydı. Tamer Kütükçü de, kısa bir süre önce kaybettiğimiz, önemli bir bestekâr ve icracı olan Semahat Özdenses’in Türk musikisindeki yerini değerlendiriyor. Bu iki değerli insana rahmet, ailelerine ve dostlarına başsağlığı diliyoruz.

S. Koralp Güreşir, Ahmet Hâşim’in “şiir coğrafyası”nı; Nuri Sağlam, Sezai Karakoç’un şiirlerinde ölüm fikrini irdeledi. Alper Oymak, Bahriye Çeri’nin Bir Cihan Kaynanası: Nahid Sırrı Örik adlı eserini, Yıldız Akpolat da Çağatay Özdemir’in Türkiye’de Sosyoloji adlı büyük çalışmasını değerlendirdi. Cafer Şen’in “Fecr-i Âtî Encümen-i Edebîsi” başlıklı yazısının birinci bölümünü temmuz sayımızda yayımlamıştık. Ağustos sayımızı bütünüyle Cengiz Aytmatov’a ayırdığımız için Fecr-i Âtî’nin dağılışının anlatıldığı ikinci ve son bölümünü bu sayıda okuyacaksanız.

Bu sayıda iki de gezi yazımız var. Derinlikli denemeleriyle dergimizi zenginleştiren Hülya Atakan, Londra’yı Virginia Wolf’un Mrs. Dalloway adlı romanının kahramanıyla birlikte geziyor. Brüksel’i ise Ayşe Göktürk Tunceroğlu’nun işlek kaleminden okuyacaksınız.

Adige Batur ve Recep Şükrü Güngör’ün hikâyeleriyle, Mehmet Aycı, Berat Demirci, Nadir Aşçı, Kâmil Uğurlu ve İsmail Aykanat’ın şiirlerini de beğeneceğinizi umuyoruz.

Kırkambar’ımız da her zamanki gibi renkli ve zengin…

Daha güzel, daha zengin sayılarda buluşmayı diliyor, bütün okuyucularımızın Ramazan-ı Şeriflerini tebrik ediyorum.

Muhabbetle efendim.

Beşir Ayvazoğlu

İletişim:

TÜRK EDEBİYATI VAKFI

Telefon : (0212) 526 16 15 / 527 50 32

Fax : (0212) 513 77 49

Adres : Divanyolu Cad. No:14 Sultanahmet / istanbul

E-Posta Adreslerimiz

tedev30@gmail.com - tedev@turkedebiyati.com.tr

TÜRK EDEBİYAT VAKFI TARİHÇESİ

Üyeleri arasında Celâl Bayar, Süleyman Demirel, Alparslan Türkeş, Prof. Dr. Muharrem Ergin, Prof. Dr. Faruk Kadri Timurtaş, Prof. Dr. Necmettin Hacıeminoğlu, Prof. Dr. Nevzat Atlığ, Ahmet Aydın Bolak, Ali Naili Erdem, Prof. Dr. Tahsin Banguoğlu, Prof. Dr. Sabahattin Zaim gibi ülkemizin değerli şahsiyetlerinin yer aldığı Türk Edebiyatı Vakfı, Ahmet Kabaklı'nın girişimiyle 1978 yılında kuruldu.

Türk Edebiyatı Vakfı, 1972'de Ahmet Kabaklı tarafından çıkarılmaya başlanan ve o günden bu güne kadar her ay muntazaman yayınlanan Türk Edebiyatı dergisinin desteklenmesi ve edebiyatımızın önemli eserlerinin neşredilmesi için faaliyete geçirildi.

Günümüzde adını duyurmuş birçok şair, romancı, fikir ve bilim adamına Türk Edebiyatı dergisi rehberlik etti, onların seslerini duyurdu ve onları geniş kesimlere tanıttı.

Türk Edebiyatı Vakfı Çarşamba Sohbetleri 1978 yılından beri devam ediyor. Yaz ayları hariç, her hafta çarşamba günü önemli bir yazar, fikir, bilim veya sanat adamı dinleyicileriyle sohbet ediyor. İlk sohbet Celal Bayar tarafından yapıldı ve Necip Fazıl, Prof. Dr. Mehmet Kaplan, Prof. Dr. Tahsin Banguoğlu gibi şahsiyetler bu konuşmalarda yer aldı. Çarşamba Sohbetleri şimdi de devam ediyor. Çarşamba Sohbetleri'nden bazıları kitaplaştırılmış bulunuyor.

Türk Edebiyatı Vakfı'nda Osmanlıca, Tehzip, Hat, Minyatür, Güzel Konuşma, Yabancı Dil, Okuma Sanatı, Türk Sanat Musikisi Dersleri, Gelenekli Tiyatro Dersleri, Türk Halk Musikisi Dersleri gibi dersler verildi, seminerler düzenlendi. Bu faaliyetler gerektikçe zaman zaman tekrarlanıyor.

* Not: 6 Aylık Abone Ücreti Yıllık Abone Ücretinin Yarısıdır. * Not: Posta Çeki Hesabına 1 YTL Ücret Ödeyerek Yatırabilirsiniz Posta Çeki Numarası - Türk Edebiyatı Vakfı Posta Çeki Hesap Numarası: 124 540

Yurt Dışı Aboneleri İçin Banka Hesap Numarası:- Türk Edebiyatı Vakfı İktisadi İşletmesi, Ziraat Bankası / Cağaloğlu Şubesi / Hesap No: 29033553-5001

TÜRK EDEBİYAT DERGİSİ ABONELİK BEDELLERİ

Yurtiçi Abone Bedeli
1 Yıllık : 60 YTL

Öğretmen-Öğrenci
1 Yıllık : 48 YTL

Yurtdışı Abone Bedeli
1 Yıllık : 50 € veya 65 $

Kurum Abone Bedeli
1 Yıllık : 100 YTL

* Okuyucularımız, posta çekinin alındı bölümünün veya banka makbuzunun fotokopisini, (0212) 513 77 49 numaralı faksa gönderirlerse kayıt çabuklaşır.

Ay Vakti Dergisi Medeniyet Özel Sayısı

2008-09-04T02:50:00.000-07:00

MEDENİYET ÖZEL SAYISI

Medeniyetin Anlamı ve Kaynakları

Medeniyet Olgusu ve Medeniyetlerarası İlişkiler-Mustafa Aydın

Açık Medeniyet Bir Fıkıh Medeniyeti Olarak İslam-Recep Şentürk

Dinden Medeniyete Batıdan Doğuya-Bedri Gencer

İki Lisandan Biri; Yazı-İbrahim Halil Üçer

Medeniyet tektir-Metin Önal Mengüşoğlu

Roman ve Medeniyet-Işık Yanar

Kültür ve Medeniyet İlişkisi Üzerine Karşılaştırma Yöntemi Açısından Bir Yaklaşım Denemesi-Nurullah Genç

Şehir ve Medeniyet

Şehirlerden Medeniyete-Necmettin Evci

Şehrin ve Medeniyetin Ötesinde-Perviz Manzur

Röportaj: Turgut Cansever - Şehir ve Medeniyet Üzerine

Modern Uygarlık ve Krizleri

Modern Uygarlığın Çatışmacı Doğasını Besleyen Kökler-Şaban Ali Düzgün

Bilge Bir Sosyolog: Pitirim A. Sorokin'in Tarih Felsefesi ve Değişme Kuramı-Alev Erkilet

Röportaj: Rasim Özdenören - Medeniyet Dine Sarılarak İhya Olur

Medeniyetler Çatışması mı?

Bir Şiddetin Anatomisi: Müslümanlar ve Latin Batı Dünyasının Haçlı Seferleri Dönemindeki İlişkileri-Şaban Ali Düzgün

Samuel Huntington’un “Medeniyetler Çatışması” Tezinin Eleştirisi-Cevat Özyurt

Medeniyetler Çatışması mı Kültürel Faşizm mi?-Bayram Kaya

Medeniyetimizden Yansıyanlar

İslâm Medeniyetinde Cami-Mustafa Ağırman

Medeniyetin Kılıcı Hüsn-i Hat Sanatı-Ali Rıza Özcan

Edebiyatın İslamcası-Ali Nar

Edebiyat Geleneğimiz ve Medeniyet Anlayışımız-Mustafa Miyasoğlu

Bir Medeniyet Tasavvuru Olarak Şiir-Nurettin Durman

Dervişlerimiz-Mustafa Kara

Osmanlılarda İlmi Hayat Eğitim ve Öğretim-Ziya Kazıcı

Osmanlı Medeniyetinde Teknoloji Algısı ve Uygulamaları-Salih Zorlu

Röportaj: Mustafa Kutlu - Sanat ve Medeniyet Üzerine

İslam Medeniyeti’nin Geleceği?

İslamı Yeniden Düşünmek-Ziyaüddin Serdar

İslam ve Modernitenin Krizi-Perviz Manzur

Panel: Modernite ve İslami Yenilenme

Panel: Bir Medeniyet İddiamız Var mı?

Türk Düşüncesinde Medeniyet Algısı

Anadolu’da Bir Cemal Tecellisi: Mevlana-Sezai Küçük

Medeniyetimizin Güleç Yüzlü Ereni: Nasreddin Hoca-Selami Şimşek

Mehmet Akif’in Batı’ya Bakışı-Mustafa Özçelik

Yahya Kemal’de Medeniyet Tahayyülü-Eyüp Azlal

Postseküler Toplumda Bediüzzaman’ı Yeniden Okumak-Bünyamin Duran

Bir Medeniyet Perspektifi Olarak Diriliş Düşüncesi-Muhittin Bilge
Erol Güngör ve ‘İslam’ın Bugünkü Meseleleri-Mehmet Akgül

Fethi Gemuhluoğlu: Bir Medeniyet Muhyisi-Şefik Memiş

Türk’ün Uygarlıkla İmtihanı-Erol Göka

Sözlük Okuyucusunun Notları: Gel de Hicab Etme-Mehmet Doğan

Sayfa:480

Fiyatı: 15.00 Ytl.

İsteme Adresi:

Ahmet DEMİREL 5090850 nolu posta çeki hesabına yatırarak dekontu adresimize gönderebilir veya BANK ASYA Ümraniye Şubesi 21-1026408 nolu hesaba internet üzerinden ödeyerek mail atabilirsiniz.

ayvakti@ayvakti.net & ayvakti@gmail.com

Adres:
P.K. 160 Kadıköy - İSTANBUL

Şiir ve Kent Kültürü Dergisi: Mor Taka

2008-09-04T02:33:00.000-07:00

Mor Taka'nın Kaptanı: Yaşar Bedri Özdemir

MOR TAKA

ŞİİR VE KENT KÜLTÜRÜ

ISSN 1307-3060

sefer sayımız:10 / bahar 2008
*
rüzgâr muhalif esmezse
mevsimi gelince demir alır
-yerel süreli yayın-
*
kaptanı:
yaşar bedri özdemir
*
konuşma-yazışma-seyirlik :
tel-fax: 0462 - 229 06 34
mortaka@gmail.com
http://www.yasarbedri.com/
*
yayın koordinatörü:
rıfat gürsoy
tel: 0532 430 48 54
rfat_gursoy@yahoo.com
*
bağlı bulunduğu liman:
fatih mah. zübeyde hanım cad. kırklar ap. no:23
61040 trabzon / türkiye
*
sekreter:
elif özdemir
*
bölgesel iletişim / dağıtım:
(adana) cumali başeğmez, (0542 488 43 71)
(adıyaman) fikret beğ, (0505 888 44 47)
(ağrı) müesser yeniay, (0535 528 57 63)
(ankara) filiz kılınç, (0546 493 92 77)
(bursa) seriyye kitabevi, (0224 224 50 52)
(datça) özkan kırtasiye, (0555 603 88 38)
(diyarbakır) mevla atalay, (0555 625 50 91)
(erzurum) sefa bıyık, (0506 580 97 71)
(eskişehir) adımlar kitabevi, (0222 221 62 29)
(giresun) rıfat gürsoy, (0532 430 48 54)
(gümüşhane) ahmet ayvacı, (0456 213 42 83)
(istanbul/avrupa) said ercan, (0532 688 24 94)
(istanbul/anadolu) nurcan usta, 0555 556 53 51)
(izmir) ilpa iletişim, (0232 463 23 03)
(izmir) mehmet şamil, (0555 596 07 90)
(izmir) pan kitabevi, ( 0232 369 11 99)
(izmir) yakın kitabevi, (0232 421 81 69)
(kocaeli) m.faruk arslan, (0551 907 95 63)
(yalova) irfan karahasan, (0538 490 39 48)
*
yapım, tersane, kapak, iç düzen :
nakkaş reklâmcılık tanıtım hizmetleri
*
banka hesap no :
iş bankası / trabzon, yeni mah. şubesi,
hesap no: 75510017597
*
yayınlanan yazıların etik-hukuki
sorumluluğundan yazarı sorumludur.
'mor taka' ismi kaynak gösterilerek
alıntı yapılırsa uygar dünyanın inşası
adına onurlu bir tavır olur.
*
baskı ve cilt :
saadettin erol, esen ofset / trabzon
*
(devlet kurumlarından abone kabul edilmez)

fiyatı: 7.- ytl.

(gönderim ücreti alıcıya aittir)

ONUNCU SAYI MÜRETTEBATI

ahmet oktay / şiir: "dilin içindeki yabancı dil" - 5
gülseli inal / yas notları (şiir) - 6
cevat çapan / kuş bakışı (şiir) - 8
cavat çapan / insana en yakışan ses 9
altın portakal'ın resimli romanı- 10
ahmet tüzün/ bir ödülün serüveni- 11
hüseyin atabaş / perdeli sözler (şiir)- 12
hüseyin peker /fırtına işareti (şiir)- 13
nurettin durman / artık konuşmak istiyorum (şiir)- 14
yaşar bedri / çok içtik (şiir)- 15
hilmi haşal / yüzdeki yüz (şiir)- 16
turgay fişekçi / sorma bana (şiir)- 17
hüseyin alemdar / türkân şoray için 7 güzelleme - 18
ali hikmet/ beyaz yelkenli (şiir)- 19
ayten mutlu / aynı evde iki yalnız (şiir)- 20
enderemiroğlu / taşa duvara yara yara (şiir)- 21
celâl fedai/ deli dumrul ölüyor (şiir)- 22
celal fedâi ile söyleşi / konuşan: mustafa fırat- 23
erdem bayazıt güncesi- 27
m.mazhar alphan / gün almamış ışıktan (şiir)- 30
betül akgün/ aforizmalar (şiir)- 30
mustafa yılmaz / siyam gülüş (şiir)- 30
grafiti 'ötekilerin kavgası' (dosya)- 31
graffiti: sokaklar özgürlüktür- 32
celâl soycan / gecenin dili 'grafiti'den şiire- 34
ahmet tüzün/ duvara yazmak nedir?- 36
hilmi haşal / sokağın zulasındaki duvar sızısı: şiir- 37
imren çalışkan tüzün / basquiat- 38
altay öktem/ bir altkültürün hayata hızlı müdahalesi - 39
mustafa durak / grafiti ve şiir - 41
enderemiroğlu / bunu yazan tosun!- 47
deniz durukan/ beli düşük bir hayatın çocukları - 48
ferruh alışır / bağımsızların sokağı - 49
betül yazıcı/ "tabula rasa"ya doğru kadın şair - 50
ayten mutlu / graffiti ve şiir - 54
c.hüseyin düz / 'post/mod/er/n'lik - 55
gananath obeysekera / sigiriya öyküleri - 56
adnan taç / karikatür -60
ayten çolakoğlu / sharlot (şiir)- 61
necla maraşlı / seni ne zaman unutsam (şiir)- 61-
âsuman omay / sır (şiir) - 62
azime akbaş yazıcı / diyorsam (şiir) -62
betül yazıcı / nerkis (şiir)- 63
halim yazıcı / adalılar (şiir)- 64
nefise karataş / blues çikolataları (şiir)- 64
ahmet duran / bakış lekesi (şiir)- 65
mehmet şamil/iç deniz ve ölüler (şiir)- 66
ömer üner / hüzün (şiir) 69
kaan turhan /..... (şiir) 69
uluer oksal tiryaki / düello (şiir) 70
melih elhan / bindokuzyüzaltmışdokuz (şiir) 70
taner cindoruk / kara (şiir) 71
h.nur artıran / hz.mevlânâ'yı anlamak 73
abdulkadir es-sufi / pakistan krizi 74
gabriel garcia marquez'in mektubu 75
danie marais / bazen buluşuyorsun biriyle 76
afrika şiiri (çev.müesser yeniay) 76
langston hughes / zenci ırmaklardan bahsediyor 76
jean joseph rabearivelo / nar, üç seher 76
gerald felix tchicaya u tam'sı / orman , viaticum -77
paulın joachim / david diop'a 77
jean baptiste tati-loutard / yalın hayat, şafak 77
j.l.borges, şiirler (çev: ulus fatih) 78
edip mahir / hecvname (şiir) 78
ozan öztepe / aletheia (şiir) 79
prof.dr.v.doğan günay / sözcükbilime giriş 83
raif özben / pembe mizahın şairi ziya ramoğlu 85
murat ergin / parola hüzün 86
ahmet okur'la söyleşi/ rıfat gürsoy 91
özgün ergen / kırmızı yol (şiir) 92
adnan taç / karikatür- 93
rus-trabzon hesabatları (1916-18 faaliyet raporları)- 103
küçük mutluluk / felix leclerc (çev. senem zeynep)- 104
niyazi karabulut / k.Bzuheyr ve kaside-i bürde - 108
mahmut celal özmen / 'insan' ve 'sanat' - 109
c.hüseyin düz / kedi şiirden ne anlar (şiir)- 110
hasan aktaş / can yücel'in şiirinde...- 111
niyazi bulut / patlamış mısır- 113
katip şadi ile konuşma / söyleşi: rıfat gürsoy- 116
gönül çatalcalı / mevsimler- 117
kemal bulut / antik sözcüklerde trabzon- vııı- 118
tülay kale / hamid nutki aytan ve varlık dergisi -124
türkay korkmaz / şiir çözümleme, yorumlama- 127
rıfat gürsoy / tanık (şiir) 128 - fotografi / y.b.ö.- 129
ömer idris akdin / batının doğu perspektifi- 131
faik ardahan / konyaaltı'nda gelincik olmak- 132
nesrin göçmen / bir çingene efsanesi- 133
umut taylan / t001 (şiir)- 134
ilhan tülman / derviş (şiir)- 135
tuna başar / günlükler- 136
serkan demirel / çakışan kesitler-- 138
volkan odabaş / hep bundan (şiir) -139
mor taka'ya gelenler -140
nuhoğlu vakfı eğitim seferberliği-141

MOR TAKA DERGİSİ 10. SAYISI

2008-09-04T02:15:00.000-07:00

MOR TAKA

ŞİİR VE KENT KÜLTÜRÜ DERGİSİ

S E Y İ R D E F T E R İ 1 0

Gül veren elde gül kokusu kalır

Çin atasözü

BU SAYIDA

"Şiir ve Dilbilim" 9.sayımızın dosya konusuydu. Çok güzel yansımalar aldık. Bizleri varsıl kılan tek tesellimiz bu yansımalar değil mi?.. Gönül dostlarına teşekkür etmek istiyorum.

Yine dolu dolu bir sayı ile geldik.

Dergimizin açılışını, şiirin sömürgeleştirilip, pazar ekonomisine eklemlenemediğinin altını çizen Ahmet Oktay, 21 Mart Dünya Şiir Günü Bildirisi'yle yaptı.

Cevat Çapan'ın 12.Antalya Altın Portakal şiir ödül törenindeki konuşmasına ve bir törenin resimli romanına tanıklık ettik. Ahmet Tüzün, 'Altınportakal şiir ödülünün serüvenini yazdı.

Erdem Bayazıt güldestesi hoş bir tebessüm bırakırken, Mustafa Fırat, Celal Fedai ile şiiri konuştular. Bu söyleşi son günlerde gündemde olan tartışmalara bir yanıt niteliği de taşıyor.

"Sigiriya öyküleri"nin ne'liğini Gananath Obeysekera'nın dilinden okurken, H.Nur Artıran, Hz.Mevlânâ'yı Anlamanın ipuçlarını veriyor. Abdulkadir Es-Sufi'nin Pakistan Krizi çevirisini, Gabriel Garcia Marquez'in Mektubu'nu keyifle okuyacaksınız.

Z. Doğan Koreli, Prof.Dr.V.Doğan Günay'la 'Sözcükbilime Giriş bağlamında nitelikli bir söyleşi yaptı.

Pembe Mizah çizeri Ziya Ramoğlu'nu sonsuza yolculadık. Ramoğlu'nu Raif Özben ve Murat Ergin anlatılıyor.

Rıfat Gürsoy; Çanakkale belgeselini yapan Ahmet Okur'la savaşı, göçü, sürgünü; kemençe virtüözü Katip Şadi ile kemençe kültürünü, Karadeniz folklorunu konuştu.

1916-1918 yılları Trabzon'un Ruslar tarafından işgal yıllarıdır. Bu kara günlerde Trabzon kültürü görülmemiş bir tahribata ve talana uğrar. Aşırılan kültür mirasımız Rusya yolcusudur. Rus komutanların yazdığı faaliyet raporlarını (Rus-Trabzon Hesabatları) Enver Uzun'un çevirisiyle yayınlıyoruz.

Tülay Kale, Güney Azerbaycan'lı Şair-Türkolog Hamid Nutki Aytan Ve Varlık Dergisi'ni, Niyazi Karabulut ilk İslam şairi Ka'b Bin Zuheyr'i yazdı. Şairin çok bilinen şiiri Kaside-i Bürde'yi dilimize çevirdi.

Ömer İdris Akdin, Batı'nın Doğu Perspektifi ya da Oryantalizmin tarihçesine değiniyor.
Baskı esnasında matbaa sürecinde üç aylık masaüstü çalışmalarımı bir veya iki günde sonlandırıyoruz. Farklı programlara geçişlerde dipnotlar, karakterler, görseller kaybolabiliyor, bu eksiklikler gözden kaçabiliyor. En çok korktuğum bu kaza kurşunlarıdır. Mahmut Celal Özmen'in daha önceki bir sayımızda jenerikte yazılıp, yayını esnasında koyulmayan "insan ve sanat" yazısını birkaç sayı sonra rötarla yayınlıyoruz.

Günümüz şiiri ve dünya şiiriyle Türkiye'nin şiir nabzını tutmaya devam ediyoruz.

Şiir yaşayan bir tanımsız. Damarlarımızdan; ben eksilmedikçe, yani ölüp eksilmedikçe ilişkisini kesmeyecek tek sanat. Bu cürüm şairin yolda kalan ömrüne tanıklık ederken şiiri hep konuştuk, hep konuşacağız...

GRAFİTİ: ÖTEKİLERİN BAŞKALDIRISI

Bu sayının dosya konusunu "Sokaklar özgürlüktür" sloganıyla dünyayı boyamaya çalışan karanlığın çobanlarının serüvenine ayırdık. Bu serüvenin arkaplanını konuştuk. Bu protest sanatı 'görsel şiirle' ilişkilendirme pratiklerini aramayı düşünüyordum. Fütüristlerin, Dadacıların, Paradoksçuların, kaçış ve içe çekiliş egzotizmiyle olan bağıntısını bu doğaçlamayla yeniden okuma- kurma egzersizleri ve oradan imgesel dildeki karşılığını- yaklaşımını konuşmak istiyordum. Grafiti Türkiye için yeni bir kavram-sanat. Okul duvarlarından, sloganlara, kamyon paspaslarından, oto dikiz aynalarına birçok yerde bu aykırı dil farklı biçimleriyle karşımıza çıkmaktadır.

Bir bakıma popülizm, arabesk, varoş kültürü olarak algılansa da, bu geri çekilmenin ve kaçış egzotizminin nedenselliği üzerinde pek durulmaz. Burada "ben" de varım, buradan 'ben de geçtim'in arkaplanındaki ben öncelenmesini, sahiplenmeyi hazırlayan kültür sorunsalı, toplumsal protestoyu, kırılmayı hızlandıran etkenlerdi aynı zamanda.

Kaynaklara göre graffitinin tarihçesi ve okuma biçimleri şöyle anlatılıyor;

"Bir postacının her gittiği yere ismini yazmasıyla bir süreç başlar. New York'ta trenler, duvarlar rengarenk değişik karakterli yazılarla süslenir. İllegal olarak yapılan bu sanattan kent insanları memnun olmasalar da grafiti sanatçıları yaptıkları işin keyfini çıkarıyordular. Daha sonra graffiti sanatçıları vandal olarak nitelendirilir. Zaman içinde Avrupa ve Asya ülkelerine de yayılır.

Bu akım öylesine talep gördü ki boya sanayiî hızla sektörleşti. Amerika'da sadece graffiti sanatçılarına özel sprey boyalar, cap diye tabir edilen değişik boyutlarda boya püskürten boya başlıkları üretildi ve graffiti günümüzde düzenlenen graffiti organizasyonlarıyla dünyada ve ülkemizde yayılan bir görsel sanat olarak yoluna devam etti.

Graffiti genel anlam olarak kamu alanlarına izinsiz kişisel ya da bireysel görüşü yansıtan yazıları yazmaktır. Yine zaman içinde öylesine önü alınamaz olmuştur ki, Amerikan şehir sınırlarında sprey boya satılması yasaklamış ya da karneye bağlamıştır.

Bazı mağara resimlerini graffiti sayanlar vardır, Pompei'deki örnekler verilir. Orada günümüzdekilerden pek farklı olmayan sosyal mesaj kaygıları taşlara kazınmış örnekler bulunmuştur. Böyle antik örneklerden biri İstanbul Ayasofya'dadır. Vikinglerin şehre geldiklerini, Ayasofya'nın galeri korkuluklarına kazıdıkları, heregraffitilerinden anlıyoruz.

2.Dünya Savaşından sonra doğu bloğu belirlemek için yapılan duvar, uzun süre insanlar üzerinde özellikle doğu Almanya halkı için bir baskı olmuştur. 70'lerin başında protesto amacıyla ghetto insanları çeşitli yazılar yazmaya başladı. Yazıların amacı sadece mevcut düzene başkaldırma idi, yani hiç bir sanat ruhu taşımıyordu. 80'lerde graffiti kültürü gelişmeye devam etti, artik insanlar sadece mesaj vermek verine görselliğe de önem veriyorlardı. Bu yüzden Berlin ve Münih graffiti sanatçıları (writer) bu konuda çok uzmanlaştılar."

Dosyamıza; Celal Soycan, Ahmet Tüzün, Hilmi Haşal, İmren Çalışkan Tüzün, Mustafa Durak, Altay Öktem, enderemiroğlu, Deniz Durukan, Ferruh Alışır, Ayten Mutlu, C.Hüseyin Düz izlenimleriyle katkı verdiler.

Bu çalışmamızın Türkiye'de az bilinen bu akıma ışık tutacağına inanıyorum.

RESİMDEKİ ŞİİR

Bu suç dosyasına yere yapılan resimleriyle katkı veren bendeniz de olmak üzere, yapılan bu tasvirlerde, yazılan sloganlardaki imge dili keyif verdiği kadar kafamı kurcaladı durdu. Disiplinsizliğin içinde kendilerine has estetik hiyerarşisini inşa eden, kendi terminolojisini, kavramlarını oluşturan bu sataşmanın duygusal yanı beni çok etkiliyordu.

Buford Youthward, grafitiyi şiirle ilişkilendirir. Mustafa Durak yazısında detaylandırır bu bağlamı. "Grafiti, yananlamlı, düz anlamlı ve olduğu gibi simgelenmiş sözcükleri yüklenişinde ve üreticinin niyetli ya da niyetsiz anlamlarını teşhir edişinde şiirseldir. Metin, örgü olur ya da tam tersi. Eylemin kendisi şiirsel anlamla yüklüdür. Sadece harfler içinde manipüle edilmiş bir ad olarak başlayan ve bir yüzeye fırlatılan şey, bir çığlık olarak algılanmış olur. Algılanması gereken bir eylem, bir özgürlük isteği. Muziplik, oyun olarak başlayan şey sonunda şiir olur"

Bugün şiirde taklit edilmeye çalışılan bu görsel platform, duvarlarda çok daha hayatın içinden, anatomi-kaligrafi estetiğiyle donanımlı olduğuna tanık oluyoruz. Bu kavramlar, aforizmadan dize kurgusuna tastamam şiiriyetini kuruyordu.

Ne zaman temiz boyalı bir duvar görsem, belleğim o zemini hemen resmediyor ve hurufatını yerleştiriyordu. Gevezelikle çene yaparak değil yürekle yapılan işlerdi. Sanırım beş yaşlarındayım ya da altı. Komşumuz evini oksit sarıya boyadı. Kiremit parçasıyla duvara 'at' yazmaya çalışıyorum. Gelin görün ki harflerin yerini değiştirdim şekilli bir 'TA' yazdım ve yanına bir at resmi yaptım. Komşumuz uzun süre bu fiilin failini sordu durdu, bereket versin bana sormadı.

Görsel-şiirsel metinlerin fütürizmden paradoksçuluğa, günümüzdeki uzantılarına gelinceye kadar, dünya siyasisinin, ekonomisinin, halk hareketlerinin bir yansıması olarak tezahür eden bu protest dilin milenyumda bir karşılığı olabilmeliydi. Günümüzde emeklenen görsel işler, geçmişten bugüne taşınan sıradan örnekler olmanın ötesine geçememiş, kötü taklitler olarak, savunma gücü olmayan işler olması kültürel birikimlerimizle örtüşüyordu elbette. Görsel bilincin ne'liği, çizginin, dolayısıyla desenin gücünü öteleyen zihinsel yapı, estetikteki zayıflığını kavram-bağlam dışı kavgayla, saldırganlıkla örtmek istemesi üçüncü dünya insanı paradoksuydu.

2008'de bir sanat 'iş'inin inşası nasıl nitelik kazanır? Küreselleşmenin, bireyselleşmenin, tüketim çılgınlığının ayyuka çıktığı, savaşların, işgallerin, tahakkümlerin insanlık onurunu zedelediği bir zamanda, günümüze eklemlenen sanatların geleneği içindeki süreç nasıl oluşacak? Arkaplan anlaşılmadan, kuram oluşturulmadan (manifestolar çok daha iddialı özneyi zorlayan bir süreçtir) ben yaptım oldu mantığıyla duvarları zorlamanın getirisinden çok tahribatı cem edilmeli. Yapılan 'sanat' kendisini savunamazsa, failinin onu savunma çabası da başka ironi elbette.

Bu köylüce sataşmanın sonucu düelloya kadar varabileceğini düşünürsek, gençölümlerin hiçbiri güzel değildir.

2007 ELEŞTİRİLERİNDEN GERİYE KALANLAR

Edeb(iyat) kamusalını sorumsuzca kullananlar gecikmiş birkaç dipnot geçmek istiyorum. Makası kırık Austin gibi hep 'yan'lıyarak, 'yan'pirik geveleyen; abilere, zevatı kurtaran banko isimlere ve oğul, dayı, bizim uşak listesindeki şiir çobanlarına değil sözüm. Sözüm sorumluluk isteyen bu ağır yükü güz zerzevatı kılıklılara bırakarak geri çekilenleredir.

Bu işleri yetkine değil de; parmak kaldırana ihale ederek, travmaya dönüşen bu komediyi sürdürenleredir. Patron parasını sorumsuzca peşkeş çekenleredir. Niteliksizliğe destek olan bu (zer)zevatlardan işgaliyelerinin hesabı sorulmalı ki kimse kimseyi okumuyor diye hayıflanmayalım. Herkes sadece kendini okuyor diye sitem etmeyelim. Demek ki okuyacak bir şey üretmekte kifayetsizliğimiz var…

Bu düzeysizlikler yüzünden üç yüz tane şiir kitabının satılmadığını göz önüne alarak talan edilen kültürün iyileştirilmesi için doğru hedefler koyulmalı. Birkaç iyi niyetli kamikaze yayıncıyı saymazsak, standartlarını tiraja ve kriterini anlamakta zorluk çektiğim sıradan kitapların basımına ayıran kurum destekli yayıncılar dışında, uyanık avcıların, markasını vererek açtığı dükkânlar tarafından şairin cebinden bastırılan kitapların kaderi daha farklı değil.

Öznelliği marazileştiren bir ulus olmak doğulunun kaderi. Zaten mumla aranan eleştirmenler kara kaplı defterlerini koltuk altlarından eksik etmedikçe nasıl nesnel olabilir? Kimseye ödemek zorunda kaldığı bir gönül borcu olmamalı ve kıytırık, ciğersiz adamların tehditlerine aldırmamalı. Yoksa bu yağma, talanın cılkı çıkıyor, çıkacak.

Bir önceki sayı girizgâhımda değindiğim gibi "körler sağırlar bir birini ağırlaya geldi ağırlaya gidecek." İşler ehline bırakılmadıkça da arızalar sürecektir elbette. Güç "erkimsi"lerde olduğu sürece de nitelik ve irtifa kaybı hep tartışılacak.

Ciddiye alınmayan bir oyun bu.

Bir sana, bir bana… Bir arkadaşına, bir arkadaşıma… Ama daha çok 'hep bana' elbette.

2007 yılsonu saptamalarını okuyorum. Sorumsuzca, ayaküstü ve gayriciddî saptamalarla kalemşörler tekrar/ yine/ alışıldığı üz(e)re sabıkalarını yeniden tescil ediyorlar. Böyle bir işe soyunmak önce samimiyet, sonra bilinç, sonra bilgi ister. İhmale ve kıyıma uğrayan her kimse, yani her neyse tarih içinde hanesini varsıllığı kadar şenlendirecektir.

Bu 'ben' zafiyetinden daha başka bir şeydir. Gayri ciddi yapılan her iş, daha yapılırken; allanıp pullanırken, niceliği ne olursa olsun belagatin kadim çöplüğünde yerini almıştır, alacaktır.
Kimler geldi kimler geçti bu hanı yağmadan.

Atıklar ne kadar kocaman olursa olsun; toprak yediveren ana olduğu kadar, her pisliği örtmeyle de yükümlüdür.

Bu işi ihaleye verenler ve ihaleyi üstlenenler işlerini ciddiye almadıkları gibi sözüm ona inançsız patronların parasına da yazık ediyorlar. Türkiye standartlarında daha iyisini bekleyemeyiz diyen eleştirel sesleri duymak istemiyor kimse. Türk halkı bu işi bal gibi biliyor, şiir yürek işiyse doğuludan iyi malzeme bulamayız. İşte sitelerde on binlerce şiir sever. Şiirin elit olduğunu, biricik olduğunu kimse inkar etmiyor, yine de kendin çalıp kendin oynayacaksan, kimseyi rahatsız etmeye, kamusalı tahrip etmeye kimsenin hakkı yok.

Bu yarık o kadar canları sıkıyor ki; bir dergici olarak birkaç ciddi edebiyat dergisi ve sanat dergisi dışındaki mevkuteler okunmaz halde, bulanıklık veriyor. Yeni, özgün, farklı hiçbir şey yok.

Merak etmeliyim, edemiyorum.

Sıradanlık, tekdüzelik, sorumsuzluk, ilkesizlik, skolastik zafiyet… daha bir sürü etkenle cılkı çıktı.

Ve Mor Taka'nın da okunmak istenmemesi bu itiraftan sonra beni rahatsız etmeyecektir.

Yüksek tirajlarla çıkan bir gazetenin kitap eki. 2007'nin bir şiir atlası dökümü edebiyatı sadece kendi mahallesinden ibaret bir eksik eteğe yaptırıyor.

Şaka olmalı bu diyorum.

1 Nisan şakası.

Kara kışın ortasında da olmaz ki. Bu ucube metinleri hazırlayan vatandaşın haddi olmayan bir sorumluluğu üstlenmesine rağmen hiç suçu yok. Çünkü kapasitesi o kadar. İşin ehli olmayana ihale edip hazırlatanlarda garabet. Pes yahu denecek lakaytlıklar tiksinti vermeyi sürdürüyor artık. Zafiyet çukurundaki akademisyenler zaten evlere şenlik. Bir işte samimiyet olmalı, yürek olmalı, amatörlük ciddiyeti olmalı. Muhatap alıp, insanca kavga verme yürekliliği olmalı.

Şimdi çok daha başka yürüyor bu işler. Türk erkeklerinin köylüce zaaflarını söylememe gerek yok sanıyorum. Bu edebiyatımızın en büyük karikatürü… Birileri de şarlatanlık ve yağdanlık sınırlarını zorlayıp, dünyayı, sığındığı hücresinden ibaret belliyor zahir. Ama bilmeliler ki; 'ağa'ların rutin bir alışkanlığı vardır; Allar, pullar, besler, güzelce kullanır, paketleyip kaldırır. "Tüketmek ve tükürüp atmak," küreleşen dünyanın kendi erkini kurtarma stratejisidir.

Kendi kuyruğunun derdine düşen 'raca'lar mangası, kendini otama merkezlerini de hazırlasınlar.

ÜNİVERSİTELERİMİZİN HALİ PÜR MELÂLİ

Üniversitelerimizin eğitimdeki dünya enflasyon haberini okudum. En saygın üniversitemiz dünya sıralamasında 1000.sıraların üstündeymiş. Kelli felli elbiselerle laiklik, başörtüsü, demokrasi çığırtkanlığı ile en küçük kıvılcımda meydanlara dökülen, (Zaten birçoğunun varlıklarına ya bir yolsuzlukta, ya bir yasakta ya da mitinglerde tanık oluyoruz.) şu rektörlerimiz, prof'larımız, doç'larımız ve öteki beyinler ne iş yaparlar? Okuyan beyinlerin kafasının içiyle uğraşsalar ya, geri kalmış öğretim düzeyimizi aşırsalar ya… Hayır efendim 'aşındırmak' varken neden aşıralım? Etiketlerinin ve markalarının sahihliğini aydın bilinciyle bir daha sorgulasınlar lütfen.

Bellekte kalacak hiçbir şey üretemeyen devşirme tezlerle kartvizit sahibi olunursa akıbet böyle olur. Uzaktan kumandalı kışkırtma rüzgârına hemen yelken açıyoruz. Bu elbette dünyanın gözdesi ülkemiz üzerinde bilinçle hazırlanan oyunların yeniden ısıtılıp sofraya koyulan tekstleri. Suflör hiçbir ayrıntıyı atlamıyor. Bu popülist ayrıştırmaların kimsede bir karşılığı kalmadı. Yıldırma, azınlığın tahakkümü, kültürsüzleştirme bu ülkenin hep mi kaderi olacak? İnancını bin yıldır kendi geleneği içinde yaşıyor bu halk. Gündemleri serseri mayınlar gibi dağıtma oyunu artık iltifat görmemeli. Ama ne demişler 'kurt dumanlı havayı sever'.

Bu ulusun köklü bir kimliği, bir geleneği vardır. Kim yara alıyor bu körler dövüşünden bunu gözlemleyelim. Kimin işine yarıyor bu dalaşma?

Orta yaşın biraz üzerindekiler hatırlar, Nazım'ın kitaplarını aleni okuyamazdık. Bu düzen ona da ağır yasaklar koymuştu. İşte komünist partisi kuruldu. Öcü nerde?

70'li yılların sonuydu sanırım. Bir resim sergim için hazırladığım afişimde imzamı orak-çekice benzeten bir aklievvel dava açmak istemişti bana. Böylesine naif kültürlü, şekilci uluslar dünya standardını asla hak etmez.

Osmanlı'dan miras kalan 'her yirmi senede bir başvekil kellesi götürme" geleneğini çok fazla abartmıyor muyuz?

Ve bu yayığı biz çalkalamadık mı?

Ve bu harman; bilinçli kışkırtmaktan öte geçmeyen ana muhalefetin ektiği, biçtiği ekin değil midir?

Cumhuriyet o kadar da genç değil artık. Dördüncü kuşak geldi. Eğitimi ve öğretimi ihmal edenlerin, dinamitleyenlerin bizatihi kendileri sorgulanmalı.

Bu kavramları bin yıl tartışsak tarafların mutabık kaldığı/kalacağı bir sentezi oluşturamayacağımızı sağır sultan biliyor. Gereksiz 'konuşuk yapmak'tan öteye gitmeyecek biliyoruz, lakin, gene de susmak zor iş.

İmdi; insan denen makine (küreselleşmenin inşa ettiği kirli tipler) özne mi, nesne mi, kavram mı? Bunun üzerinde düşünmemiz sanırım ucu açık problemleri anlamamıza yardımcı olacaktır.

"Gül veren elde gül kokusu kalır" bu bağbanın bahçevanları olmak ne güzeldir.

HAMİŞ

Şiiri eksen aldığımız için çeşni olması açısından anlatı türü metinlere bir ve ya iki kısa çalışmayla katkı verebiliyoruz ancak. Gönderilen nitelikli öyküleri yayınlayamadığım için gerçekten müteessiriz. Okuyucularımızın bizi anlayacağını umuyoruz. Bildiğiniz gibi öykü dergileri çıktığı gibi birçok edebiyat dergisi öykü yayımlayabiliyor.

Katılımlarıyla, telefonlarıyla, mektuplarıyla MOR TAKA'ya desteğini esirgemeyen gönül dostlarına teşekkürlerimi yinelemek istiyorum.

Yine bu sayıda Mor Taka'ya gönül veren edebiyat dostları bulundukları ilde dergimizin organizasyon görevini yüklendiler. Dağıtımcıların ağır yaptırımları amatör dergiciliğe büyük sekte vurdu. Tartışıldı. Yeni bir oluşum için toplantılar yapıldı. Hep laf-ı güzaf. İleriki sayılarımızda bu ağı daha da geliştirmek, okurumuzla her noktada buluşabilmek dileğimizdir.

Güzel şeyler yapmak için emekliyoruz.

İşimize bakıyoruz.

Kimse kimseyle dost olmak zorunda değildir. Özellikle de "onda evlat, bunda kuyruk acısı" sürdükçe. Kimse, kimseye çıkarı kadar muhabbet taşıdıkça, teyakkuzda en küçük kıvılcımlar beklendikçe 'diyalog'un imkânsızlığına hep tanık olacağız. Kültür ablukası zihinleri öylesine taşlaştırdı ki kimsenin kimseye sevgisi kalmadı.

O hiçlediğimiz, hiçlemeye çalıştığımız kültürde bugün yeniden anlam kazanan bir sitemi tekrarlamanın faydası bile yok.

Ama yine de biliyoruz ki aklın yolu bir'dir

11.sayı dosyamız: "PATOLOJİ ve ŞİİR" olacaktır. Bu ortak platforma 30 Temmuz 2008'e kadar yazılarınızı gönderebilirsiniz. Şairin ve şiirin patos halinin konuşulmasının ilgi göreceğini umuyoruz.

DÜZELTME

9.sayımızda 109. sayfadaki İvaylo Balabanov'un "Orta Yaş" şiirinin çevirisinde ilk dize: "Orta yaşta anlamsız arsızlıktır" baskıda düşmüştür. Düzeltiriz...

Yine 9.sayımızda "bize gelenler"de kitap taramalarında son baskı anında azizliğe uğrayan alt yazıların düşmesi,yer değiştirmesi yenilir yutulur gibi değildi. Dostlarımız sağ olsunlar bu eksikliklerimizi hoşgörüyle karşıladılar.

Yapmayı düşündüğümüz Nazım'ın Moskava günleri söyleşisini Orhan Karaveli'nin rahatsızlığı nedeniyle bu sayıya yetiştiremedik.

Önümüz açık, ufkumuz geniş.

Yaşar Bedri

Cemaatleşme Bilinci ve Farklılıklara Tahammül

2008-09-04T02:03:00.000-07:00

CEMAATLEŞME BİLİNCİ VE FARKLILIKLARA TAHAMMÜL

Gülistan Dergisi-92. Sayı Ağustos 2008

Muhammed (sav) ümmetinin uluslara, mezheplere, cemaatlere bölünmüş ve aralarındaki birliği kaybederek başsız, birliksiz, dirliksiz kalmış olması, geçirmekte olduğumuz dönemin en büyük musibetlerinden biridir. Kasvetli bir fetret devri sayabileceğimiz bu dönemin -inşallah- sonuna yaklaşırken, Müslümanların en büyük meselelerinden biri, İslam medeniyetini yeniden inşa edip yükseltmede en iyi usulün hangisi olduğu meselesidir.

Sevinilecek bir husus varsa, o da Müslümanların, bu süre içinde, geçirdikleri onca ağır imtihanlara rağmen ümit ve inançlarını yitirmeyip, sürekli çare aramış, farklı metotlar deneyerek cemaat ve cemiyetler meydana getirmiş olmalarıdır.

Hepimizin bildiği gibi, İslami ilimlerin yasaklandığı, din hizmetlerinin ciddi bir kesintiye uğradığı devirlerde dahi bir kısım mübarek zatlar, üstün fedakârlıklarla gelecek nesle iman aşısı vurmaya gayret etmiştir. Bu gibi şahısların birer güneş misali etraflarını aydınlatmaları, gönlü manaya susamış temiz insanların etraflarına toplanmalarına ve cemaat teşkil etmelerine vesile olmuştur. Tamamen gönüllülük esasıyla müesseseleşen bu cemaatler, yok edilmeye çalışılan manevi değerlerin diriltilmesi ve duyguların canlanmasında hiç kuşkusuz önemli bir rol oynamışlardır.

Günümüzde bazı kesimlerin sorguladığını, hatta sertçe tenkit ettiğini gördüğümüz cemaatleşme meselesini ele alırken, öncelikle bu hakikatleri hatırlatmak ve onları cemaatlerimize daha hoşgörüyle ve iyimserlikle bakmaya davet etmek istiyoruz. Bugün İslami meseleleri idealist bir anlayışla ele alabilecek kadar detaylara inebiliyorsak, hiç kuşkusuz bu, yok edilmek üzereyken din ilimlerinin ihya edilmiş olması sayesindedir. En hor görüldüğü zamanlarda İslami anlayışı büyük fedakârlıklarla savunup temsil etmiş; hizmet kervanının ilerlemesi için hayatını vakfetmiş kişi ve gruplara karşı daha kadir bilir ve vefalı olunması icap eder kanaatindeyiz.

İslam Cemaat dinidir

İslam ümmetinin cemaatler teşkil etmesinin tarihi, İslam tarihiyle özdeştir. İlk tesis olunan İslam cemaatinin, Peygamberimizin etrafında kümelenen Sahabe-i Kiram hazerâtı olduğunu kabul edecek olursak, dinimizin, ilk devrinden itibaren cemaatleşme metodu ile varlık kesbettiğini anlamakta zorluk çekmeyiz. Bu çekirdek cemaatin, Peygamberimiz etrafında gittikçe genişleyen halkalar şeklinde büyüdüğünü, bir evvelki halkanın, yeni eklenen halkalara “İslam’ın nasıl yaşanacağına dair” örnek teşkil ettiklerini biliyoruz.

Nitekim Peygamberimizden sonra Sahabe’ye, Sahabe’den sonra da onlara tabi olanlara uyulmuş, böylece onların teşkil ettiği cemaat, kurtuluşa ermek isteyenlerin yapıştığı bir “hablullah” (Kur’ani tabir; “Allah’ın ipi”) olarak, İslam ümmetinin içinde varlığını sürdürmüştür.

Nitekim böyle olması, peygamberimizin emir ve tavsiyesinin icabıdır.

İslam tarihinin bundan sonraki devirlerinde ne zaman Peygamberimizin haber verdiği çeşitli fitneler, sapkınlıklar ve bid’atlar ortaya çıksa, mutlaka bunlara karşı peygamberimizin sünnetini ihya eden âlimler de bulunmuş; çağdaşlarını doğru yola davet etmişlerdir.

Bu âlimlerin silsile halinde birbirinden ilim, irfan ve feyz alıp yetişmesinde tasavvuf yolunun disiplini de büyük değer taşır. Esasen ümmetin içinde varlığını bu hizmete feda etmiş, ‘mukarrebun’ bir grubun varlığı da murâd-ı ilâhiye uygundur.

“İçinizden hayra çağıran, iyiliği emredip kötülükten men eden bir cemaat bulunsun. İşte kurtuluşa erenler onlardır.” (Âl-i İmran; 104)

Ayet-i kerimede cemaat diye çevirdiğimiz, “ümmet” kelimesi, ‘Ümmet-i Muhammed’ derken kastettiğimiz umumi manada Müslümanları hayra davet eden; onların içinde ancak özel olarak yetişmiş bir topluluğa işaret etmekte gibidir. Bu hususi yetişmiş cemaat; halkın çoğu dünya işlerine daldığı, çeşitli musibetler ve karşılarına çıkan yeni meseleler karşısında kararsızlığa düştüğünde, onlara taze bir iman ve ümit aşılayacak bir manevi kadro olmalıdır.

Günümüzde İslam ümmetinin içinde farklılaşmış, belli bir alanda uzmanlaşmış ve özel bir bağlılıkla birbirlerine tutunmuş cemaatlerin bulunması yadırganmakta gibidir. Oysa bu durumun zararlarından çok faydaları göz önünde bulundurulmalıdır. Ne de olsa fıtri tabiatının bir gereği olarak insan, kendisi bir şeye karar vermekten ziyade, başkalarına uymayı tercih eder.

Hiçbir üyesi bulunmadığı halde, sadece o yolun prensiplerini okuyup öğrenerek bir yolu tesis edebilecek nitelikte insan sayısı çok çok azdır. Oysa bir örnek ve lider çevresinde muhabbetle birleşmiş bir cemaate uyan insan sayısı her zaman çoktur. Çünkü böyle bir cemaatin varlığı, o yolun aklıselim sahiplerini ikna edecek kadar sağlam, hayata geçirilebilir ve vaat ettiklerini sağlayabilen bir yol olduğunun ispatı yerinde olacaktır. Hele hele cemaat mensuplarının hal ve işlerinin güzelliği, bu yolda bulundukları sürece gösterdikleri iyileşme ve ilerleme, yeni kişilerin katılımını artırır.

Zaten her insan mutlaka bir topluluğa uyar. Kimileri dünya zevklerine dalmış menfaat ve zevk ehline, kimileri de geçici hayatını Allah yolunda sarf etmeye azmetmiş ilim ve hizmet ehline…

Uymak, insan yaratılışının icabı olduğu için, bu özelliği kötülemek yerine iyiye kullanmak daha uygun olur. İşte bu sebeplerden dolayı, İslam ümmetinin asr-ı saadetten beri uyguladığı prensip, cemaatleşmedir.

Cemaat Nedir?

Cemaatleşmenin özelliği, sevilen bir kişinin merkezinde durduğu, onun etrafında ama onun şahsını aşan bir sistem oluşturmasıdır. Cemaatler, yıldız şahsiyetlerin etrafında, onların İslam’dan alıp yansıttığı ışıkla aydınlanan insanlar yetiştirir.

Yetişen nesil, o cemaati sürdürmekten öte onu ilerleten, yeni ufuklara taşıyan kişiler olmalıdır. Ancak zaman zaman tenkitlere konu olduğu üzere, cemaatlerde bazen aşırı bağlılık ve taassup yüzünden bir tür kabuklaşma görülebilmektedir. Bazen bir cemaat kendi metodu ve önceliklerinde ısrar etmeyi abartıp, diğerlerinden asgari müştereklerde dahi olsa kopma derecesinde ciddi bir farklılaşmaya ve birleşmeye engel olan derin ihtilaflara sebep olabilmektedir.

Elbette tutkulu bir bağlılıkla bir araya gelmiş olan insanların kendi yollarını, üstadlarını veya onların metodunu çok fazla sevmeleri anlaşılabilir bir şeydir. Ancak bu durum, aracın amaç haline gelmesi durumunda rahatsız edici olabilmektedir.

Örneğin, bazen bir üstadın eserleri esas alınarak sadece o eser okunmakta, Kur’an ve hadislerden daha önemliymiş gibi bir hava estirilmekte. Başka bir yerde ise bir önderin yerinin asla doldurulamayacağına inanılmakta veya onun asla hata etmeyeceği düşünülerek hareket edilmektedir.

Bu husustaki hatalarımızı düzeltmenin yolu, bizden önce geçip gidenlerin kıssalarını anlatarak bize öğüt veren Kur’an-ı Kerime kulak vermektir. Kur’an-ı Kerim’de Mevlamız, “Allah’ı bırakıp bilginlerini Rab ittihaz etmeyi”; (Tevbe; 31) “Dinlerini parça parça edip gruplara ayrılmayı” (En’âm, 159) yasaklamış; “bir hususta anlaşmazlığa düşerseniz, onu Allah’a ve Rasulüne götürmeyi” (Nisa/59) emretmiştir.

Aslında cemaatler arası ihtilafların çoğu öze ait meselelerden çok, metoda ait meselelerdir. Ancak, bazen bir cemaat mensubu, kendi hizmet metotlarının en doğru ve bu zaman için tek geçerli olan yol olduğunu ileri sürerken, diğer hizmetleri itham eder gibi tutum takınabilmektedir. Bu davranışın ise İslam ahlakına uygun olmadığını söylemeye bile gerek yoktur.

Çoğu zaman cemaatleri farklı metotlara yönelten temel sebep, modernleşme ile birlikte gelen yeni durumlara karşı nasıl tavır takınılacağı meselesidir. Bu hususta her cemaatin tavrı, rehber kabul ettikleri üstadın reyi ile belirlenmekte, cemaatin bilinçsiz kesimi ise bu reyi İslam’ın aslından saymaktadır. Oysa üstadlar yorum farklılığının kökenini bilecek ilme sahip olduklarından birbirilerini gayet iyi anlamakta, itham etmemekte, ama kendi usullerinden fayda umdukları için, onu da bırakmamaktadırlar.

Hiçbir zaman unutulmamalıdır ki, üstatlar arasındaki fikir ve usul farklılıkları, onların birbirlerine karşı olan sevgilerini azaltmamaktadır. Mesela Bediuzzaman ile Süleyman Hilmi Tunahan veya Mahmut Sami Ramazanoğlu arasındaki usul farklılığı, onları birbirinden ayırmamıştır. Aksine onlar birbirlerinin hizmetlerini methederek anmışlar, biri hastalanınca diğeri de hastalanacak kadar ve birbirlerine bütün sevaplarını bağışlayacak kadar muhabbet beslemişlerdir. (Prof.Ahmed Akgündüz; Arşiv Belgeleri Işığında Süleyman Hilmi Tunahan, OSAV Yayınları)

İslam Farklı Yorumlara İzin Verir

Cemaatler arası ihtilafların bir nedeni de, hassasiyet ve öncelik farklılıklarıdır. Mesela bir cemaatimiz, geleneksel İslam kıyafetini üzerinde taşımayı önemli bir amel olarak görürken, bir diğeri öncelikli bir mesele olarak görmemektedir. Aslında bu üstadların her biri iyi niyetle reyde bulundukları gibi, onlara uyanların da niyetleri düzgün olduğu nispette sevap alacakları kesindir. Hatta iyimser bir yorum yapılacak olursa, cemaatler arası farklı yorumlar, bir çeşitlilik kaynağı olarak ümmetin hayrına tecelli etmektedir.

Yorumlardaki çeşitlilik, her durumdaki insanın İslam’ı hayata geçirmesine imkân veren bir genişlik sağladığı gibi, Müslümanlar arasında hoşgörüyü ve esnekliği geliştiren bir anlayışa zemin hazırladığı da söylenebilir. Çeşitlilik ve ona sebep olan itilaflar her şeyden önce; İslam’ın tek tip insan yetiştiren, tek tip bir doğru dayatan, katı ve şekilci bir ideoloji değil, hayata geçirilirken ufak tefek yorumlara izin veren bir öz ve ruh olduğunu ispat ettiği için çok önemlidir.

Gerçekten de İslam’ın özü ve ruhu olan iman akideleri, ibadetlerin aslı, İslam’ın korumayı ve geliştirmeyi hedeflediği manevi değerlerin neler olduğu gibi hususlarda üstadlar arasında herhangi bir anlayış farkı yoktur. Mesela bütün üstadlar, infak bahsinde benzer görüşe sahiptir. Ancak adeta birer görev paylaşımı yapılmış gibi, her üstad farklı bir kesimden cemaat edindiği için, infak anlayışı da farklı biçimlere bürünmektedir.

Böylece her cemaat toplumun başka bir kesimine ulaşmakta ve hizmet götürmektedir. Bu arada her cemaatin tecrübesi, ilerde yükselecek İslami müesseseler için istifade edilmesi mümkün bir tecrübe birikimi meydana getirmektedir. Hiç kuşkusuz İslam’ın parlak şafağı söktüğünde, bugün atılmış tohumların meyve verdiğine hep birlikte şahit olacağız.

Eğitim anlayışı bakımından da üstadlar arasında öncelik farkları olduğunu görmek mümkündür. Bazı cemaatler iman hakikatlerine, bazıları fıkhî inceliklere, bazıları tasavvufî derinliklere yönelmiş, bu alanlarda ihtisas yapmaktadırlar. Böylece Hekimoğlu İsmail ağabeyimizin meşhur benzetmesiyle, her biri birer “görünmez üniversite” olan cemaatlerimizin, her kolu da birer “İslam ilimleri fakültesi” işlevi görmektedir.

Aslında cemaatler arasındaki uzmanlaşma farklılığı, her çiçekten bal toplayıp, kendini iyi bir şekilde yetiştirmek isteyenler için bulunmaz fırsattır. Nitekim pek çok Müslüman’ın hayatının çeşitli devirlerinde farklı cemaatlerde bulunarak her birinden feyz aldıklarını görüyoruz.

Mesela, gençlik çağında iman hakikatlerine dikkat çeken kitap-dergileri okuyup daha sonra bir cemaatin kursunda İslami ilimleri öğrenip, orta yaşa doğru ise daha disiplinli bir ibadet hayatına yönelmek üzere tasavvuf yoluna bağlananlar vardır. Bu satırları kaleme alan kardeşiniz olarak naçizane ben de birçok cemaatin eğitiminden istifade edip, sohbet halkalarında yer işgal ettiğim için, bu çalışmalara emeği geçen bütün hocalarıma karşı minnetle doluyum. Allah (cc) onlara layık olmayı nasip etsin.

Bununla birlikte, cemaatler arasında daha fazla iletişim, iş birliği ve yardımlaşma olması, ortak değerlerimizin vurgulandığı çalışmalarda omuz omuza bir araya gelinmesi de önemli bir ihtiyaçtır. Müslümanlarla ortak duruştan kaçınıp, gayri Müslimlerle diyalog arayışına girmek ise bu dönemde en rahatsız edici tutum olacaktır.

Son zamanlarda peygamber sevgisi, namaz gibi ortak değerlerimizi cemaatler üstü bir anlayışla işleyen platformların oluşturulması, bu ihtiyacın geniş kesimler tarafından hissedildiğini göstermektedir.

Son söz olarak, bütün cemaatlerin hizmetleri Muhammed ümmetinin uyanışı ve eğitiminde önemli yere sahiptir. Yeter ki cemaatler, mensuplarını; cahiliye asabiyetini andırır bir şekilde dışa kapalı birer gruba dönüştürmesin.

Yeter ki, cemaat mensupları kendilerini Allah’ın isimlendirdiği isimden; “Müslüman” adından başka bir isimle isimlendirmesin. (Tirmizî, Emsâl 3, (2867)) Fetih suresinin son ayetinde sahabenin örnek gösteren ruh hali gibi, “Müslüman kardeşine karşı rahmetle, küffara karşı şiddetle dolu” olsun.

HATİCE KÜBRA ERGİN

Gülistan Dergisi

2008-09-04T01:52:00.000-07:00

EDİTÖRDEN

Gülistan Dergisi 92. Sayı Ağustos 2008

Ne Zaman Gerçek Kardeşler Olacağız?

Kalplerimizi İslam kardeşliği üzere birleştiren Rabbimize sonsuz hamd ve senalar…

O’nun Sevgili Resulü’ne, Ehl-i Beyt’ine, Sahabelerine ve onlara tâbi olanlara salât ve selâm…

Merhaba Dostlar;

Şu üzerinde durmayıp sıradan bir şey gibi algılayageldiğimiz İslam kardeşliğinin ne büyük bir nimet olduğunu ne zaman idrak edeceğiz?

Doğrusu zorluklarla elde dilmeyen şeylerin kıymeti de bilinmiyor.

Allah Celle ve Âlâ Hazretleri, iman nimetiyle birlikte, kalplerimizi birbirine telif etmese, kaynaştırıp ısındırmasa… Bizim de fırsatını bulsa diğer insanları çiğ çiğ yiyecek, Batılı ve ‘kimi bilmem ne bela’ insanlardan bir farkımız kalmayacak hafazanallah!

Peki, bu kardeşlik bilicini kazanmak ve diri tutmak için neler yapılabilir? İmanla kalplerimize ekilen uhuvvet/kardeşlik tohumlarını harekete geçirip yeşertecek ortama ve bilince nasıl sahip olabiliriz?

Şimdiki halde, müslümanca yaşamanın ve İslam kardeşliğinin önemini bilen milyonlarca Müslüman kardeşimiz, bu bilincini, çoğu defa belirli bir çevreye/cemaate borçlu. Dini şuur ve bilgi, büyük oranda bu ocaklarda işlenip elde edilebiliyor.

Bu sebeple, halkımızın ağzından bazen duyduğumuz; “Yahu Müslümanlık bir değil mi? Bu cemaatler de neyin nesi oluyor?” cinsinden soruvari itirazların pek haklılığı yok gibi… İslam’ın ve Müslüman kimliğinin yaşatılmasının yolunun bu cemaatlerden geçtiğinin bilincinde olmayan bu tür itirazları nereye koymalıyız acaba? Cehalet kefesine mi, gaflet kefesine mi? Varın siz düşünün…

İslam cemaat dinidir. Yani toplum olarak yaşanır. Bu açık gerçek ayet ve sünnet-i Resulullah ile sabittir. Tek başına ferdi ancak ibadet ve ahlaki meselelerle sorumlu tutabilirsiniz. Toplumun genelini ilgilendiren, davet, irşad, eğitme ve yol gösterme vazifelerini ancak müesseseler ve bu müesseseleri ayakta tutan devlet veya cemaatler yerine getirebilirler.

Cemaatlerin önemini bu şekilde vurguladıktan sonra, asıl üzerinde durmak istediğimiz, cemaatlerde kazanılan Müslüman kardeşliği bilincinin sorunlarına gelelim.

Cemaatlerde mü’min kardeşliği şuuru elde ediliyor dedik. Elde ediliyor edilmesine ama bu kardeşlik bilincinin de ciddi sorunları var.

Mesela, içinde gözlerimizi açtığımız gurubun/cemaatin temel hizmet kaidelerini ve önceliklerini, İslam’ın kaideleri ve öncelikleri gibi algılama ve uygulama hatasına düşüyoruz.

Oysa İslam çatısı her türlü meslek ve meşrebi, cemaati ve yorumu içine alan ana çatıdır. Bu ana çatının altına giren her fert ‘müslüman’dır. Müslüman şahsiyetinin esas dayanağı ‘müslüman kimliği’dir. Falan cemaatin veya filan gurubun üyesi olmak değil.

Bu yanlış bilincin oluşmasında her ne kadar bireylerin de kabahati varsa da bence asıl suçlu, mensuplarına bu şuuru vermeyen cemaat ileri gelenleridir.

İslam kardeşliği şuurunun cemaat elitleri tarafından verilmeyişinin en büyük sebebi, cemaat fertlerini kaybetme, daha doğrusu başka guruplara ‘kaptırma’ korkusudur. Oysa kendinden ve tuttuğu yoldan şüphesi olmayan liderlerin sadakat sorunu olmasa gerek.

İslam’a hizmet adına, ihlâsla ve nice fedakârlıklarla kurulmuş onca cemaatimiz, araç ve amaç dengesini kaybettiği için belirli bir kaymak tabakanın öncelikleri doğrultusunda yol almakta ve başlangıçtaki esas hedeflerin hayli uzağına yönelmektedir.

Amaç İslam’a hizmet iken, fertlerin geri plana itildiği ‘hizmete hizmet’ mantığı hâkim olmaya başlamıştır.

Kırıcı olmamak adına bu duruma sadece çarpıcı bir örnek verip geçeceğiz. İnsanımızın kolundaki bileziğini çıkarıp verdiği “İslami/dini” TV kanallarının, istisnai programlar hariç diğer kapitalist medyadan ne farkı vardır? İmanın ve İslam’ın fikriyatını savunmak için girişilmiş bu işlerde çalışan ‘müslüman’ medya mensuplarının yaşam tarzı, diğer meslektaşlarından ne kadar farklıdır?

Eskilerimizin tabiriyle; “Kem âlâtlarla, kemâlât olmaz.” Kötü hal ve tavırlarla, güzel ve makbul sonuçlar elde edilemez.

Müslüman; önce kimlik bilinciyle, sonra bu bilinci donatan ilmiyle ve bunların hepsini bütünleyen şahsiyet ve güzel bir ahlakla müslümandır. Yaban otlarının mezbeleliğe çevirdiği gönül bahçemizle, İslam’a hizmet edemeyiz. Olsa olsa, nefsimize ve çıkarımıza hizmet ederiz. Öyle görünüyor ki, cemaatlerimizin durumu da bundan farklı değildir.

İşte, bu ve bunun gibi sebeplerden dolayı, cemaatlerimizin meydana getirdiği onca birikim ve emek, büyük oranda heba edilmekte veya dar gurupların çıkarlarına hizmet ederken, cemaatin bütününe veya toplumun geneline pek bir hizmet götürememektedir.

Hepsinden önemlisi, İslam’ın temsili ve tebliği noktasında ana taşıyıcı olan cemaatlerin, İslam kardeşliği adına güzel örneklik sunamamalarıdır. Fanatik futbol taraftarlığı kıvamında bir cemaatçilik anlayışı, İslam’ın evrenselliğine ciddi gölge düşürmektedir.

Görünen o ki, biz bu cemaatlerimizle, en azından bir süre daha, bırakınız evrensel İslam temsilini, kendi mahallemizde bile huzurlu bir komşuluk sergileyemeyeceğiz.

Üstelik çözüm de orta yerde bizi bekliyor;

“Ve hepiniz toptan Allah’ın ipine sımsıkı sarılın. Parçalanıp ayrılmayın…”

SÜLEYMAN KARAKAŞ